Νέα τουρκική πρόκληση για την Κύπρο: Ο «πατέρας» της Γαλάζιας Πατρίδας βλέπει σχέδιο ΝΑΤΟ και ΗΠΑ για εκδίωξη της Άγκυρας από το νησί
Πενήντα δύο χρόνια μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η Άγκυρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Κύπρο όχι ως ένα άλυτο διεθνές ζήτημα, αλλά ως τον ακρογωνιαίο λίθο της στρατηγικής της στην Ανατολική Μεσόγειο. Την ίδια στιγμή, κορυφαίοι εκφραστές της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής προειδοποιούν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένα διεθνές σχέδιο που, σύμφωνα με τους ίδιους, αποσκοπεί στην απομάκρυνση της Τουρκίας από το νησί και στην αλλαγή των γεωπολιτικών ισορροπιών στην περιοχή.
Στο επίκεντρο των νέων δηλώσεων βρίσκεται ο απόστρατος Τούρκος ναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί (Cihat Yaycı), ένας από τους βασικούς θεωρητικούς του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», ο οποίος υποστηρίζει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια «μεγάλη διεθνής συνωμοσία κατά της Τουρκίας στην Κύπρο», η οποία υλοποιείται σταδιακά.
«Η Κύπρος είναι η καρδιά της Γαλάζιας Πατρίδας»
Ο Γιαϊτζί υποστηρίζει ότι όλες οι πρόσφατες πολιτικές και διπλωματικές εξελίξεις αποτελούν μέρος ενός ενιαίου σχεδίου που αποσκοπεί στην αποδυνάμωση της τουρκικής παρουσίας στην Κύπρο.
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, ένα σχέδιο που φέρεται να διέρρευσε προβλέπει:
- επιστροφή περιοχών όπως η Μόρφου (Γκιουζέλγιουρτ) και η περίκλειστη περιοχή των Βαρωσίων (Μαράς) στην Κυπριακή Δημοκρατία,
- δημιουργία ομοσπονδιακού κράτους,
- κατάργηση των Συνθηκών Εγγυήσεως του 1960,
- αντικατάσταση του καθεστώτος εγγυήσεων από έναν νέο μηχανισμό με συμμετοχή του ΝΑΤΟ.
Ο ίδιος θεωρεί ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα οδηγούσε, κατά την άποψή του, στον πλήρη αποκλεισμό της Τουρκίας από την Κύπρο και στη δραστική μείωση του πολιτικού ρόλου των Τουρκοκυπρίων.
«Δεν θα εγκαταλείψουμε ποτέ την Κύπρο»
Με ιδιαίτερα επιθετική ρητορική, ο Τούρκος απόστρατος ναύαρχος υποστηρίζει ότι:
«Η Κύπρος μπορεί να είναι σημαντική για τη Γαλλία. Μπορεί να είναι στρατηγική για την Αμερική. Για την Τουρκία όμως είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Είναι η καρδιά της Γαλάζιας Πατρίδας.»
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε λύση καταργεί τον ρόλο της Τουρκίας ως εγγυήτριας δύναμης είναι απαράδεκτη, επαναλαμβάνοντας τη γνωστή τουρκική θέση υπέρ της λύσης δύο κρατών και της αναγνώρισης της λεγόμενης «κυρίαρχης ισότητας» των Τουρκοκυπρίων.
Η γεωπολιτική αξία της Κύπρου αυξάνεται συνεχώς
Οι δηλώσεις αυτές δεν γίνονται σε πολιτικό κενό.
Τα τελευταία χρόνια οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν αναβαθμιστεί σημαντικά, μέσα από:
- την άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων,
- την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας,
- κοινές στρατιωτικές ασκήσεις,
- στρατηγικό διάλογο σε θέματα ασφάλειας και ενέργειας.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία στην Άγκυρα, η οποία θεωρεί ότι η Ανατολική Μεσόγειος μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο αυξανόμενης δυτικής στρατιωτικής παρουσίας.
Η Τουρκία μετατρέπει τα Κατεχόμενα σε στρατιωτικό προγεφύρωμα
Την ίδια στιγμή, η Τουρκία συνεχίζει να ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στα κατεχόμενα.
Νέες στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών, εκσυγχρονισμός υποδομών και ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού που αποσκοπεί στη διατήρηση της στρατηγικής επιρροής της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Για την τουρκική στρατηγική αντίληψη, η κατεχόμενη Κύπρος αποτελεί πλατφόρμα προβολής ισχύος προς την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, ενώ συνδέεται άμεσα με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η Κύπρος στο επίκεντρο της νέας γεωπολιτικής αντιπαράθεσης
Οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, η συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή και η αυξημένη αμερικανική παρουσία στην περιοχή καθιστούν την Κύπρο έναν από τους σημαντικότερους γεωστρατηγικούς κόμβους της ευρύτερης περιοχής.
Οι δηλώσεις του Τζιχάτ Γιαϊτζί αποτυπώνουν την ανησυχία που επικρατεί σε κύκλους της τουρκικής στρατηγικής σκέψης για τις μεταβαλλόμενες ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Ωστόσο, οι αναφορές του περί διεθνούς σχεδίου, ρόλου του ΝΑΤΟ ή πρόθεσης εκδίωξης της Τουρκίας από την Κύπρο αποτελούν δικούς του ισχυρισμούς και δεν έχουν επιβεβαιωθεί από επίσημες ανακοινώσεις των εμπλεκόμενων κρατών ή διεθνών οργανισμών.
Το βέβαιο είναι ότι η Κύπρος παραμένει στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, με τις μεγάλες δυνάμεις, την Τουρκία, την Ελλάδα και τους περιφερειακούς παίκτες να παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια και την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.