Πριν από λίγα μόλις χρόνια, η απόφαση του Πολεμικού Ναυτικού να επιλέξει τις γαλλικές φρεγάτες FDI HN της Naval Group προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, αμφισβητήσεις και σκληρή κριτική. Σήμερα, όμως, οι εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία και η πορεία του ελληνικού προγράμματος δείχνουν ότι η Αθήνα όχι μόνο δικαιώθηκε, αλλά απέκτησε ένα από τα πλέον προηγμένα ναυτικά οπλικά συστήματα της Ευρώπης, την ώρα που αντίστοιχα προγράμματα άλλων χωρών βυθίζονται σε καθυστερήσεις και εκρηκτικές αυξήσεις κόστους.
Η επιλογή των FDI HN δεν αποτέλεσε απλώς μια ακόμη εξοπλιστική προμήθεια. Ήταν μια στρατηγική επένδυση που αλλάζει τη φιλοσοφία των ναυτικών επιχειρήσεων της Ελλάδας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο για τις επόμενες δεκαετίες.
Από την αμφισβήτηση στη δικαίωση
Όταν η Ελλάδα υπέγραψε τη συμφωνία με τη Naval Group, αρκετοί αναλυτές χαρακτήριζαν την επιλογή ιδιαίτερα ριψοκίνδυνη.
Οι FDI βρίσκονταν ακόμη στα πρώτα στάδια ναυπήγησης και δεν είχαν ενταχθεί επιχειρησιακά σε κανένα ναυτικό, ενώ δεν έλειπαν οι φωνές που υποστήριζαν ότι το Πολεμικό Ναυτικό έπρεπε να επιλέξει μια μεγαλύτερη και περισσότερο δοκιμασμένη πλατφόρμα, όπως οι FREMM ή άλλες ευρωπαϊκές φρεγάτες.
Πέντε χρόνια αργότερα, η πραγματικότητα έχει ανατρέψει πλήρως αυτή την εικόνα.
Η «ΚΙΜΩΝ» υπηρετεί ήδη με την ελληνική σημαία, ο «ΝΕΑΡΧΟΣ» και ο «ΦΟΡΜΙΩΝ» ακολουθούν σύμφωνα με το πρόγραμμα, ενώ η τέταρτη φρεγάτα, ο «ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ», προχωρά επίσης χωρίς σημαντικές αποκλίσεις.
Το μοναδικό μεγάλο ευρωπαϊκό πρόγραμμα που προχωρά χωρίς σοβαρές καθυστερήσεις
Την ώρα που σχεδόν όλα τα μεγάλα ευρωπαϊκά ναυπηγικά προγράμματα αντιμετωπίζουν προβλήματα, το ελληνικό πρόγραμμα των FDI HN αποτελεί μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις.
Η συνεχής αύξηση του κόστους:
- πρώτων υλών,
- ενέργειας,
- εξειδικευμένου προσωπικού,
- αλλά και η αυξημένη ζήτηση πολεμικών πλοίων μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία,
έχουν προκαλέσει σοβαρές καθυστερήσεις σε πολλά ευρωπαϊκά ναυπηγικά προγράμματα.
Αντίθετα, η Naval Group έχει κατορθώσει όχι μόνο να τηρήσει το χρονοδιάγραμμα αλλά και να μειώνει σταδιακά τους χρόνους ολοκλήρωσης κάθε νέας μονάδας, αξιοποιώντας την εμπειρία της σειριακής παραγωγής.
Το ευρωπαϊκό ναυπηγικό αδιέξοδο ενισχύει την ελληνική επιλογή
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή όταν συγκριθεί με αντίστοιχα ευρωπαϊκά προγράμματα.
Το κοινό πρόγραμμα νέων ανθυποβρυχιακών φρεγατών Ολλανδίας – Βελγίου, που έχει αναλάβει η Damen, αντιμετωπίζει πλέον:
- σημαντικές καθυστερήσεις,
- μεγάλες υπερβάσεις κόστους,
- ακόμη και συζητήσεις επανεξέτασης της συμμετοχής του Βελγίου.
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζεται και στην Πορτογαλία, όπου οι νέες FREMM EVO της Fincantieri φθάνουν σε κόστος περίπου 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ ανά πλοίο.
Αντίθετα, οι ελληνικές FDI HN αποκτήθηκαν σε ιδιαίτερα ανταγωνιστικό κόστος, ενώ η τέταρτη μονάδα αναμένεται να ενσωματώνει όλες τις τεχνολογικές βελτιώσεις με ακόμη μεγαλύτερη ελληνική βιομηχανική συμμετοχή.
Γιατί οι FDI HN ήταν το ιδανικό πλοίο για το Αιγαίο
Το Πολεμικό Ναυτικό δεν αναζητούσε απλώς μία μεγαλύτερη φρεγάτα.
Αναζητούσε ένα πλοίο σχεδιασμένο για τις ιδιαιτερότητες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Η ελληνική FDI διαθέτει:
- ραντάρ Sea Fire AESA τεσσάρων σταθερών διατάξεων, με συνεχή κάλυψη 360 μοιρών,
- ψηφιακό σύστημα μάχης SETIS,
- 32 πυραύλους Aster 30 για αεράμυνα περιοχής,
- Exocet MM40 Block 3C,
- RAM Block 2B,
- το προηγμένο σόναρ CAPTAS-4 Compact,
- τορπίλες MU90.
Ο συνδυασμός αυτός μετατρέπει κάθε ελληνική FDI σε κέντρο διοίκησης μιας ναυτικής δύναμης, με δυνατότητα ταυτόχρονης αντιμετώπισης αεροπορικών, πυραυλικών και υποβρυχιακών απειλών.
Οι FDI εντάσσονται στο νέο δικτυοκεντρικό δόγμα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων
Το μεγάλο πλεονέκτημα των νέων φρεγατών δεν περιορίζεται στον οπλισμό.
Οι FDI σχεδιάστηκαν ώστε να λειτουργούν πλήρως διασυνδεδεμένες με:
- Rafale,
- F-16 Viper,
- τα μελλοντικά F-35,
- τα αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης Erieye,
- τις πυροβολαρχίες Patriot,
- και τις υπόλοιπες μονάδες του Στόλου.
Πρόκειται ουσιαστικά για το πρώτο ελληνικό πολεμικό πλοίο που σχεδιάστηκε εξαρχής για επιχειρήσεις σε πλήρως δικτυοκεντρικό περιβάλλον.
Η ελληνική επιλογή δικαιώνεται και διεθνώς
Η δικαίωση της επιλογής του Πολεμικού Ναυτικού δεν προκύπτει μόνο από την πορεία του ελληνικού προγράμματος.
Η απόφαση της Σουηδίας να επιλέξει επίσης την οικογένεια των FDI επιβεβαιώνει ότι η γαλλική σχεδίαση εξελίσσεται σε μία από τις πλέον ελκυστικές λύσεις της ευρωπαϊκής αγοράς.
Παράλληλα, η συνεχής αύξηση του κόστους των ανταγωνιστικών προγραμμάτων καθιστά πλέον τις ελληνικές φρεγάτες όχι μόνο τεχνολογικά προηγμένες αλλά και οικονομικά ιδιαίτερα ανταγωνιστικές.
Η μεγάλη δικαίωση των Ναυάρχων
Οι μεγάλες αποφάσεις στην άμυνα κρίνονται πάντα αρκετά χρόνια μετά την υπογραφή των συμβάσεων.
Στην περίπτωση των FDI HN, η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα δείχνει ότι η τότε ηγεσία του Πολεμικού Ναυτικού επέλεξε όχι το μεγαλύτερο ή το εντυπωσιακότερο πλοίο, αλλά εκείνο που ανταποκρινόταν καλύτερα στις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες της Ελλάδας.
Η έγκαιρη επιλογή των FDI HN προσφέρει σήμερα στην Ελλάδα έναν ομοιογενή πυρήνα υπερσύγχρονων μονάδων επιφανείας, υψηλής διαθεσιμότητας, με κοινά συστήματα, χαμηλότερο κόστος υποστήριξης και δυνατότητες που αναβαθμίζουν καθοριστικά την αποτρεπτική ισχύ του Πολεμικού Ναυτικού στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι διεθνείς εξελίξεις αποδεικνύουν πλέον ότι η ελληνική επιλογή δεν ήταν απλώς επιτυχημένη. Ήταν μια στρατηγική απόφαση που τοποθετεί το Πολεμικό Ναυτικό ένα βήμα μπροστά από πολλές ευρωπαϊκές δυνάμεις, σε μια περίοδο όπου η ναυτική ισχύς αποκτά ξανά καθοριστική σημασία για την ασφάλεια και τη γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο.