Αθήνα προς Άγκυρα: «Δεν υπάρχουν F-35 για την Τουρκία» – Το παρασκήνιο για S-400, SAFE και η ελληνική στρατηγική
Μήνυμα ψυχραιμίας από την ελληνική διπλωματία – Τι αποκαλύπτουν ανώτατες πηγές για F-35, S-400, SAFE και τις ελληνοτουρκικές ισορροπίες
Σε μια περίοδο όπου τα σενάρια για πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 κυριαρχούν στη διεθνή επικαιρότητα, η Αθήνα επιχειρεί να βάλει τέλος στην έντονη φημολογία, διαμηνύοντας ότι δεν υπάρχει σήμερα καμία επίσημη απόφαση που να αλλάζει τα δεδομένα.
Κατά την άτυπη ενημέρωση που πραγματοποίησαν ανώτατες διπλωματικές πηγές, η ελληνική πλευρά παρουσίασε τη συνολική της αποτίμηση για τις εξελίξεις που αφορούν τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, το πρόγραμμα των F-35, τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, αλλά και τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις σε Ανατολική Μεσόγειο, Κυπριακό, Λιβύη και Μέση Ανατολή.
Το βασικό μήνυμα της Αθήνας είναι ξεκάθαρο: οι πολιτικές συζητήσεις εξελίσσονται πολύ ταχύτερα από τις πραγματικές θεσμικές διαδικασίες και σήμερα δεν υφίσταται καμία απόφαση που να επιτρέπει την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
«Δεν υπάρχει καμία απόφαση για F-35 στην Τουρκία»
Σύμφωνα με τις διπλωματικές πηγές, δεν έχει ληφθεί καμία επίσημη απόφαση από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την προμήθεια μαχητικών πέμπτης γενιάς στην Τουρκία.
Παράλληλα, δεν έχει ενεργοποιηθεί καμία από τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες που απαιτούνται τόσο από την αμερικανική κυβέρνηση όσο και από το Κογκρέσο.
Όπως επισημαίνεται, η μοναδική δημόσια τοποθέτηση του Αμερικανού Προέδρου ήταν ότι το θέμα εξακολουθεί να εξετάζεται, γεγονός που απέχει σημαντικά από την ύπαρξη οριστικής πολιτικής απόφασης.
Η Αθήνα θεωρεί ότι η δημόσια συζήτηση έχει αποκτήσει διαστάσεις που δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά δεδομένα.
Το μεγάλο εμπόδιο παραμένουν οι S-400
Η ελληνική διπλωματία υπογραμμίζει ότι η πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 δεν αποτελεί απλή πολιτική επιλογή, αλλά προϋποθέτει την ολοκλήρωση μιας ιδιαίτερα σύνθετης θεσμικής διαδικασίας.
Βασική προϋπόθεση αποτελεί η επίσημη πιστοποίηση προς το αμερικανικό Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400, ενώ παράλληλα θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει καμία μελλοντική συνεργασία με τη Ρωσία που θα δημιουργεί ασυμβίβαστο με το πρόγραμμα των F-35.
Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι:
- η διαδικασία αυτή δεν έχει καν ξεκινήσει,
- απαιτεί πολιτικές και νομικές εγκρίσεις,
- ενώ οποιαδήποτε εξέλιξη θα χρειαστεί σημαντικό χρονικό διάστημα.
Η Τουρκία παραμένει εκτός από το 2019
Στην Αθήνα υπενθυμίζουν ότι η Τουρκία παραμένει εκτός του προγράμματος των F-35 από το 2019, μετά την αγορά των ρωσικών S-400.
Ακόμη όμως και στο υποθετικό σενάριο επανένταξης, οι ελληνικές διπλωματικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι θα απαιτηθούν μακροχρόνιες πολιτικές, διπλωματικές και θεσμικές διαδικασίες, πριν υπάρξει οποιοδήποτε ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Με άλλα λόγια, η δημόσια συζήτηση προηγείται κατά πολύ της πραγματικότητας.
Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη στην εποχή των F-35
Σε αντίθεση με την Τουρκία, η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι η Πολεμική Αεροπορία έχει ήδη περάσει στο στάδιο της υλοποίησης του προγράμματος F-35.
Οι ανώτατες διπλωματικές πηγές υπενθυμίζουν ότι:
- η εκπαίδευση των Ελλήνων χειριστών ξεκινά το αμέσως επόμενο διάστημα,
- οι πρώτες παραδόσεις των F-35 έχουν ήδη δρομολογηθεί για τα επόμενα χρόνια,
- ενώ η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει ήδη περισσότερα από 50 πλήρως αναβαθμισμένα F-16 Viper, τα οποία αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος.
Η Αθήνα θεωρεί ότι αυτή είναι η πραγματική εικόνα της στρατιωτικής ισορροπίας και όχι τα υποθετικά σενάρια περί επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Απάντηση στα περί διπλωματικής αποτυχίας
Οι ανώτατες διπλωματικές πηγές απαντούν και στις επικρίσεις που διατυπώνονται περί αποτυχίας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Απορρίπτουν κατηγορηματικά τα συγκεκριμένα σενάρια, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή θέση της Ελλάδας αποτελεί αποτέλεσμα μιας μακροχρόνιας στρατηγικής εμβάθυνσης των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως επισημαίνεται:
- οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις έχουν αποκτήσει πλέον θεσμικό και στρατηγικό χαρακτήρα,
- δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τις επιλογές κάθε αμερικανικής κυβέρνησης,
- ενώ η συνεργασία μεταξύ Αθήνας και Ουάσιγκτον παραμένει συνεχής τόσο σε πολιτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο.
SAFE, Κυπριακό και Μέση Ανατολή στο μικροσκόπιο της Αθήνας
Στην ίδια ενημέρωση εξετάστηκαν και οι εξελίξεις γύρω από:
- τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE,
- τις ελληνοτουρκικές σχέσεις,
- το Κυπριακό,
- τη Λιβύη,
- αλλά και τις συνεχώς μεταβαλλόμενες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή.
Η ελληνική κυβέρνηση διαμηνύει ότι παρακολουθεί στενά όλες τις εξελίξεις, αξιολογεί καθημερινά τα νέα δεδομένα και προσαρμόζει τον στρατηγικό της σχεδιασμό, χωρίς όμως να υιοθετεί σενάρια που δεν στηρίζονται σε επίσημες αποφάσεις.
Η Αθήνα επενδύει στη στρατηγική ψυχραιμία
Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την ενημέρωση των ανώτατων διπλωματικών πηγών είναι ότι η Ελλάδα επιλέγει να κινηθεί με θεσμική ψυχραιμία απέναντι στην έντονη φημολογία των τελευταίων ημερών.
Η ελληνική θέση παραμένει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καμία επίσημη απόφαση για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ενώ το εμπόδιο των S-400, οι απαιτούμενες εγκρίσεις του Κογκρέσου και οι χρονοβόρες διαδικασίες εξακολουθούν να αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες.
Την ίδια στιγμή, η Αθήνα προβάλλει ως στρατηγικό της πλεονέκτημα τη σταθερή αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας, την πορεία ένταξης των F-35, την επιχειρησιακή αξιοποίηση των F-16 Viper και τη διαρκή εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επιμένοντας ότι η πραγματική ισορροπία ισχύος διαμορφώνεται από τα δεδομένα και όχι από τις πολιτικές εντυπώσεις.