Ιταλία – Τουρκία: Η νέα αμυντική συμμαχία που αλλάζει τις ισορροπίες στη Μεσόγειο
Η ολοένα στενότερη προσέγγιση μεταξύ της Ιταλίας της Τζόρτζια Μελόνι και της Τουρκίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προκαλεί έντονο ενδιαφέρον αλλά και προβληματισμό σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Αυτό που ξεκίνησε ως μια ισχυρή οικονομική συνεργασία εξελίσσεται πλέον σε μια πολυδιάστατη στρατηγική σχέση που εκτείνεται από την ενέργεια και το εμπόριο έως την αμυντική βιομηχανία, τα UAV, τη ναυπηγική και τις τεχνολογίες αιχμής.
Στο επίκεντρο αυτής της νέας γεωπολιτικής εξίσωσης βρίσκεται το ευρωπαϊκό αντιαεροπορικό σύστημα SAMP/T, ένα από τα πιο προηγμένα συστήματα αεράμυνας και αντιβαλλιστικής προστασίας που διαθέτει σήμερα η Ευρώπη.
Το SAMP/T και το νέο γεωπολιτικό παιχνίδι της Άγκυρας
Πηγές με γνώση των εξελίξεων επισημαίνουν ότι τα σενάρια περί πιθανής συμπαραγωγής του συστήματος μεταξύ Ιταλίας και Τουρκίας ξεπερνούν κατά πολύ το στενά στρατιωτικό επίπεδο.
Η συμμετοχή της Τουρκίας σε ένα κορυφαίο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα θα μπορούσε να της προσφέρει θεσμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, δημιουργώντας νέα δεδομένα στις σχέσεις Άγκυρας – Βρυξελλών.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, μια τέτοια εξέλιξη θα επηρέαζε όχι μόνο την ισορροπία ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιλαμβάνεται τον ρόλο της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοδόμημα.
Το SAMP/T αναπτύσσεται στο Ικόνιο
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, το γαλλοϊταλικό σύστημα SAMP/T αναπτύσσεται στο Ικόνιο στο πλαίσιο αποστολής του ΝΑΤΟ.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη φαίνεται να ανοίγει νέο κύκλο συνομιλιών μεταξύ Ρώμης και Άγκυρας σχετικά με:
Μεταφορά τεχνογνωσίας
Συμπαραγωγή εξαρτημάτων
Βιομηχανική συνεργασία
Ενσωμάτωση τουρκικών εταιρειών στην αλυσίδα παραγωγής
Το SAMP/T, που αναπτύχθηκε από την κοινοπραξία Eurosam (Thales – MBDA – Leonardo), θεωρείται ένα από τα πλέον προηγμένα δυτικά συστήματα αεράμυνας, ικανό να αντιμετωπίζει:
Μαχητικά αεροσκάφη
Πυραύλους cruise
Βαλλιστικούς πυραύλους
Σύνθετες αεροπορικές απειλές
Το «Steel Dome» της Τουρκίας
Η πιθανή συνεργασία συνδέεται άμεσα με τον φιλόδοξο σχεδιασμό της Άγκυρας για τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας τύπου «Steel Dome», το οποίο θα συνδυάζει εγχώρια και ξένα συστήματα.
Στόχος της Τουρκίας είναι να δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη αντιαεροπορική ομπρέλα που θα περιλαμβάνει:
Hisar
Siper
Korkut
Ραντάρ νέας γενιάς
Αντιβαλλιστικές δυνατότητες
Δυτικά συστήματα όπως το SAMP/T
Η Άγκυρα επιδιώκει έτσι να αποκτήσει αυξημένη στρατηγική αυτονομία και να μειώσει περαιτέρω την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές.
Τι σημαίνει πρακτικά η συμπαραγωγή
Η έννοια της συμπαραγωγής δεν αφορά μόνο την αγορά ενός συστήματος.
Περιλαμβάνει:
Κοινή παραγωγή εξαρτημάτων
Μεταφορά τεχνολογίας
Συμμετοχή τοπικών βιομηχανιών
Ανάπτυξη λογισμικού και υποσυστημάτων
Πιστοποίηση σύμφωνα με πρότυπα ΝΑΤΟ και ΕΕ
Αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας
Με απλά λόγια, η Τουρκία δεν επιδιώκει απλώς να αποκτήσει το σύστημα αλλά να απορροφήσει κρίσιμη τεχνογνωσία που θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη δική της αμυντική βιομηχανία.
Leonardo – Baykar: Η συνεργασία που ανησυχεί την Ευρώπη
Η αμυντική συνεργασία Ιταλίας και Τουρκίας δεν περιορίζεται στο SAMP/T.
Η συνεργασία μεταξύ της ιταλικής Leonardo και της τουρκικής Baykar δημιουργεί νέα δεδομένα στον χώρο των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Οι δύο πλευρές εξετάζουν:
Κοινά προγράμματα UAV
Συστήματα τεχνητής νοημοσύνης
Νέους αισθητήρες
Τεχνολογίες επιτήρησης
Μελλοντικά συστήματα μάχης
Η Baykar έχει ήδη εξελιχθεί σε έναν από τους ισχυρότερους εξαγωγείς drones παγκοσμίως και η πρόσβασή της σε ευρωπαϊκές τεχνολογίες θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική.
Συνεργασία σε θάλασσα και αεροναυπηγική
Η ιταλοτουρκική συνεργασία επεκτείνεται επίσης:
Στη ναυπηγική
Συνεργασίες σε προγράμματα πολεμικών πλοίων
Ανάπτυξη αισθητήρων θαλάσσιας επιτήρησης
Τεχνολογίες διοίκησης και ελέγχου
Στην αεροναυπηγική
Κοινή παραγωγή UAV στην Ιταλία
Ενσωμάτωση τουρκικών συστημάτων σε ευρωπαϊκές πλατφόρμες
Ανάπτυξη εξαγώγιμων αεροπορικών λύσεων
Η πρώτη πώληση τουρκικού πολεμικού πλοίου σε χώρα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ
Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα πέτυχε μια σημαντική διπλωματική και βιομηχανική επιτυχία.
Στις 20 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη η παράδοση του περιπολικού ανοιχτής θαλάσσης Contraamiral Roman “261” στη Ρουμανία.
Πρόκειται για την πρώτη φορά που η Τουρκία παραδίδει πολεμικό πλοίο εγχώριας σχεδίασης και κατασκευής σε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, το πλοίο αναμένεται να υποστεί επιπλέον αναβαθμίσεις και προσθήκες οπλισμού ώστε να αποκτήσει δυνατότητες πλήρως εξοπλισμένης κορβέτας.
Η Μεσόγειος στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής
Πίσω από τις αμυντικές συνεργασίες βρίσκεται ένα ευρύτερο γεωπολιτικό σχέδιο.
Η Ιταλία επιδιώκει:
Ενίσχυση της επιρροής της στη Μεσόγειο
Πρόσβαση σε νέες αγορές άμυνας
Συμμετοχή στην επανάσταση των UAV
Η Τουρκία επιδιώκει:
Μεταφορά τεχνολογίας
Πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά
Ενίσχυση της αμυντικής της βιομηχανίας
Ενσωμάτωση σε δυτικά αμυντικά οικοσυστήματα
Το SAMP/T λειτουργεί πλέον ως εργαλείο γεωπολιτικής επιρροής και όχι απλώς ως αντιαεροπορικό σύστημα. Και καθώς η Μεσόγειος μετατρέπεται ξανά σε πεδίο ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων, η στρατηγική προσέγγιση Ρώμης και Άγκυρας αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τις ισορροπίες ισχύος σε ολόκληρη την περιοχή.