Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στο τρίγωνο ΗΠΑ–Ισραήλ–Τουρκίας με επίκεντρο τη Συρία, καθώς η ισραηλινή επιδρομή στην αεροπορική βάση Abu al-Duhur αποκάλυψε διαφορετικές στρατηγικές προσεγγίσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Ιερουσαλήμ. Την ίδια ώρα, η μυστική διπλωματία επιταχύνεται, με κορυφαίους Ισραηλινούς και Σύρους αξιωματούχους να συναντώνται στην Ιορδανία υπό αμερικανική διαμεσολάβηση.
Ένα ιδιαίτερα αποκαλυπτικό δημοσίευμα στην Τουρκία επιχειρεί να φωτίσει αυτό που η Άγκυρα παρουσιάζει πλέον ως σοβαρή διαφοροποίηση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ για το μέλλον της Συρίας και τον ρόλο της Τουρκίας στη χώρα.
Σύμφωνα με το Türkiye Today, στην Ουάσιγκτον αυξάνεται η ανησυχία ότι ορισμένες ισραηλινές στρατιωτικές κινήσεις στη Συρία μπορούν να υπονομεύσουν την προσπάθεια των ΗΠΑ να σταθεροποιήσουν τη χώρα μετά την πτώση του καθεστώτος Μπασάρ αλ Άσαντ.
Η εικόνα που περιγράφεται είναι αυτή μιας στρατηγικής σύγκρουσης προτεραιοτήτων.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια Συρία αρκετά σταθερή ώστε να μην επιστρέψει στο χάος, ενώ το Ισραήλ θέτει πάνω απ’ όλα τις δικές του κόκκινες γραμμές ασφαλείας, επιδιώκοντας να εμποδίσει τη δημιουργία στρατιωτικών υποδομών που θα μπορούσαν στο μέλλον να χρησιμοποιηθούν από την Τουρκία ή άλλες δυνάμεις εναντίον του.
Το πλήγμα που αποκάλυψε τις διαφορές
Στο κέντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η ισραηλινή επίθεση της 18ης Αυγούστου 2026 στην αεροπορική βάση Abu al-Duhur, στη βόρεια Συρία, περίπου 70-75 χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα.
Το Ισραήλ υποστήριξε ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε επειδή υπήρχαν πληροφορίες για σχεδιαζόμενη εγκατάσταση ή ανάπτυξη τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων και υποδομών στη συγκεκριμένη βάση.
Το γραφείο του Μπενιαμίν Νετανιάχου υποστήριξε ότι μία τέτοια εξέλιξη θα άλλαζε το στρατιωτικό status quo στη Συρία και θα δημιουργούσε νέα απειλή για την ισραηλινή ασφάλεια.
Το πλήγμα ήταν ιδιαίτερα βαρύ. Σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, τουλάχιστον οκτώ βόμβες έπληξαν διαδρόμους προσγείωσης και υπόστεγα του αεροδρομίου.
Η Άγκυρα, ωστόσο, απέρριψε κατηγορηματικά την ισραηλινή εκδοχή. Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι δεν υπήρχε τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία στην Abu al-Duhur πριν ή κατά τη διάρκεια της επίθεσης.
Ο Τομ Μπάρακ αμφισβητεί δημόσια την ισραηλινή εκδοχή
Το στοιχείο που έκανε την υπόθεση ακόμη πιο εκρηκτική ήταν η δημόσια παρέμβαση του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου για τη Συρία και πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ.
Ο Μπάρακ χαρακτήρισε το ισραηλινό πλήγμα «περιττή κλιμάκωση» που δεν συμβάλλει στην περιφερειακή σταθερότητα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εξέτασαν τους ισχυρισμούς για τουρκική ανάπτυξη στην αεροπορική βάση και δεν βρήκαν στοιχεία που να τους επιβεβαιώνουν.
«Συμβουλευθήκαμε τις υπηρεσίες πληροφοριών μας και η απάντηση που λάβαμε ήταν ότι ο ισχυρισμός δεν ήταν αληθής», ανέφερε σύμφωνα με το Türkiye Today.
Η τοποθέτηση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Ουσιαστικά, ένας κορυφαίος εκπρόσωπος της αμερικανικής κυβέρνησης αμφισβήτησε δημόσια τη βασική αιτιολόγηση πάνω στην οποία το Ισραήλ στήριξε μία σημαντική στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία.
Ισραήλ εναντίον Μπάρακ – Πόλεμος δηλώσεων
Η ισραηλινή αντίδραση ήταν άμεση.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι κατηγόρησαν τον Μπάρακ ότι οι δηλώσεις του περιείχαν ανακρίβειες, ενώ η αντιπαράθεση άρχισε να ξεφεύγει από τα όρια μιας συνηθισμένης διπλωματικής διαφωνίας.
Υπήρξαν μάλιστα δημοσιεύματα ότι το Ισραήλ αποφάσισε να περιορίσει ή να διακόψει τη διαβίβαση ορισμένων πληροφοριών προς τον Αμερικανό απεσταλμένο, λόγω της στάσης του απέναντι στις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Συρία.
Ταυτόχρονα, δημιουργήθηκε μία ενδιαφέρουσα αντίφαση γύρω από το εάν οι ΗΠΑ είχαν ενημερωθεί πριν από την επιδρομή.
Πηγές που επικαλέστηκε το Axios ανέφεραν ότι ο Λευκός Οίκος είχε ενημερωθεί πριν από την επίθεση, ενώ ο Μπάρακ δήλωσε ότι ούτε ο ίδιος ούτε η Τουρκία είχαν λάβει σχετική προειδοποίηση.
Η διαφορά αυτή δείχνει ότι ακόμη και στο εσωτερικό του αμερικανικού μηχανισμού ενδέχεται να μην υπήρξε ενιαία εικόνα για την ισραηλινή επιχείρηση.
Το πραγματικό διακύβευμα: Η Τουρκία μέσα στη Συρία
Πίσω από τον δημόσιο καβγά υπάρχει ένα πολύ μεγαλύτερο γεωπολιτικό ζήτημα.
Το Ισραήλ δεν θέλει την Τουρκία να αποκτήσει στρατηγικό στρατιωτικό αποτύπωμα στη Συρία.
Η ισραηλινή ανησυχία δεν αφορά μόνο την παρουσία μερικών Τούρκων στρατιωτικών συμβούλων.
Αφορά την πιθανότητα η Άγκυρα να αποκτήσει πρόσβαση σε αεροπορικές βάσεις, ραντάρ, συστήματα αεράμυνας, drones και μόνιμες εγκαταστάσεις, δημιουργώντας σταδιακά μία τουρκική στρατιωτική ομπρέλα πάνω από σημαντικά τμήματα του συριακού εδάφους.
Μία τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε δραστικά την επιχειρησιακή ελευθερία της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας στη Συρία και θα μπορούσε να δημιουργήσει μία νέα γραμμή άμεσης αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο ισχυρότερων στρατιωτικών δυνάμεων της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Τουρκία, από την άλλη πλευρά, έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί τη στρατιωτική συνεργασία της με τη νέα συριακή κυβέρνηση νόμιμη και απαραίτητη για την ανοικοδόμηση των συριακών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο ίδιος ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ-Σαϊμπάνι έχει δηλώσει ότι η Δαμασκός βασίζεται στην Τουρκία για εκπαίδευση και στρατιωτική συνεργασία και δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει αυτή τη στήριξη.
Η αμερικανική στρατηγική συγκρούεται με τις ισραηλινές «κόκκινες γραμμές»
Εδώ βρίσκεται και ο πυρήνας του προβλήματος για την Ουάσιγκτον.
Οι ΗΠΑ προσπαθούν να οικοδομήσουν ένα σύστημα ισορροπιών μετά την ανατροπή του Άσαντ που θα εμποδίσει τη Συρία να επιστρέψει στον εμφύλιο πόλεμο και ταυτόχρονα θα περιορίσει τον κίνδυνο μιας νέας περιφερειακής σύγκρουσης.
Το Ισραήλ, αντιθέτως, αντιμετωπίζει το συριακό ζήτημα πρωτίστως μέσα από το πρίσμα της στρατιωτικής ασφάλειας.
Για την Ιερουσαλήμ, μια Συρία που διαθέτει ισχυρό στρατό και ταυτόχρονα στενή στρατιωτική σχέση με την Τουρκία μπορεί να εξελιχθεί σε μεγαλύτερο κίνδυνο από μία αδύναμη Συρία.
Γι’ αυτό και οι ισραηλινές «κόκκινες γραμμές» φαίνεται να διευρύνονται συνεχώς.
Δεν αφορούν πλέον μόνο το Ιράν και τη Χεζμπολάχ.
Αφορούν και την Τουρκία.
Μυστική διπλωματία: Gofman και Σαϊμπάνι στην Ιορδανία
Μέσα σε αυτό το κλίμα πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 23 Αυγούστου 2026 μία εξαιρετικά σημαντική συνάντηση στην Ιορδανία.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ αλ-Σαϊμπάνι συναντήθηκε με τον επικεφαλής της Mossad Roman Gofman, παρουσία κορυφαίων στελεχών των συριακών υπηρεσιών πληροφοριών και υπό αμερικανική διαμεσολάβηση.
Η συνάντηση είχε στόχο να αποτραπεί νέα στρατιωτική κλιμάκωση μετά το πλήγμα στην Abu al-Duhur.
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία πρακτικών μηχανισμών που θα μπορούσαν να περιορίσουν νέες ισραηλινές επιθέσεις και να επαναφέρουν τις συνομιλίες για μία ευρύτερη συμφωνία ασφαλείας.
Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 14 Αυγούστου, ο Gofman και ο Σαϊμπάνι είχαν ήδη τηλεφωνική επικοινωνία με βασικό αντικείμενο την τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Συρία.
Τι ζητά το Ισραήλ – Τι απορρίπτει η Δαμασκός
Οι διαφορές, ωστόσο, παραμένουν τεράστιες.
Το Ισραήλ επιδιώκει ένα καθεστώς ασφαλείας που θα αποτρέπει την ανάπτυξη απειλητικών στρατιωτικών δυνατοτήτων κοντά στα σύνορά του και αντιμετωπίζει την ενδεχόμενη εγκατάσταση τουρκικών δυνάμεων ως στρατηγική κόκκινη γραμμή.
Η Δαμασκός, από την άλλη, επιμένει στην πλήρη εφαρμογή της συμφωνίας απεμπλοκής του 1974 και στην επιστροφή των ισραηλινών δυνάμεων στις γραμμές που ίσχυαν πριν από τις 8 Δεκεμβρίου 2024.
Ταυτόχρονα, η νέα συριακή ηγεσία δεν δείχνει διατεθειμένη να δεχθεί ένα καθεστώς στο οποίο το Ισραήλ θα διαθέτει ουσιαστικά δικαίωμα βέτο στις στρατιωτικές σχέσεις Συρίας–Τουρκίας.
Και αυτό ακριβώς δημιουργεί το αδιέξοδο.
Η Τουρκία μετατρέπεται στον «ελέφαντα στο δωμάτιο»
Η μεγάλη αλλαγή είναι ότι η συριακή εξίσωση δεν περιστρέφεται πλέον μόνο γύρω από Ισραήλ, Ιράν, Ρωσία και τις αραβικές χώρες.
Η Τουρκία βρίσκεται πλέον στο κέντρο της.
Η γεωγραφία της βόρειας Συρίας και η στενή σχέση της Άγκυρας με τη νέα κυβέρνηση της Δαμασκού δίνουν στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τη δυνατότητα να διεκδικήσει πολύ μεγαλύτερο στρατιωτικό και πολιτικό ρόλο.
Για το Ισραήλ, όμως, η μετατροπή της Συρίας σε χώρο μόνιμης τουρκικής στρατιωτικής επιρροής αποτελεί εξαιρετικά επικίνδυνη προοπτική.
Ένα τουρκικό δίκτυο στρατιωτικών εγκαταστάσεων στη Συρία θα μπορούσε να σημαίνει ότι ισραηλινά και τουρκικά μαχητικά, UAV και συστήματα αεράμυνας θα επιχειρούν στον ίδιο εξαιρετικά περιορισμένο εναέριο χώρο.
Αυτό αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο ενός επεισοδίου που δεν θα έχει σχεδιαστεί από καμία πλευρά, αλλά θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερη κρίση.
Η Ουάσιγκτον φοβάται μία σύγκρουση δύο συμμάχων της
Το πρόβλημα για τον Ντόναλντ Τραμπ είναι εμφανές.
Η Ουάσιγκτον διατηρεί στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, αλλά ταυτόχρονα η Τουρκία αποτελεί κρίσιμο σύμμαχο του ΝΑΤΟ και διαθέτει τεράστια επιρροή στις εξελίξεις στη Συρία.
Μία απευθείας ισραηλινοτουρκική στρατιωτική σύγκρουση στο συριακό έδαφος θα ήταν εφιαλτικό σενάριο για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Θα ανάγκαζε την Ουάσιγκτον να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο σημαντικούς εταίρους της, ενώ παράλληλα θα απειλούσε να καταστρέψει τον σχεδιασμό για σταθεροποίηση της μετα-Άσαντ Συρίας.
Γι’ αυτό ο Μπάρακ έχει ήδη μιλήσει για την ανάγκη δημιουργίας μηχανισμού αποτροπής συγκρούσεων μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας.
Το μεγάλο ερώτημα: Ποιος θα καθορίσει τη νέα Συρία;
Η αντιπαράθεση γύρω από την Abu al-Duhur είναι τελικά πολύ μεγαλύτερη από μία αεροπορική επιδρομή.
Αποτελεί μία πρώτη ανοιχτή μάχη για τη μετα-Άσαντ γεωπολιτική αρχιτεκτονική της Συρίας.
Η Τουρκία θέλει μία ενιαία και λειτουργική Συρία στενά συνδεδεμένη με την Άγκυρα.
Το Ισραήλ θέλει μία Συρία που δεν θα μπορεί να απειλήσει τα βόρεια σύνορά του και στην οποία καμία μεγάλη περιφερειακή δύναμη –πρωτίστως η Τουρκία– δεν θα αποκτήσει στρατιωτική υποδομή ικανή να περιορίσει την ισραηλινή ελευθερία δράσης.
Οι ΗΠΑ, τέλος, επιχειρούν να αποτρέψουν τη σύγκρουση αυτών των δύο στρατηγικών.
Η μάχη για τη Συρία περνά συνεπώς σε μία νέα και εξαιρετικά επικίνδυνη φάση: από τη σύγκρουση Ισραήλ–Ιράν, στην πιθανότητα μιας παρατεταμένης ισραηλινοτουρκικής αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον στη μέση.
Και η Abu al-Duhur ίσως αποδειχθεί όχι το τέλος ενός επεισοδίου, αλλά η πρώτη προειδοποιητική βολή για τη νέα ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.