Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στο Νέο Δελχί η ασυνήθιστα έντονη στρατιωτική αερογέφυρα που καταγράφηκε μεταξύ Τουρκίας και Πακιστάν μέσα σε μόλις τρεις ημέρες, με τουρκικά μεταγωγικά C-130 Hercules να πραγματοποιούν επαναλαμβανόμενα δρομολόγια προς δύο κρίσιμες πακιστανικές αεροπορικές βάσεις.
Η India Today, σε δημοσίευμα που βασίζεται σε πληροφορίες ινδικών πηγών ασφαλείας, αναφέρει ότι από τις 19 έως τις 21 Αυγούστου καταγράφηκαν πολλαπλές πτήσεις τουρκικών στρατιωτικών μεταγωγικών προς τις βάσεις Nur Khan, κοντά στο Ραβαλπίντι, και Masroor, στο Καράτσι.
Το ινδικό μέσο χαρακτηρίζει τη συχνότητα και το πρότυπο των πτήσεων ασυνήθιστα, ενώ προχωρά σε ένα ακόμη πιο σημαντικό σενάριο:
τα τουρκικά C-130 ενδέχεται να μετέφεραν μεγάλη ποσότητα μη επανδρωμένων συστημάτων, σχετικό εξοπλισμό και ενδεχομένως στοιχεία αντιαεροπορικής άμυνας προς το Πακιστάν.
Πρόκειται, ωστόσο, για ισχυρισμούς που αποδίδονται σε πηγές της India Today και δεν συνοδεύονται μέχρι στιγμής από επίσημη επιβεβαίωση της Άγκυρας ή του Ισλαμαμπάντ για το ακριβές φορτίο των αεροσκαφών.
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς η αμυντική σχέση Τουρκίας–Πακιστάν περνά σταδιακά από την πολιτική συνεργασία σε ένα ολοένα βαθύτερο στρατιωτικοβιομηχανικό πλέγμα, στο οποίο τα UAV, τα περιφερόμενα πυρομαχικά, η αεράμυνα και η μεταφορά τεχνογνωσίας αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Τρεις ημέρες συνεχούς στρατιωτικής κινητικότητας
Σύμφωνα με την India Today, η κίνηση των τουρκικών C-130 συγκεντρώθηκε σε ένα χρονικό παράθυρο περίπου 60 ωρών.
Τα αεροσκάφη φέρονται να πραγματοποίησαν επαναλαμβανόμενες πτήσεις μεταξύ Τουρκίας και Πακιστάν, με προσγειώσεις και απογειώσεις από τις δύο βασικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Η μία είναι η Nur Khan Air Base κοντά στο Ραβαλπίντι.
Η δεύτερη είναι η Masroor Air Base στο Καράτσι.
Η επιλογή των συγκεκριμένων βάσεων προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη σημασία στην κινητικότητα, καθώς δεν πρόκειται για απλά πολιτικά αεροδρόμια αλλά για κρίσιμες εγκαταστάσεις του πακιστανικού στρατιωτικού μηχανισμού.
Το κρίσιμο ερώτημα που επιχειρούν τώρα να απαντήσουν οι Ινδοί είναι:
τι ακριβώς μετέφεραν τα τουρκικά μεταγωγικά;
India Today: «Drones και αντιαεροπορικά στο επίκεντρο»
Η πιο βαριά πληροφορία του δημοσιεύματος αφορά το πιθανό φορτίο.
Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται η India Today, οι πτήσεις μπορεί να συνδέονται με μεταφορά μεγάλης παρτίδας drones και σχετικών συστημάτων προς το Πακιστάν.
Στο ίδιο δημοσίευμα αναφέρεται ακόμη ότι το Πακιστάν ενδέχεται να παρέλαβε και σύστημα αεράμυνας της οικογένειας HQ, μαζί με τον εξοπλισμό που σχετίζεται με τα UAV.
Εδώ όμως χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Η ύπαρξη των πτήσεων και ο ισχυρισμός για το φορτίο δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Η India Today αποδίδει την πληροφορία για drones και HQ-series σε πηγές πληροφοριών· δεν παρουσιάζεται δημόσιο φορτωτικό έγγραφο, επίσημη ανακοίνωση ή άλλο ανοικτό στοιχείο που να επιβεβαιώνει ανεξάρτητα τι υπήρχε στα C-130.
Άρα, το στρατιωτικό σκέλος της μεταφοράς θεωρείται εύλογο λόγω του τύπου των αεροσκαφών και των προορισμών, όμως το ακριβές υλικό παραμένει στο επίπεδο των πληροφοριών και εκτιμήσεων του ινδικού δημοσιεύματος.
Το Πακιστάν θέλει περισσότερα drones
Η χρονική στιγμή της αερογέφυρας έχει σημασία.
Το Ισλαμαμπάντ βρίσκεται σε διαδικασία επιτάχυνσης της στρατιωτικής του αναβάθμισης και ιδιαίτερα των δυνατοτήτων μη επανδρωμένου πολέμου.
Η India Today υποστηρίζει ότι το Πακιστάν επιδιώκει να ενισχύσει:
τα UAV μεγάλης αυτονομίας,
τα τακτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη,
τα περιφερόμενα πυρομαχικά,
και ευρύτερα τις δυνατότητες επιτήρησης και προσβολής από απόσταση.
Η λογική είναι ξεκάθαρη.
Ο σύγχρονος πόλεμος έχει αποδείξει ότι τα drones μπορούν να προσφέρουν:
χαμηλό κόστος ανά αποστολή,
μεγάλη παραμονή πάνω από το πεδίο,
συνεχή συλλογή πληροφοριών,
στοχοποίηση,
και δυνατότητα κορεσμού της αντίπαλης αεράμυνας.
Για μια χώρα όπως το Πακιστάν, που βρίσκεται σε μόνιμη στρατηγική αντιπαράθεση με την Ινδία, αυτή η δυνατότητα είναι εξαιρετικά σημαντική.
Ο Bayraktar TB2 στο κέντρο της τουρκοπακιστανικής συνεργασίας
Το ινδικό δημοσίευμα υπενθυμίζει ότι το Πακιστάν έχει ήδη εντάξει τουρκικά μη επανδρωμένα συστήματα στο στρατιωτικό του οικοσύστημα.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται ο Bayraktar TB2, ένα από τα γνωστότερα τουρκικά UAV διεθνώς.
Η συνεργασία δεν αφορά επομένως ένα θεωρητικό μελλοντικό σχέδιο.
Υπάρχει ήδη επιχειρησιακή βάση πάνω στην οποία μπορούν να προστεθούν νέα drones, πυρομαχικά, αισθητήρες και συστήματα υποστήριξης.
Αυτό είναι και το σημείο που προκαλεί ιδιαίτερη προσοχή στην Ινδία.
Η Άγκυρα δεν αποτελεί πλέον απλώς πολιτικό υποστηρικτή του Πακιστάν.
Μετατρέπεται σταδιακά σε έναν από τους σημαντικότερους τεχνολογικούς και στρατιωτικούς εταίρους του Ισλαμαμπάντ.
Η Τουρκία βρίσκει στο Πακιστάν μια τεράστια αγορά
Για την τουρκική αμυντική βιομηχανία, η σχέση με το Πακιστάν είναι εξαιρετικά σημαντική.
Το Ισλαμαμπάντ διαθέτει:
μεγάλες Ένοπλες Δυνάμεις,
μόνιμες ανάγκες εξοπλισμού,
πυρηνικό οπλοστάσιο,
στενή σχέση με την Κίνα,
και γεωπολιτικό βάρος στη Νότια Ασία.
Για την Άγκυρα, το Πακιστάν αποτελεί ταυτόχρονα στρατηγικό σύμμαχο, αγορά αμυντικού υλικού και πιθανό εταίρο κοινής παραγωγής.
Και για το Πακιστάν, η Τουρκία προσφέρει κάτι πολύ σημαντικό:
πρόσβαση σε στρατιωτική τεχνολογία χωρίς την ίδια πολιτική εξάρτηση που θα συνεπαγόταν μια αποκλειστική σχέση με δυτικούς προμηθευτές.
Δεν είναι μόνο τα TB2
Το πραγματικό ζήτημα είναι ότι η τουρκοπακιστανική συνεργασία στον τομέα των drones μπορεί να εξελιχθεί πολύ πέρα από έναν μόνο τύπο UAV.
Η Τουρκία έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια ένα ολόκληρο οικοσύστημα:
οπλισμένων UAV,
περιφερόμενων πυρομαχικών,
μικρότερων τακτικών drones,
αισθητήρων,
ηλεκτρονικού πολέμου,
και έξυπνων πυρομαχικών.
Το Πακιστάν από την πλευρά του έχει μεγάλη ανάγκη να δημιουργήσει πολυεπίπεδη δυνατότητα μη επανδρωμένου πολέμου.
Αυτό σημαίνει ότι η συνεργασία μπορεί να επεκτείνεται από την απλή αγορά έτοιμων πλατφορμών μέχρι:
συμπαραγωγή,
μεταφορά τεχνογνωσίας,
εκπαίδευση χειριστών,
και ενδεχομένως τοπικές γραμμές κατασκευής.
Η Ινδία παρακολουθεί πλέον κάθε τουρκική στρατιωτική πτήση
Για το Νέο Δελχί, το θέμα έχει ξεπεράσει προ πολλού τα όρια μιας απλής διμερούς σχέσης Τουρκίας–Πακιστάν.
Κάθε τουρκική ενίσχυση του πακιστανικού στρατού αντιμετωπίζεται ως άμεσο ζήτημα εθνικής ασφάλειας για την Ινδία.
Και αυτό εξηγεί γιατί επαναλαμβανόμενες πτήσεις C-130 αποκτούν τόσο μεγάλη δημοσιότητα στον ινδικό Τύπο.
Η Ινδία θέλει να γνωρίζει:
τι φτάνει στο Πακιστάν,
σε ποιες ποσότητες,
ποια συστήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν κοντά στα ινδικά σύνορα,
και ποια τουρκική τεχνολογία μπορεί να μεταβάλει τις ισορροπίες στο πεδίο.
Το Nur Khan δεν είναι τυχαία βάση
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά στη βάση Nur Khan.
Η γεωγραφική της θέση κοντά στο Ραβαλπίντι, στην καρδιά του πακιστανικού στρατιωτικού συστήματος, την καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό κόμβο.
Η παρουσία τουρκικών στρατιωτικών μεταγωγικών εκεί μπορεί να υποδηλώνει ότι η συνεργασία αφορά υλικό που κατευθύνεται απευθείας σε κρίσιμες δομές των πακιστανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Αυτό από μόνο του δεν αποκαλύπτει το φορτίο.
Εξηγεί όμως γιατί οι Ινδοί θεωρούν τις πτήσεις τόσο σημαντικές.
Η βάση Masroor και το Καράτσι
Αντίστοιχη σημασία έχει η Masroor κοντά στο Καράτσι.
Η περιοχή αποτελεί βασική στρατηγική πύλη του Πακιστάν προς την Αραβική Θάλασσα.
Η ταυτόχρονη κινητικότητα σε Ραβαλπίντι και Καράτσι δείχνει –εφόσον οι πληροφορίες της India Today είναι ακριβείς– μια επιχείρηση μεγαλύτερης κλίμακας από μία μεμονωμένη παράδοση εξοπλισμού.
Και ακριβώς η επαναληπτικότητα των δρομολογίων είναι αυτή που κινητοποίησε την ινδική πλευρά.
Το δεύτερο μεγάλο ζήτημα: Αντιαεροπορική άμυνα
Η αναφορά σε σύστημα της οικογένειας HQ είναι ίσως ακόμη πιο σημαντική από τα drones.
Η India Today έχει ήδη αναφέρει σε προηγούμενη έρευνά της ότι το Πακιστάν επιδιώκει να ενισχύσει το πολυεπίπεδο δίκτυο αεράμυνάς του με κινεζικά συστήματα όπως HQ-9, HQ-16 και HQ-17, παράλληλα με την αγορά τουρκικών μη επανδρωμένων μέσων.
Εάν επομένως οι νέες πτήσεις συνδέονται πράγματι με τέτοια διαδικασία, τότε η εικόνα είναι πολύ ευρύτερη.
Το Πακιστάν δεν δημιουργεί μόνο μεγαλύτερο στόλο drones.
Προσπαθεί ταυτόχρονα να ενισχύσει το πλέγμα προστασίας των αεροπορικών βάσεων και κρίσιμων στρατιωτικών εγκαταστάσεών του.
Η νέα στρατηγική του Πακιστάν: Drones και πολυεπίπεδη αεράμυνα
Η λογική του Ισλαμαμπάντ φαίνεται να κινείται σε δύο παράλληλους άξονες.
Ο πρώτος είναι επιθετικός:
περισσότερα UAV και περιφερόμενα πυρομαχικά.
Ο δεύτερος είναι αμυντικός:
πιο πυκνή αντιαεροπορική και αντι-drone προστασία.
Ο συνδυασμός των δύο δημιουργεί πολύ πιο ολοκληρωμένη στρατιωτική ικανότητα.
Και αυτό ακριβώς είναι που παρακολουθεί η Ινδία.
Άγκυρα και Ισλαμαμπάντ χτίζουν πολύ περισσότερα από μια εμπορική σχέση
Η στρατιωτική συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν έχει πλέον αποκτήσει στρατηγικό βάθος.
Δεν περιορίζεται στην πώληση ενός όπλου.
Περιλαμβάνει αεροπορικά συστήματα, drones, πολεμικά πλοία, εκπαίδευση και αμυντική τεχνογνωσία.
Η Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ οικοδομούν μία σχέση που μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη τη στρατηγική ισορροπία από τη Μεσόγειο μέχρι τη Νότια Ασία.
Και εδώ ακριβώς εμφανίζεται μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.
Η Τουρκία ανοίγει μέτωπο και με την Ινδία
Η στενή σχέση Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ έχει αναπόφευκτα επιπτώσεις στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ινδία.
Το Νέο Δελχί δεν βλέπει με θετικό μάτι:
την τουρκική υποστήριξη προς το Πακιστάν,
τις τουρκικές τοποθετήσεις για το Κασμίρ,
ούτε την αύξηση της στρατιωτικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Όσο περισσότερο τουρκικό στρατιωτικό υλικό εμφανίζεται στο Πακιστάν, τόσο περισσότερο η Τουρκία αντιμετωπίζεται από την Ινδία ως μέρος του περιφερειακού προβλήματος ασφαλείας.
Και αυτό μπορεί να έχει συνέπειες πολύ πέρα από τη Νότια Ασία.
Η γεωπολιτική διάσταση για Ελλάδα και Κύπρο
Η εξέλιξη παρουσιάζει ενδιαφέρον και από ελληνική σκοπιά.
Η Ινδία έχει κάθε λόγο να αναζητεί στενότερες σχέσεις με κράτη τα οποία επίσης παρακολουθούν την αυξανόμενη τουρκική στρατιωτική προβολή.
Ελλάδα, Κύπρος και Ινδία μπορεί να βρίσκονται σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, όμως συναντώνται σε ένα κοινό στρατηγικό σημείο: την ανάγκη να παρακολουθούν πώς η Τουρκία δημιουργεί δίκτυα αμυντικής επιρροής από τη Μεσόγειο έως το Πακιστάν.
Αυτό δεν σημαίνει αυτόματη δημιουργία ενός «αντιτουρκικού άξονα».
Σημαίνει όμως ότι υπάρχουν περισσότερα κοινά συμφέροντα σε:
αμυντική τεχνολογία,
θαλάσσια ασφάλεια,
στρατιωτικές ασκήσεις,
ανταλλαγή εμπειρίας,
και γεωπολιτική συνεννόηση.
Ο παράγοντας Πακιστάν αλλάζει την τουρκική στρατηγική
Η σχέση με το Πακιστάν δίνει στην Τουρκία κάτι που λίγοι περιφερειακοί εταίροι μπορούν να της προσφέρουν.
Πρόσβαση σε ένα πυρηνικό κράτος με τεράστιο στρατό και στρατηγικό βάθος στη Νότια Ασία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Άγκυρα αποκτά πρόσβαση στο πακιστανικό πυρηνικό οπλοστάσιο.
Τέτοιος ισχυρισμός απαιτεί συγκεκριμένες αποδείξεις.
Αλλά σε συμβατικό στρατιωτικό επίπεδο, η εμβάθυνση της συνεργασίας είναι ήδη σημαντική.
Η Τουρκία αποκτά έναν εταίρο:
με σημαντική στρατιωτική βιομηχανία,
με επιχειρησιακή εμπειρία,
με στενές σχέσεις με την Κίνα,
και με μεγάλη περιφερειακή επιρροή.
Τουρκία–Πακιστάν–Σαουδική Αραβία: Το ευρύτερο πλαίσιο
Η India Today εντάσσει τις νέες προμήθειες και σε ένα ευρύτερο περιβάλλον αμυντικής συνεργασίας που περιλαμβάνει την Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.
Το Νέο Δελχί έχει ήδη δηλώσει ότι εξετάζει τις επιπτώσεις νέων αμυντικών διευθετήσεων μεταξύ των τριών χωρών για την ινδική εθνική ασφάλεια και την περιφερειακή σταθερότητα.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο ζήτημα πίσω από τις πτήσεις C-130.
Δεν παρακολουθούμε μόνο μια μεταφορά στρατιωτικού υλικού.
Παρακολουθούμε τη σταδιακή διαμόρφωση ενός ευρύτερου δικτύου αμυντικής συνεργασίας.
Γιατί τα C-130 προκαλούν τόσο μεγάλο ενδιαφέρον
Τα στρατιωτικά μεταγωγικά αποτελούν τη σπονδυλική στήλη κάθε ταχείας μεταφοράς στρατιωτικού υλικού.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για:
προσωπικό,
ανταλλακτικά,
πυρομαχικά,
ελαφρά οχήματα,
ηλεκτρονικό εξοπλισμό,
drones,
και πλήθος άλλων φορτίων.
Όταν πολλαπλά C-130 πραγματοποιούν επαναλαμβανόμενες πτήσεις σε μικρό χρονικό διάστημα, αυτό από μόνο του αποτελεί ένδειξη σημαντικής στρατιωτικής κινητικότητας.
Δεν αποδεικνύει όμως το ακριβές φορτίο.
Και αυτή η διάκριση παραμένει κρίσιμη για την αξιολόγηση της πληροφορίας.
Το μήνυμα προς το Νέο Δελχί
Για την Ινδία, η τελευταία αερογέφυρα λειτουργεί ως ακόμη μία υπενθύμιση ότι η στρατηγική σχέση Τουρκίας–Πακιστάν εμβαθύνεται.
Η Άγκυρα δείχνει ότι είναι έτοιμη να μεταφέρει όχι μόνο πολιτική στήριξη αλλά και πραγματική στρατιωτική ικανότητα προς το Ισλαμαμπάντ.
Εάν μάλιστα οι πληροφορίες για drones και συστήματα αεράμυνας επιβεβαιωθούν, τότε η εξέλιξη θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο επιχειρησιακό βάρος.
Η μεγάλη εικόνα
Τα τουρκικά C-130 είναι τελικά μόνο η κορυφή του παγόβουνου.
Πίσω από τις πτήσεις βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη μεταβολή.
Τουρκία και Πακιστάν χτίζουν σταδιακά ένα πολυεπίπεδο αμυντικό οικοσύστημα.
Η Τουρκία διαθέτει:
drones,
ηλεκτρονικά,
ναυπηγική τεχνογνωσία,
πυρομαχικά,
και ταχέως αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία.
Το Πακιστάν διαθέτει:
μεγάλο στρατό,
πυρηνική αποτροπή,
στενή συνεργασία με την Κίνα,
και συνεχή ανάγκη στρατιωτικού εκσυγχρονισμού.
Η σύνδεση αυτών των δύο στρατιωτικών κόσμων είναι ακριβώς αυτό που προκαλεί την αυξανόμενη ανησυχία της Ινδίας.
Το ερώτημα που μένει αναπάντητο
Η India Today κατέγραψε την ασυνήθιστη κινητικότητα.
Οι πηγές της συνδέουν τις πτήσεις με drones και αεράμυνα.
Αλλά ένα κρίσιμο στοιχείο εξακολουθεί να λείπει:
τι ακριβώς υπήρχε μέσα στα τουρκικά C-130;
Μέχρι να υπάρξει επίσημη ή ανεξάρτητη επιβεβαίωση, οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται ως τέτοιες.
Αυτό όμως δεν αλλάζει το βασικό στρατηγικό συμπέρασμα.
Η στρατιωτική γέφυρα Άγκυρας–Ισλαμαμπάντ ενισχύεται, το Πακιστάν επιταχύνει την επένδυσή του στον μη επανδρωμένο πόλεμο και η Ινδία παρακολουθεί πλέον κάθε τουρκική κίνηση με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη κρίση.