Η Κυπριακή Δημοκρατία, με ρηματική διακοίνωση προς τον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, καταγγέλλει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, χαρακτηρίζοντάς το ως κατασκευή ενός ανύπαρκτου θαλάσσιου ορίου που εσκεμμένα παραβλέπει την παρουσία και τα θαλάσσια δικαιώματα άλλων παράκτιων κρατών της περιοχής.
Η διακοίνωση, το πλήρες κείμενο της οποίας δημοσιεύει ο «Φιλελεύθερος», εστάλη στις 18 Αυγούστου 2025 από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Κύπρου στον ΟΗΕ και αποτελεί απάντηση στις πρόσφατες ρηματικές διακοινώσεις της Λιβύης προς τα Ηνωμένα Έθνη.
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μαρία Μιχαήλ, τονίζει ότι το λεγόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο «δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο», επισημαίνοντας πως παραβιάζει τόσο τους κανόνες που διέπουν τη σύναψη διεθνών συνθηκών όσο και το Δίκαιο της Θάλασσας, όπως αυτό αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Σύμφωνα με τη ανακοίνωση, το μνημόνιο δεν παράγει καμία έννομη συνέπεια για τρίτα κράτη και δεν επηρεάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα ή τις θαλάσσιες ζώνες οποιουδήποτε άλλου κράτους, βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η κυπριακή πλευρά υπογραμμίζει επιπλέον ότι το μνημόνιο προβάλλει εσφαλμένα πως υφίσταται οριοθέτηση θαλάσσιας ζώνης μεταξύ δύο κρατών που δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, δημιουργώντας έτσι ένα νομικά ανύπαρκτο θαλάσσιο όριο. Παράλληλα, αγνοεί σκόπιμα την παρουσία και τα θαλάσσια δικαιώματα άλλων παράκτιων κρατών της περιοχής, περιλαμβανομένων ελληνικών νησιών όπως η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα.
Στο κείμενο υπενθυμίζεται ότι το Άρθρο 121(2) της UNCLOS, το οποίο αποτυπώνει εθιμικό διεθνές δίκαιο και συνεπώς δεσμεύει ακόμη και κράτη που δεν έχουν υπογράψει τη Σύμβαση, αναγνωρίζει ρητά το δικαίωμα των νησιών σε χωρική θάλασσα, συνορεύουσα ζώνη, υφαλοκρηπίδα και αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ).
Επιπρόσθετα, η Κυπριακή Δημοκρατία τονίζει ότι η γραμμή κλεισίματος στον Κόλπο της Σύρτης, καθώς και η χάραξη ευθειών γραμμών βάσης από τη Λιβύη, δεν συνάδουν με τους κανόνες του εθιμικού διεθνούς δικαίου όπως αυτοί κωδικοποιούνται στη Σύμβαση. Ως εκ τούτου, δεν παράγουν οποιεσδήποτε έννομες συνέπειες.
Τέλος, η διακοίνωση της Λευκωσίας υπενθυμίζει τη σημασία του πλήρους σεβασμού του διεθνούς δικαίου και σημειώνει ότι οι συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών πρέπει να συνάπτονται μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, καλής πίστης και σύμφωνα με τις εδραιωμένες αρχές του διεθνούς δικαίου, όπως αυτές αποτυπώνονται στη Σύμβαση και επιβεβαιώνονται από τη διεθνή νομολογία.