Στην αφετηρία και για ΑΟΖ με Αλβανία


Άμεσος στόχος της Αθήνας η επανεκκίνηση των συνομιλιών με την αλβανική κυβέρνηση για την οριστική επίλυση της εκκρεμότητας οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών

ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΑΚΗ - ΤΑ ΝΕΑ

Τις διαδικασίες για μια συμφω­νία οριοθέτησης ΑΟΖ και με την Αλβανία επισπεύδει η κυβέρνηση, συνεχίζοντας τη διπλωματική αντεπίθεση που έχει ήδη οδηγήσει στον καθορισμό θαλασσίων ζωνών της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αί­γυπτο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, θα επισκεφθεί σύντομα τα Τίρανα για συνομιλίες, χωρίς όμως προς το πα­ρόν να έχει καθοριστεί ημερομηνία. Οι δίαυλοι με την αλβανική κυβέρνηση, πάντως, είναι ανοικτοί και πιθανότατα η επίσκεψη στα Τίρανα που θα δρομο­λογήσει εξελίξεις θα πραγματοποιηθεί με την επιστροφή του Νίκου Δένδια από τη Νέα Υόρκη, όπου την Παρασκευή έχει προγραμματισθεί συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.

Στην πρόσφατη συζήτηση στη Βουλή για την κύρωση των συμφωνιών για τις θαλάσσιες ζώνες με Ιταλία και Αί­γυπτο, τόσο ο Πρωθυπουργός όσο και ο υπουργός Εξωτερικών, ενημέρωσαν την εθνική αντιπροσωπεία ότι ο σχεδιασμός της Αθήνας είναι η επανεκκί­νηση των συνομιλιών με την αλβανική κυβέρνηση για την οριστική επίλυση της εκκρεμότητας οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών. Ο Νίκος Δένδιας είχε ήδη τηλεφωνική επικοινωνία με τον αλβανό πρωθυπουργό Εντι Ράμα, με τον οποίο συμφωνήθηκε να επαναληφθούν «τάχιστα οι συνομιλίες, μετά την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Ιόνιο, για την επίλυση του ζητήματος των θαλασσίων ζωνών μας με την Αλβανία». Ενδεικτικό του κλίμα­τος που διαμορφώνεται και η θετική αντίδραση του αλβανικού ΥΠΕΞ στην προαναγγελία του Κυριάκου Μητσοτάκη για την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο από τα 6 στα 12 μίλια.

ΧΩΡΙΣ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ. Εκ των πραγ­μάτων και λόγω της ελληνοτουρκικής κρίσης, αλλά και επειδή οι συμφωνίες με την Ιταλία και την Αίγυπτο είχαν προτεραιότητα και δεν είχαν κυρωθεί από τη Βουλή, οι συζητήσεις της Αθήνας με την Αλβανία δεν ήταν εφικτό να ξεκινήσουν μέσα στον Αύγουστο. Επιδίωξη όμως της ελληνικής κυβέρνησης είναι να μην υπάρξει άλλη καθυστέρηση στον διάλογο με την Αλβανία για το θέμα της ΑΟΖ, στοχεύοντας σε δύο κατευθύνσεις: Αφενός να ολοκληρωθούν σύντομα οι διαβουλεύσεις με τα Τίρανα και να υπογράφει η σχετική συμφωνία, στο πλαίσιο της συνολικότερης επίλυσης εκκρεμοτήτων που αφορούν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Αφετέρου, για­τί την ώρα που η Τουρκία προκαλεί και παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο, η Αθήνα θέλει να στείλει το μήνυμα στην Άγκυρα ότι συζητάει και έρχεται σε συμφωνίες με όμορες χώρες, με βάση τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας.

ΜΗΝΥΜΑ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ. Αλλά βέ­βαια δεν είναι μόνο αυτό. Η Τουρκία παγίως τα τελευταία χρόνια επιχειρεί να ασκήσει επιρροή στα Βαλκάνια - και στην Αλβανία - και συνακόλουθα χρονίζουσες διαφορές και προβλήμα­τα της Ελλάδας με χώρες της γειτονιάς εξυπηρετούν την τουρκική πολιτική. Δεν θα πρέπει επίσης να λησμονείται πως στις αρχές του καλοκαιριού ο απόστρατος τούρκος ναύαρχος Τσιχάτ Γιαϊτσΐ είχε ισχυριστεί σε συνέντευξή του πως η Τουρκία ήταν αυτή που είχε «τορπιλίσει» το 2009 τη συμφωνία Αθήνας - Τιράνων για την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών. Ο Γιαϊτσί δηλαδή ουσιαστικά αποκάλυψε ότι η Τουρκία παρενέβη, προειδοποιώντας τους Αλβανούς ότι η Ελλάδα τους εξα­πατά, με αποτέλεσμα η συμφωνία να ακυρωθεί.

ΒΑΣΗ Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ 2009. Ελλά­δα και Αλβανία είχαν υπογράψει συμ­φωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών τον Απρίλιο του 2009, με υπουργό Εξω­τερικών την Ντόρα Μπακογιάννη και πρωθυπουργό τον Κώστα Καραμανλή. Είχαν μπει οι υπογραφές, όμως το κα­λοκαίρι της ίδιας χρονιάς η συμφωνία ακυρώθηκε. Η τότε αλβανική αντιπο­λίτευση (το κόμμα του Εντι Ράμα) είχε στείλει τη συμφωνία στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Αλβανίας, όπου και τελικά ακυρώθηκε. Τώρα πάντως το κλίμα είναι εντελώς διαφορετικό.

Εκτιμάται δε ότι μπορεί οι συζητήσεις των δύο πλευρών να απαιτήσουν λίγο χρόνο, όμως τώρα δεν θα ξεκινήσουν από το μηδέν καθώς υπάρχει ως βάση για τις νέες συνομιλίες η συμφωνία του 2009.