Τον Δεκέμβριο του 2025 το δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου «Qendil» το βρέθηκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας, καθώς ουκρανικές πηγές ανέφεραν ότι επλήγη από droneς της SBU (Υπηρεσία Ασφάλειας της Ουκρανίας) σε διεθνή ύδατα νότια της Κρήτης, στο πλαίσιο επιχείρησης κατά ρωσικών συμφερόντων.
Τα ουκρανικά drones προφανώς δεν πέταξαν στα νότια τα Κρήτης διασχίζοντας τη Μαύρη θάλασσα, τα Δαρδανέλια και ακολούθως το Αιγαίο για να καταλήξουν στο Λιβυκό πέλαγος (Νότιο Κρητικό Πέλαγος), νότια της Γαύδου. Προφανώς οι χειριστές του το ανέπτυξαν εγγύς της περιοχής ενδιαφέροντος δεδομένου πως πρόκειται για μικρά drones με σχετικά εύκολη επιχειρησιακή ανάπτυξη σε κάποια μυστική τοποθεσία πιθανότατα στη χώρα μας ή κάποιο άλλο πλοίο το ανέπτυξε λειτουργώντας ως μητρικό σκάφος. Η επίθεση τότε δεν φαίνεται να προβλημάτισε ούτε το Αρχηγείο Λιμενικού Σώματος ούτε και την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών.
Tα ουκρανικά ταχύπλοα σκάφη τύπου USV Magura έχουν εμβέλεια έως 450-800 ναυτικά μίλια και μέγιστη ταχύτητα περίπου 42 κόμβους. Τα σκάφη Magura USV (Maritime Autonomous Guard Unmanned Robotic Apparatus) αποτελούν μια οικογένεια ουκρανικών μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας, με πιο διαδεδομένη την έκδοση V5. Διαθέτει κάμερες ημέρας/νύχτας για μετάδοση εικόνας HD σε πραγματικό χρόνο. Η καθοδήγηση του επιτυγχάνεται μέσω δορυφορικών συστημάτων (όπως το Starlink), mesh radio και GNSS. Ως εκ τούτων, αρκεί το USV βρεθεί μερικές εκατοντάδες μίλια από τον στόχο που θα χτυπήσει και ο έλεγχος του μπορεί να γίνει από την Ουκρανία μέσω δορυφορικών συστημάτων. Το πλέον σημαντικό είναι η τοποθεσία από την οποία θα εκκινήσει την αποστολή του να είναι εγγύς του στόχου στη δυνητική περιοχή ενδιαφέροντος.
Πλέον η Ουκρανία αναπτύσει το νέας γενιάς Μη Επανδρωμένο Σκάφος τύπου Magura V7. Το συνολικό βάρος φτάνει τους 3,4 τόνους όταν είναι πλήρως φορτωμένο με καύσιμα και εκρηκτική κεφαλή ή οπλισμό. Φέρει ωφέλιμο φορτίο εως 650 kg, επιτρέποντας τη μεταφορά όχι μόνο εκρηκτικών αλλά και αντιαεροπορικών πυραύλων (όπως οι R-73 ή AIM-9). Έχει μήκος 7,2 μέτρα. Η εμβέλεια του αγγίζει τα 1.500 χλμ (800 ναυτικά μίλια).
Ένα παράδειγμα που οφείλει να προβληματίσει τις αρμόδιες Υπηρεσίες της χώρας μας: Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών, Ελληνική Αστυνομία, Λιμενικό Σώμα και ΓΕΕΘΑ.
Στις αρχές Ιουνίου 2025, η Ουκρανία εξαπέλυσε μαζική επίθεση με Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη (drones), γνωστή ως επιχείρηση «Ιστό της Αράχνης», στοχεύοντας ρωσικές αεροπορικές βάσεις (Μπελάγια, Ντιαγκίλεβο, Ολένια, Ιβάνοβο). Αναφορές έκαναν λόγο για ζημιές σε σημαντικό αριθμό στρατηγικών βομβαρδιστικών, πλήττοντας τη ρωσική ικανότητα αεροπορικών πληγμάτων, με την Ουκρανία να ισχυρίζεται πλήγματα σε πάνω από 40 αεροσκάφη. Η επιχείρηση «Ιστό της Αράχνης» (Operation Spiderweb) τον Ιούνιο του 2025 θεωρείται ένας σύγχρονος «Δούρειος Ίππος» λόγω του τρόπου με τον οποίο τα ουκρανικά drones κατάφεραν να διεισδύσουν βαθιά στη Ρωσία.Οι κύριοι μέθοδοι διείσδυσης ήταν:
Λαθραία Μεταφορά με Φορτηγά: Περισσότερα από 100 drones (τύπου Osa quadcopters) μεταφέρθηκαν κρυφά μέσα στη Ρωσία, αποσυναρμολογημένα ή κρυμμένα μέσα σε ειδικά διαμορφωμένα ξύλινα σπιτάκια/κοντέινερ πάνω σε φορτηγά. Οι Ρώσοι οδηγοί των φορτηγών δεν γνώριζαν το φορτίο τους. Είχαν προσληφθεί για να μεταφέρουν τα οικήματα σε συγκεκριμένες τοποθεσίες κοντά στις αεροπορικές βάσεις. Αξιοποιήθηκε η τεχνολογία κρυφών δικτύων κινητής τηλεφωνίας ενώ οι χειριστές στην Ουκρανία έλεγχαν τα drones χρησιμοποιώντας τα ίδια τα ρωσικά δίκτυα 4G/LTE μέσω καρτών SIM, καθιστώντας τα σήματα δύσκολο να εντοπιστούν. Επίσης, αξιοποιώντας τη τεχνητή νοημοσύνη (AI). Τα drones ήταν εξοπλισμένα με AI για να αναγνωρίζουν αυτόνομα τα ευάλωτα σημεία των αεροσκαφών και να συνεχίζουν την πορεία τους ακόμη και αν υπήρχε παρεμβολή (jamming) στο σήμα τους.Απομακρυσμένη Εκτόξευση: Όταν τα φορτηγά έφταναν κοντά στους στόχους (π.χ. στη βάση Μπελάγια στη Σιβηρία, 4.000 χλμ. μακριά από την Ουκρανία), οι οροφές των κοντέινερ άνοιγαν με τηλεχειρισμό και τα drones απογειώνονταν για την τελική επίθεση.
Ανάλογες ενέργειες εκτιμάται πως δύναται να γίνουν και για τα ουκρανικά Magura (μήκους 5,5 μέτρων και πλάτους 1,5 μέτρου) τα οποία ζυγίζουν περί τον έναν τόνο και μεταφέρονται σχετικά εύκολα σε κοντέινερ ή σε τρέιλερ σκαφών καλά κρυμμένα και φυσικά σε απόκρυψη. Άλλωστε στα τελωνεία της χώρας δεν ελέγχεται η κάθε νταλίκα που εισέρχεται και αυτό είναι ένα ζήτημα πολύ σοβαρό για την εθνική ασφάλεια της χώρας. Οι περισσότερες νταλίκες και φορτηγά ελέγχονται δειγματοληπτικά ειδικά από τις χώρες εντός Σένγκεν. Όλα τα παραπάνω έχουν φυσικά τεράστια επιχειρησιακή αξία για τα ελληνικά επιτελεία και το ΓΕΕΘΑ αφού αποτελούν διδάγματα για ενδεχόμενες επιχειρήσεις τουρκικών υπηρεσιών προς τη χώρα μας σε περίοδο σύρραξης.
Από την έναρξη της πλήρους εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022 έως τον Μάιο του 2026, οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει περισσότερες από 60 επιτυχημένες επιθέσεις με μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV) κατά ρωσικών στόχων. Μόνο το μοντέλο Magura V5 έχει πλήξει τουλάχιστον 18 πλοία σε διάστημα 18 μηνών. Στη Μεσόγειο, η ουκρανική δράση με μη επανδρωμένα μέσα (drones και USVs) αποτελεί μια νέα, στρατηγική επέκταση του πολέμου πέρα από τη Μαύρη Θάλασσα, στοχεύοντας κυρίως στον ρωσικό «σκιώδη στόλο» (shadow fleet) που μεταφέρει πετρέλαιο και αέριο παρακάμπτοντας τις κυρώσεις. Οι κυριότερες καταγεγραμμένες ενέργειες περιλαμβάνουν: επίθεση στο τάνκερ «Qendil» (Δεκέμβριος 2025). Πρόκεται για τη πρώτη επίσημα αναφερόμενη ουκρανική επίθεση στη Μεσόγειο. Πραγματοποιήθηκε με εναέρια drones νότια της Κρήτης και κοντά στη Λιβύη, στοχεύοντας ρωσικών συμφερόντων πετρελαιοφόρο. Δεύτερον, βύθιση του LNG carrier «Arctic Metagaz» (Μάρτιος 2026). Σκάφη επιφανείας (USV) τύπου Magura V5 φέρονται να βύθισαν το πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου νοτιοανατολικά της Μάλτας.
Επισημαίνεται ότι τα ουκρανικά USV είναι άκρως επικίνδυνα για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και ειδικά τις βραδινές ώρες αφού δεν φέρουν τους ενδεδειγμένους φανούς ναυσιπλοΐας όπως ορίζουν οι σχετικές διατάξεις του Διεθνούς Κανονισμού Αποφυγής Συγκρούσεων και ενδέχεται να προκληθεί σοβαρότατο ναυτικό ατύχημα. Αυτό και μόνον οφείλει να προβληματίσει το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής καθώς και το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος. Ευελπιστούμε ο αρμόδιος Υπουργός Βασίλης Κικίλιας και ο Αρχηγός του Λιμενικού Σώματος Αντιναύαρχος Λ.Σ. Χρήστος Κοντορουχάς να θέσουν το θέμα στις αρμόδιες υπηρεσίες πληροφοριών και ασφάλειας των συνόρων. Επίσης, έχουμε αναλογιστεί τι περιβαλλοντική καταστροφή μπορεί να προκαλέσει το πλήγμα σε ένα τάνκερ με άμεσες επιπτώσεις για τον ελληνικό τουρισμό;
Τα επικρατέστερα σενάρια είναι η εκτόξευση από την ξηρά ή εναλλακτικά η μεταφορά μέσω εμπορικών πλοίων (motherships). Τα drones μεταφέρονται κρυφά σε καταστρώματα εμπορικών πλοίων και καθελκύονται στη θάλασσα όταν πλησιάσουν τον στόχο τους στη Μεσόγειο. Η ουκρανική μονάδα «Group 13» της Υπηρεσίας Πληροφοριών του Ουκρανικού Στρατού φέρεται να έχει επεκτείνει τις δράσεις της στη Μεσόγειο για να πλήξει τον ρωσικό «σκιώδη στόλο» (τάνκερ που μεταφέρουν πετρέλαιο κατά παράβαση των κυρώσεων). Ο εντοπισμός στη Λευκάδα ίσως υποδεικνύει ότι το drone «ξέμεινε» εκεί λόγω τεχνικής βλάβης ή απώλειας ελέγχου κατά τη διάρκεια τέτοιας επιχείρησης. Ας αναλογιστούμε κατά πόσον είμαστε έτοιμοι να διαχειριστούμε τέτοιες απειλές υβριδικού πολέμου και ασύμμετρων απειλών και να διασφάλισουμε κρίσιμης σημασίας στρατηγικές υποδομές των Ενόπλων Δυνάμεων. Το σίγουρο είναι οτι οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις διατηρούν στενή συνεργασία με τις Ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις και εξάγουν συμπεράσματα σχεδιάζοντας πως θα προσβάλουν τα κέντρα βάρους των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε περίοδο επιχειρήσεων (FDI, Rafale) με ανάλογες τακτικές.