Διπλωματικό παρασκήνιο που προκαλεί αίσθηση – Ο Νετανιάχου επιχείρησε να εμφανίσει συνάντηση με τον Τραμπ που, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν είχε ποτέ εγκριθεί.
Ένα πρωτοφανές διπλωματικό επεισόδιο αποκαλύπτει ότι οι σχέσεις ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου περνούν ίσως τη δυσκολότερη φάση των τελευταίων ετών. Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις περί στρατηγικής συνεργασίας, εξελίσσεται ένα έντονο παρασκήνιο, το οποίο συνδέεται με τις διαφωνίες για την Τουρκία, τα F-35, το Ιράν και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με πληροφορίες από αμερικανικές και ισραηλινές πηγές, ο Λευκός Οίκος βρέθηκε προ εκπλήξεως όταν ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ως δεδομένη μια συνάντηση Τραμπ – Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον, χωρίς αυτή να έχει ποτέ οριστικοποιηθεί από την αμερικανική πλευρά.
Το περιστατικό θεωρείται από διπλωματικούς κύκλους ιδιαίτερα αποκαλυπτικό για το ψυχρό κλίμα που επικρατεί πλέον μεταξύ των δύο ηγετών.
Από τον πιο συχνό επισκέπτη του Οβάλ Γραφείου… στις κλειστές πόρτες
Η αλλαγή είναι εντυπωσιακή.
Μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε πραγματοποιήσει έξι επισκέψεις στον Οβάλ Γραφείο, περισσότερες από οποιονδήποτε άλλο ξένο ηγέτη.
Οι συναντήσεις τους οργανώνονταν συνήθως μέσα σε λίγες ώρες, γεγονός που επιβεβαίωνε τη στενή προσωπική σχέση των δύο πολιτικών.
Αυτή τη φορά όμως όλα ήταν διαφορετικά.
Για περίπου δύο εβδομάδες, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιχείρησε να εξασφαλίσει συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο, χωρίς αποτέλεσμα.
Η απροθυμία του Τραμπ να ανοίξει ξανά την πόρτα του Λευκού Οίκου στον Νετανιάχου προκάλεσε έντονη ανησυχία τόσο στην Ιερουσαλήμ όσο και στην Ουάσινγκτον.
Το χρονικό της διπλωματικής «γκάφας»
Όλα ξεκίνησαν όταν ο Νετανιάχου επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Τραμπ για να τον συγχαρεί για την 250ή επέτειο της Ημέρας Ανεξαρτησίας των Ηνωμένων Πολιτειών, ζητώντας παράλληλα μια νέα συνάντηση στον Λευκό Οίκο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέρριψε το αίτημα, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο να πραγματοποιηθεί μετά την επιστροφή του από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.
Η επίσημη πρόσκληση όμως δεν ήρθε ποτέ.
Παρά ταύτα, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού ενημέρωσε δημοσιογράφους ότι ο Νετανιάχου σχεδίαζε να ταξιδέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου – εκτός από την παρουσία του στην κηδεία του πρώην γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ – θα είχε και συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η προετοιμασία μάλιστα είχε ήδη ξεκινήσει.
Η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία προετοίμασε το κυβερνητικό αεροσκάφος, ενώ ομάδα ασφαλείας και πρωτοκόλλου αναχώρησε για την Ουάσινγκτον.
Ωστόσο, λίγες ώρες αργότερα το ταξίδι ακυρώθηκε, με επίσημη αιτιολογία την αναβολή της κηδείας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ξεκαθάριζαν ότι η συνάντηση με τον Τραμπ ουδέποτε είχε επιβεβαιωθεί, εκτιμώντας πως η ισραηλινή πλευρά επιχείρησε να δημιουργήσει τετελεσμένα μέσω της δημοσιότητας.
Η σύγκρουση για τα F-35 εξόργισε τον Τραμπ
Το πραγματικό σημείο καμπής στις σχέσεις των δύο ηγετών φαίνεται πως ήταν το ζήτημα της Τουρκίας και των F-35.
Λίγο πριν από το ταξίδι του στην Άγκυρα για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Νετανιάχου εμφανίστηκε σε αμερικανικό τηλεοπτικό δίκτυο και εξέφρασε δημόσια την αντίθεσή του σε οποιοδήποτε ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών F-35 στην Τουρκία.
Η δημόσια αυτή παρέμβαση προκάλεσε έντονη ενόχληση στον Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με πληροφορίες από αμερικανικούς κύκλους, ο Αμερικανός πρόεδρος θεώρησε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός παρενέβη ευθέως στην αμερικανική εξωτερική πολιτική, επιχειρώντας να επηρεάσει δημόσια τις αποφάσεις της Ουάσινγκτον.
Η υπόθεση της απειλής κατά του Τραμπ και το νέο επεισόδιο έντασης
Το κλίμα επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Τραμπ στην Τουρκία.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών διαβίβασαν στις αμερικανικές αρχές προειδοποίηση περί πιθανού σχεδίου δολοφονίας του Αμερικανού προέδρου από το Ιράν κατά την παραμονή του στην Άγκυρα.
Η αναφορά αυτή κινητοποίησε άμεσα τις αμερικανικές υπηρεσίες ασφαλείας, οι οποίες προχώρησαν σε έκτακτες αλλαγές στο σχέδιο ασφαλείας και ακόμη και στο αεροσκάφος μετακίνησης του Προέδρου.
Ωστόσο, μετά την ολοκλήρωση της έρευνας, Αμερικανοί και Τούρκοι αξιωματούχοι φέρονται να κατέληξαν ότι οι πληροφορίες βασίζονταν σε μία μόνο πηγή και δεν συνιστούσαν επιβεβαιωμένο επιχειρησιακό σχέδιο.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε επιπλέον δυσφορία στην Ουάσινγκτον.
Ο Νετανιάχου χάνει πολιτικό έδαφος στην Ουάσινγκτον
Το πρόβλημα για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό δεν περιορίζεται πλέον μόνο στους Δημοκρατικούς.
Πληροφορίες από την αμερικανική πρωτεύουσα αναφέρουν ότι ακόμη και στον στενό πυρήνα του κινήματος MAGA, το οποίο στηρίζει τον Ντόναλντ Τραμπ, αυξάνονται οι επιφυλάξεις απέναντι στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση Νετανιάχου διαχειρίζεται τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Χαρακτηριστική ήταν και η πρόσφατη δημόσια παρέμβαση του Αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος άφησε σαφείς αιχμές ότι στελέχη της ισραηλινής κυβέρνησης επιδιώκουν να επηρεάσουν την αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν.
Πίεση και από το Κογκρέσο
Την ίδια στιγμή, το πολιτικό περιβάλλον γίνεται ολοένα δυσκολότερο για το Ισραήλ.
Περισσότεροι από 100 Δημοκρατικοί βουλευτές ψήφισαν υπέρ πρότασης για περικοπή της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ κατά 3 δισεκατομμύρια δολάρια, σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως ισχυρό μήνυμα δυσαρέσκειας απέναντι στον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Παρότι η πρόταση δεν αναμένεται να αλλάξει άμεσα την αμερικανική πολιτική, αποτυπώνει την αυξανόμενη πίεση που δέχεται ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ακόμη και από παραδοσιακούς συμμάχους του Ισραήλ στην Ουάσινγκτον.
Οι σχέσεις Τραμπ – Νετανιάχου περνούν σε νέα φάση
Το επεισόδιο με τη «χαμένη» συνάντηση στον Λευκό Οίκο δεν φαίνεται να ήταν μια απλή παρεξήγηση πρωτοκόλλου.
Αντίθετα, αναδεικνύει ότι οι προσωπικές και πολιτικές σχέσεις ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μπενιαμίν Νετανιάχου δοκιμάζονται όσο ποτέ άλλοτε.
Οι διαφωνίες για την Τουρκία, τα F-35, τη διαχείριση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και την πολιτική απέναντι στο Ιράν φαίνεται να έχουν δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα στις αμερικανοϊσραηλινές σχέσεις.
Για πρώτη φορά μετά από χρόνια, ο Νετανιάχου δείχνει να μην έχει την ίδια πρόσβαση στον Λευκό Οίκο, ενώ στην Ουάσινγκτον αυξάνονται οι φωνές που ζητούν επαναπροσδιορισμό της σχέσης με την κυβέρνηση του Ισραήλ.
Εάν αυτή η τάση παγιωθεί, οι συνέπειες ενδέχεται να επηρεάσουν όχι μόνο τις διμερείς σχέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ, αλλά και ολόκληρη τη γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.