Από πύραυλο χτυπήθηκε το αεροπλάνο τύπου Boeing 737 λίγο μετά την απογείωση του από ο αεροδρόμιο της Τεχεράνης,  σύμφωνα με έναν αξιωματούχο του Αμερικανικού Πενταγώνου.

«Η ουκρανική πτήση που συνετρίβη έξω από την Τεχεράνη, την πρωτεύουσα του Ιράν, χτυπήθηκε από ένα αντιαεροπορικό πυραυλικό σύστημα» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Αμερικανός αξιωματούχος ενώ τις ίδιες δηλώσεις φέρε πως έκανε και αξιωματούχος των Ιρανικών μυστικών υπηρεσιών.

Την αποκάλυψη για την κατάρριψη του αεροπλάνου έφερε στο «φως» της δημοσιότητας το Newsweek.

Το χρονικό της τραγωδίας

Το αεροσκάφος της Ukrainian International Airlines – το οποίο συνετρίβη λίγο μετά την απογείωσή του χθες, Τετάρτη, από το αεροδρόμιο Ιμάμης Χομεϊνί της Τεχεράνης με 176 επιβαίνοντες – έπιασε φωτιά αμέσως πριν συντριβεί σύμφωνα με μια πρώτη έκθεση των Ιρανών ερευνητών, η οποία κάνει λόγο για «δυστύχημα».

Το ουκρανικό αεροσκάφος απογειώθηκε από το αεροδρόμιο της Τεχεράνης στις 6:12 π.μ. τοπική ώρα και έλαβε άδεια να ανέβει σε ύψος 26.000 ποδών, σύμφωνα με την έκθεση – συνετρίβη έξι λεπτά αργότερα κοντά στην πόλη Σαμπασάχρ.

Η έκθεση του Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας του Ιράν επικαλείται μάρτυρες στο έδαφος και ένα διερχόμενο αεροσκάφος που βρισκόταν σε μεγάλο ύψος. Ολες οι πηγές είπαν πως το αεροπλάνο είχε πιάσει φωτιά ενώ βρισκόταν στον αέρα.

Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των ερευνητών, το ηλικίας μόλις τριών Boeing 737-800, αντιμετώπισε ένα τεχνικό πρόβλημα λίγο μετά την απογείωση και είχε κάνει αναστροφή προς ένα κοντινό αεροδρόμιο προτού συντριβεί.

Τονίζεται ωστόσο ότι το αεροσκάφος είχε κάνει την τελευταία προγραμματισμένη συντήρηση τη Δευτέρα, δύο ημέρες πριν το δυστύχημα.

Το τεχνικό πρόβλημα δεν διευκρινίζεται στην έκθεση και δεν είναι σαφές μέχρι στιγμής αν θα μπορούσε να είχε σχέση με μηχανική βλάβη ή με ελαττωματικό εξάρτημα.

Στο πρώτο πόρισμα αναφέρεται επίσης ότι δεν υπήρχε επικοινωνία μέσω ασυρμάτου με τον κυβερνήτη και πως το αεροσκάφος εξαφανίστηκε από τα ραντάρ σε ύψος 8.000 ποδών (2.440 μέτρων).

Τι λένε οι Ουκρανοί

Ο γραμματέας του συμβουλίου εθνικής ασφαλείας και άμυνας της Ουκρανίας Αλέξι Ντανίλοφ έγραψε στο Facebook ότι η έρευνα για την συντριβή του ουκρανικού αεροσκάφους στην Τεχεράνη στρέφεται προς διάφορα σενάρια, ανάμεσά τους το ενδεχόμενο πλήγματος με αντιαεροπορικό πύραυλο, σύγκρουσης, έκρηξης στον κινητήρα ή και τρομοκρατικής ενέργειας με την πρόκληση έκρηξης στο εσωτερικό του αεροσκάφους.

Το αεροπορικό δυστύχημα είναι το πρώτο θανατηφόρο για την UIA, η οποία διαβεβαίωσε ότι θα κάνει το παν για να εξακριβώσει τι συνέβη. Η Ουκρανία ανακοίνωσε ότι θα στείλει ομάδα ειδικών στο Ιράν για να συμμετέχουν στις έρευνας. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έδωσε εντολή στον ουκρανό γενικό εισαγγελέα να διενεργήσει έρευνα ποινικής φύσης, χωρίς να διευκρινίσει κατά τίνος.

Από την πλευρά του ο πρώην επικεφαλής του τμήματος διερεύνησης αεροπορικών ατυχημάτων των ΗΠΑ, Jeffrey Guzzetti, δήλωσε ότι τα στοιχεία και το βίντεο από τον ερασιτέχνη που έχει παρακολουθήσει, δείχνει να μην συμφωνεί στο σενάριο εκδήλωσης πυρκαγιάς σε κινητήρα. «Πιο πιθανή είναι η έκρηξη βόμβας, ή η κατάρριψη με πύραυλο. Τα αεροπλάνα δεν τυλίγονται στις φλόγες έτσι απλά. Εκτός και αν ήταν μία έκρηξη», υπογραμμίζει.

Η προσπάθεια των υπηρεσιών πληροφοριών να κατανοήσουν τι συνέβη καταγράφεται την ώρα που τα αεροσκάφη 737 MAX της Boeing  συνεχίζουν να είναι καθηλωμένα στο έδαφος μετά τα δυστυχήματα στα οποία ενεπλάκησαν δύο εξ αυτών το 2018 και το 2019 στην Ινδονησία και στην Αιθιοπία αντίστοιχα. Το 737-800, ένα από τα μοντέλα της εταιρείας που χρησιμοποιείται σε ευρεία κλίμακα διεθνώς, έχει καλό ιστορικό ως προς την ασφάλεια και δεν είναι εφοδιασμένο με το λογισμικό που πιστεύεται ότι προκάλεσε τα δύο δυστυχήματα των 737 MAX.

Μια εκπρόσωπος της αμερικανικής εταιρείας εντοπισμού θέσης εμπορικών πτήσεων Aireon ανακοίνωσε πως έχει συγκεντρώσει δεδομένα για τη θέση του αεροσκάφους της UIA που συνετρίβη χθες κοντά στην Τεχεράνη και τα μοιράζεται με τις αρμόδιες αρχές. Το σύστημα παγκόσμιου εντοπισμού θέσης αεροσκαφών της Aireon, που βασίζεται σε δορυφόρους, προσφέρει πολύ πιο λεπτομερή στοιχεία από αυτά που αναρτώνται σε ιστότοπους όπως είναι για παράδειγμα ο FlightRadar24 — ο οποίος δεν διαθέτει δεδομένα για τα τελευταία λεπτά της μοιραίας πτήσης του Μπόινγκ χθες. Η Aireon είχε δώσει στους εποπτικούς φορείς λεπτομερή δεδομένα για την πτήση του 737 MAX των αιθιοπικών αερογραμμών πέρυσι. Τα δεδομένα αυτά συνέβαλαν οι αρχές των ΗΠΑ και του Καναδά να αποφασίσουν να καθηλωθούν τα 737 MAX στο έδαφος, εξαιτίας των ομοιοτήτων του δυστυχήματος στην Αιθιοπία με εκείνο στην Ινδονησία.

Η Boeing, μετά το αεροπορικό δυστύχημα, ανέφερε ότι βρίσκεται σε επαφή με τους πελάτες της και «στέκεται στο πλευρό τους αυτή τη δύσκολη ώρα» προσθέτοντας πως είναι διατεθειμένη να «βοηθήσει με όποιο τρόπο της ζητηθεί». Οι μετοχές του αμερικανικού κολοσσού της αεροναυπηγικής έκλεισαν με πτώση 1,1% χθες. Στο Παρίσι το πρωί χθες Τετάρτη η κατασκευάστρια των μηχανών του 737-800, η CFM (ανήκει στην αμερικανική General Electric και στη γαλλική Safran) ανέφερε ότι είναι πρόωρο να γίνονται υποθέσεις για τα αίτια του δυστυχήματος.

Ανάμεσα στα θύματα του αεροπορικού δυστυχήματος είναι 82 Ιρανοί, 63 Καναδοί και 11 Ουκρανοί, σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές. Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό του Καναδά Τζάστιν Τριντό, 138 επιβάτες επρόκειτο να μετεπιβιβαστούν σε πτήση προς το Τορόντο στο Κίεβο.

Την έρευνα για να εξακριβωθούν τα αίτια της συντριβής του Boeing εντέλλονται να διενεργήσουν οι αρχές του Ιράν, βάσει της Σύμβασης του Σικάγου του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας και ο πρωθυπουργός του Καναδά Τζάστιν Τριντό ανακοίνωσε πως ο υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησής του θα έλθει σε επαφή με τον Ιρανό ομόλογό του για να ζητήσει να γίνει «διεξοδική» έρευνα. Όταν ερωτήθηκε από τον Τύπο στην Οτάβα εάν αποκλείει κατηγορηματικά την πιθανότητα το αεροσκάφος να καταρρίφθηκε, ο Τριντό αποκρίθηκε «δεν μπορώ». «Είναι επικίνδυνο να κάνουμε υποθέσεις για τα πιθανά αίτια» του πολύνεκρου δυστυχήματος, πρόσθεσε ο επικεφαλής της καναδικής κυβέρνησης.

«Συνέβη κάτι πολύ ασυνήθιστο» στο αεροσκάφος μετά την απογείωσή του από το διεθνές αεροδρόμιο της Τεχεράνης, παρατήρησε από τη δική του πλευρά ο υπουργός Μεταφορών του Καναδά Μαρκ Γκαρνό. «Κάτι ξαφνικό», πρόσθεσε ο Γκαρνό, που πάντως επίσης τόνισε πως δεν θέλει να κάνει υποθέσεις για τα αίτια του δυστυχήματος.

Τα αίτια του αεροπορικού δυστυχήματος

Ιρανοί διασώστες, μετά από έρευνες, εντόπισαν τα μαύρα κουτιά του αεροσκάφους, τα οποία αναμένεται να δώσουν απαντήσεις σχετικά με το αεροπορικό δυστύχημα. Σύμφωνα με το CNN, ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας του Ιράν, Ali Abedzadeh, οι ΗΠΑ δεν θα συμμετάσχουν σε κανένα στάδιο της έρευνας. «Δεν θα δώσουμε το μαύρο κουτί στον κατασκευαστή ή στην Αμερική», είπε. Σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες, όπως αναφέρει το αμερικανικό μέσο επικαλούμενο τον πρώην επικεφαλής της FAA Michael Goldfarb, το Ιράν θα είναι επικεφαλής στην έρευνα του αεροπορικού δυστυχήματος και οι ΗΠΑ, έδρα της Boeing, δεν απαιτείται να συμμετάσχει στην έρευνα. Η Σύμβαση του Σικάγου προβλέπει ότι το κράτος που σχεδίασε και κατασκεύασε το αεροσκάφος (ΗΠΑ) και το κράτος που το εκμεταλλευόταν (Ουκρανία) έχουν το δικαίωμα να ορίσουν το καθένα από έναν «διαπιστευμένο αντιπρόσωπο» ο οποίος θα συμμετάσχει στην έρευνα.

Όμως το συγκεκριμένο δυστύχημα μάλλον θα είναι εξαίρεση στον κανόνα της καλής διακρατικής συνεργασίας σε έρευνες για αεροπορικά δυστυχήματα. Η Τεχεράνη έχει ήδη καταστήσει σαφές πως θα αρνηθεί να στείλει στους Αμερικανούς τα μαύρα κουτιά, καθώς Ιράν και ΗΠΑ, που δεν έχουν διπλωματικές σχέσεις, έχουν βρεθεί τις τελευταίες ημέρες στα πρόθυρα πολέμου.

Από την πλευρά του ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάικ Πομπέο σε δηλώσεις του για το αεροπορικό δυστύχημα, ζήτησε «πλήρη συνεργασία στην έρευνα σχετικά με την αιτία της συντριβής», λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά το περιστατικό και ήταν διατεθειμένοι να προσφέρουν στην Ουκρανία «κάθε δυνατή βοήθεια».

Τι λέει η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας του Ιράν

Οπως μετέδωσε προ ολίγου το αμερικανικό SkyNews, ερευνητές της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας του Ιράν ανακοίνωσαν την αναφορά που προέκυψε από την προκαταρκτική έρευνα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο κυβερνήτης και ο συγκυβερνήτης του αεροσκάφους δεν εξέπεμψαν σήμα κινδύνου ούτε ζήτησαν βοήθεια από τα οικεία αεροδρόμια ή τις ιρανικές Αρχές. Η ΥΠΑ του Ιράν επισημαίνει στην αναφορά της ότι το μοιραίο αεροσκάφος προσπαθούσε να επιστρέψει εσπευσμένα στο αεροδρόμιο, αμέσως μετά την απογείωσή του.

«Οι ερευνητές τόνισαν ότι το αεροσκάφος ήταν τυλιγμένο στις φλόγες προτού καταπέσει στο έδαφος. Επιπλέον παρατήρησαν ότι κατά την πτώση του αεροσκάφους προκλήθηκε μια τεράστια έκρηξη, πιθανότατα επειδή το αεροσκάφος ήταν γεμάτο με καύσιμα, ώστε να ταξιδέψει προς το Κίεβο» σημειώνει το Associated Press.