Σε βαθύ μετασχηματισμό εισέρχεται ο Ελληνικός Στρατός Ξηράς, με το Γενικό Επιτελείο Στρατού να επιχειρεί κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή ανανέωση οπλικών συστημάτων. Το ζητούμενο πλέον είναι η δημιουργία ενός στρατού ταχύτερου, περισσότερο δικτυωμένου, με μεγαλύτερη ισχύ πυρός και ικανότητα να εντοπίζει, να στοχοποιεί και να καταστρέφει τον αντίπαλο μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Η νέα φιλοσοφία βασίζεται σε τρεις παράλληλους άξονες:
νέα όπλα, νέα δομή και νέο επιχειρησιακό δόγμα.
Υπό την καθοδήγηση του ΓΕΕΘΑ και με κεντρικό ρόλο του Αρχηγού ΓΕΣ, Αντιστράτηγου Γεωργίου Κωστίδη, ο Στρατός Ξηράς επιχειρεί να μεταφέρει στην ελληνική πραγματικότητα τα σημαντικότερα διδάγματα των πολέμων της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής.
Και το βασικό συμπέρασμα αυτών των συγκρούσεων είναι πλέον αδιαμφισβήτητο:
Όποιος εντοπίζει πρώτος, μεταδίδει γρηγορότερα την πληροφορία και εξαπολύει άμεσα το πλήγμα αποκτά το αποφασιστικό πλεονέκτημα.
Δεν αλλάζουν μόνο τα όπλα – αλλάζει ο τρόπος που θα πολεμά ο Στρατός Ξηράς
Η μεγάλη αλλαγή δεν περιορίζεται στην αγορά νέων πυραύλων, ελικοπτέρων και μη επανδρωμένων συστημάτων.
Το πραγματικό ζητούμενο είναι διαφορετικό.
Πώς θα συνδεθούν όλα αυτά μεταξύ τους.
Ένα drone μπορεί να εντοπίσει έναν στόχο.
Ένα κέντρο επιχειρήσεων μπορεί να επεξεργαστεί την πληροφορία.
Ένα πυραυλικό σύστημα PULS, ένας SPIKE NLOS ή ακόμη και ένα Apache μπορεί να αναλάβει την προσβολή.
Η λογική είναι να μειωθεί δραστικά ο χρόνος ανάμεσα στην αναγνώριση ενός στόχου και την καταστροφή του.
Αυτό είναι το λεγόμενο sensor-to-shooter loop.
Και αποτελεί πλέον τον πυρήνα του σύγχρονου πολέμου.
Τα drones περνούν πλέον στον απλό στρατιώτη
Ίσως η πιο χαρακτηριστική αλλαγή να αφορά τα μη επανδρωμένα συστήματα.
Για πρώτη φορά, το ΓΕΣ έχει προχωρήσει στη σύνταξη και έκδοση Εγχειριδίου Εκστρατείας για την τακτική αξιοποίηση UAV και FPV, αλλά και για την αντιμετώπισή τους στο πεδίο της μάχης.
Η σημασία της εξέλιξης είναι τεράστια.
Μέχρι πρόσφατα, τα drones αντιμετωπίζονταν ως εξειδικευμένα μέσα συγκεκριμένων μονάδων.
Αυτό αλλάζει.
Το drone μετατρέπεται σταδιακά σε εργαλείο του ίδιου του μαχητή.
Όπως ένας στρατιώτης εκπαιδεύεται στο ατομικό όπλο, στην επικοινωνία, στην κάλυψη και στην κίνηση, έτσι θα πρέπει πλέον να κατανοεί:
πώς χρησιμοποιείται ένα UAV,
πώς πραγματοποιεί αναγνώριση,
πώς εντοπίζει στόχους,
πώς μεταδίδει πληροφορίες,
αλλά και πώς αντιμετωπίζεται ένα εχθρικό drone πριν πλήξει τη μονάδα.
Η Ουκρανία άλλαξε οριστικά τον πόλεμο
Οι εικόνες από το ουκρανικό μέτωπο έχουν αλλάξει ριζικά τη στρατιωτική σκέψη διεθνώς.
Μικρά FPV drones αξίας λίγων χιλιάδων ευρώ μπορούν να καταστρέψουν τεθωρακισμένα εκατομμυρίων.
UAV παραμένουν συνεχώς πάνω από το πεδίο επιχειρήσεων.
Οι κινήσεις στρατευμάτων παρακολουθούνται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Το Πυροβολικό λαμβάνει συντεταγμένες μέσα σε δευτερόλεπτα.
Η εποχή κατά την οποία μια μονάδα μπορούσε να συγκεντρωθεί ανενόχλητη ή να παραμείνει για ώρες σε μία θέση έχει τελειώσει.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να ενσωματώσει στη νέα εκπαίδευση το ΓΕΣ.
Διασπορά.
Παραλλαγή.
Ηλεκτρονικός πόλεμος.
Αντι-drone προστασία.
Ταχεία αλλαγή θέσεων.
Μικρά ευέλικτα τμήματα.
Και διαρκής επιχειρησιακή επίγνωση.
Η Τρίπολη γίνεται κόμβος της ελληνικής εποχής των UAV
Η νέα φιλοσοφία δεν περιορίζεται στην εκπαίδευση των μονάδων.
Η λειτουργία του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης στα Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα στην Τρίπολη δημιουργεί έναν κεντρικό πυρήνα τεχνογνωσίας για τις Ένοπλες Δυνάμεις.
Παράλληλα, η προσπάθεια δημιουργίας παραγωγικής δυνατότητας drones εντός του ελληνικού αμυντικού οικοσυστήματος δείχνει ότι η Αθήνα δεν θέλει απλώς να εισάγει έτοιμα συστήματα.
Θέλει να δημιουργήσει ικανότητα μαζικής χρήσης, εκπαίδευσης, συντήρησης και παραγωγής.
Γιατί οι σύγχρονες συγκρούσεις απέδειξαν και κάτι ακόμη:
τα drones είναι αναλώσιμα.
Οι αριθμοί μετρούν.
Και η παραγωγική ικανότητα μπορεί να γίνει εξίσου κρίσιμη με την τεχνολογική ποιότητα.
PULS: Το Πυροβολικό αποκτά «μακρύ χέρι»
Η δεύτερη μεγάλη επανάσταση αφορά την ισχύ πυρός.
Στον σχεδιασμό του Στρατού Ξηράς βρίσκεται το ισραηλινό πυραυλικό σύστημα PULS, το οποίο μπορεί να αλλάξει δραστικά τη φιλοσοφία του ελληνικού Πυροβολικού.
Το Πυροβολικό του μέλλοντος δεν θα περιορίζεται στην υποστήριξη των μονάδων στην πρώτη γραμμή.
Θα μπορεί να πραγματοποιεί βαθιά πλήγματα ακριβείας εναντίον στόχων μεγάλης αξίας.
Κέντρα διοίκησης.
Συστοιχίες αεράμυνας.
Αποθήκες πυρομαχικών.
Σταθμοί ραντάρ.
Συγκεντρώσεις δυνάμεων.
Κόμβοι ανεφοδιασμού.
Υποδομές που βρίσκονται πολλά χιλιόμετρα πίσω από το μέτωπο.
Αυτή η δυνατότητα αλλάζει την ίδια την έννοια της αποτροπής.
Η νέα φιλοσοφία: Βλέπω βαθιά, χτυπώ βαθιά
Το PULS αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν συνδεθεί με UAV, ηλεκτροοπτικά συστήματα και δίκτυα επιτήρησης.
Ένα drone μπορεί να πετάξει δεκάδες χιλιόμετρα μπροστά από τις φίλιες γραμμές.
Να εντοπίσει έναν κρίσιμο στόχο.
Να επιβεβαιώσει την ταυτότητά του.
Να μεταδώσει ακριβείς συντεταγμένες.
Και μέσα σε ελάχιστο χρόνο ένα διαφορετικό μέσο να εξαπολύσει το πλήγμα.
Αυτό είναι το νέο μοντέλο πολέμου που επιχειρεί να οικοδομήσει ο Στρατός Ξηράς.
Όχι απομονωμένα όπλα.
Αλλά ένα δίκτυο.
SPIKE NLOS: Πλήγματα ακριβείας χωρίς έκθεση των φίλιων δυνάμεων
Στο ίδιο μοντέλο εντάσσονται και οι SPIKE NLOS.
Τα ισραηλινά κατευθυνόμενα βλήματα προσφέρουν δυνατότητα προσβολής στόχων σε μεγάλες αποστάσεις με πολύ υψηλή ακρίβεια.
Το σημαντικότερο πλεονέκτημα είναι ότι η φίλια μονάδα δεν χρειάζεται να βρίσκεται κοντά στον στόχο ούτε να εκτίθεται στα εχθρικά πυρά.
Ο στόχος μπορεί να εντοπιστεί από τρίτο αισθητήρα και το βλήμα να καθοδηγηθεί προς αυτόν από ασφαλή απόσταση.
Για την ελληνική γεωγραφία, η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Στον Έβρο.
Στα νησιά.
Σε παράκτια περιβάλλοντα.
Σε περιοχές όπου ο αντίπαλος μπορεί να επιχειρήσει με τεθωρακισμένα, αποβατικά μέσα ή κινητές μονάδες.
Apache και SPIKE NLOS: Ένας νέος συνδυασμός ισχύος
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναβάθμιση των 19 Apache AH-64A+ της Αεροπορίας Στρατού.
Τα επιθετικά ελικόπτερα περνούν από πρόγραμμα εκσυγχρονισμού με νέα ηλεκτροοπτικά και ηλεκτρονικά συστήματα.
Παράλληλα, προβλέπεται μέρος του στόλου να αποκτήσει δυνατότητα αξιοποίησης των SPIKE NLOS.
Ο συνδυασμός είναι επιχειρησιακά εξαιρετικά σημαντικός.
Ένα Apache δεν χρειάζεται πλέον να πλησιάσει σε μικρή απόσταση για να εμπλέξει έναν στόχο.
Μπορεί να αξιοποιήσει δεδομένα από UAV ή άλλον αισθητήρα και να πραγματοποιήσει προσβολή από μεγαλύτερη απόσταση.
Το ελικόπτερο μετατρέπεται έτσι από έναν καθαρά αντιαρματικό κυνηγό πρώτης γραμμής σε πλατφόρμα δικτυοκεντρικής κρούσης.
Παράλληλα, η ενίσχυση του αποθέματος των Hellfire διατηρεί την κλασική αντιαρματική ισχύ των Apache.
Black Hawk: Νέα εποχή για τις αεροκίνητες επιχειρήσεις
Η μεγάλη αλλαγή στην Αεροπορία Στρατού δεν περιορίζεται στα Apache.
Η απόκτηση των UH-60M Black Hawk αλλάζει σταδιακά και τον στόλο μεταφορικών ελικοπτέρων.
Η εκπαίδευση Ελλήνων χειριστών και τεχνικών έχει ήδη ξεκινήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε με την άφιξη των πρώτων ελικοπτέρων να υπάρχει έτοιμος επιχειρησιακός πυρήνας.
Τα Black Hawk προσφέρουν:
μεγαλύτερη αξιοπιστία, καλύτερη επιβιωσιμότητα, αυξημένες δυνατότητες μεταφοράς και σημαντική αναβάθμιση των αεροκίνητων επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχουν στις αποστολές των Ειδικών Δυνάμεων, όπου η ταχύτητα μεταφοράς προσωπικού και η δυνατότητα άμεσης επέμβασης αποτελούν κρίσιμους παράγοντες.
Switchblade: Η ισχύς κρούσης κατεβαίνει στο χαμηλότερο επίπεδο
Ακόμη μία αλλαγή έρχεται από τα loitering munitions, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Switchblade.
Τα περιφερόμενα πυρομαχικά γεφυρώνουν το κενό μεταξύ drone και πυραύλου.
Το ίδιο σύστημα μπορεί να αναζητήσει έναν στόχο, να παραμείνει στην περιοχή και όταν εντοπιστεί η κατάλληλη ευκαιρία να πραγματοποιήσει το πλήγμα.
Η πραγματική επανάσταση βρίσκεται στο επίπεδο της μονάδας.
Μικρά τμήματα αποκτούν πλέον δύναμη πυρός που παλαιότερα θα απαιτούσε Πυροβολικό, ελικόπτερο ή ακόμη και αεροπορική υποστήριξη.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις ελληνικές επιχειρησιακές ανάγκες.
Στον Έβρο, όπου η ταχύτητα αντίδρασης είναι κρίσιμη.
Και στα νησιά, όπου μία μικρή δύναμη μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσει στόχους μόνη της για τα πρώτα κρίσιμα λεπτά μιας σύγκρουσης.
Από τον αισθητήρα στον «shooter» μέσα σε δευτερόλεπτα
Όλα τα παραπάνω έχουν αξία μόνο εφόσον μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους.
Αυτό ακριβώς είναι η μεγαλύτερη πρόκληση.
Ένα UAV εντοπίζει.
Ένα ραντάρ επιβεβαιώνει.
Ένα κέντρο επιχειρήσεων αξιολογεί.
Ένα PULS, ένα SPIKE, ένα Switchblade ή ένα Apache εκτελεί.
Στόχος είναι η πληροφορία να ταξιδεύει γρηγορότερα από τον αντίπαλο.
Στο σύγχρονο πεδίο μάχης, η διαφορά μεταξύ επιτυχίας και αποτυχίας μπορεί να είναι λίγα λεπτά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, λίγα δευτερόλεπτα.
Η ψηφιοποίηση γίνεται πολλαπλασιαστής ισχύος
Για τον λόγο αυτό, η ψηφιοποίηση της διοίκησης και του ελέγχου αποκτά κεντρική σημασία.
Ο Στρατός Ξηράς της επόμενης ημέρας δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε φωνητικές επικοινωνίες και διαδοχικές αναφορές.
Χρειάζεται:
κοινή επιχειρησιακή εικόνα, ζωντανή μετάδοση δεδομένων, ψηφιακούς χάρτες και άμεση διανομή πληροφοριών στις μονάδες.
Το ζητούμενο είναι κάθε κρίσιμος αισθητήρας να μπορεί να «μιλήσει» με το κατάλληλο όπλο.
Εκεί βρίσκεται η πραγματική αξία της δικτυοκεντρικής μάχης.
Η αναδιοργάνωση των μονάδων είναι εξίσου σημαντική
Ο μετασχηματισμός δεν αφορά μόνο το υλικό.
Το ΓΕΣ προχωρά και σε αναδιοργάνωση Σχηματισμών και Μονάδων, με στόχο η δομή να ανταποκρίνεται στις νέες επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Οι σύγχρονοι πόλεμοι δείχνουν ότι οι μεγάλες, βαριές και εύκολα εντοπίσιμες συγκεντρώσεις δυνάμεων αποτελούν ιδανικούς στόχους.
Η νέα λογική απαιτεί:
διασπορά,
ευκινησία,
αυτονομία,
αποκεντρωμένη διοίκηση,
και δυνατότητα μικρών μονάδων να ενεργούν γρήγορα χωρίς να περιμένουν συνεχώς εντολές από ανώτερα κλιμάκια.
Ο στρατός του αύριο πρέπει να είναι λιγότερο προβλέψιμος και πολύ πιο δύσκολο να εντοπιστεί.
Η εφεδρεία επιστρέφει στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην εφεδρεία.
Η λειτουργία του πρώτου Κέντρου Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας στον Αυλώνα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας αντίληψης.
Η εφεδρεία δεν μπορεί να παραμένει συνδεδεμένη με τακτικές και μέσα προηγούμενων δεκαετιών.
Ένας έφεδρος που θα κληθεί να πολεμήσει σε ένα σύγχρονο περιβάλλον πρέπει να γνωρίζει:
drones, ηλεκτρονικό πόλεμο, σύγχρονες επικοινωνίες, αντι-drone μέτρα και νέες διαδικασίες στοχοποίησης.
Η επανεκπαίδευση επομένως αποκτά ουσιαστικό επιχειρησιακό περιεχόμενο.
Η εκπαίδευση γίνεται πιο σκληρή και πιο ρεαλιστική
Η νέα φιλοσοφία επιχειρεί να περάσει και στα πεδία ασκήσεων.
Λιγότερα σενάρια που βασίζονται σε προβλέψιμες διαδικασίες.
Περισσότερες απρόβλεπτες απειλές.
FPV drones.
Παρεμβολές.
Απώλεια επικοινωνιών.
Αιφνιδιαστική αλλαγή αποστολής.
Μικρά τμήματα που πρέπει να λάβουν γρήγορα αποφάσεις.
Ο στόχος δεν είναι απλώς να εκτελείται σωστά μια άσκηση. Είναι να εκπαιδεύεται η μονάδα να λειτουργεί όταν το σχέδιο καταρρέει.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο δίδαγμα από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
Ο «Νέος Μαχητής» γίνεται μέρος του ίδιου δικτύου
Στην τελική μορφή του νέου Στρατού Ξηράς, ο ίδιος ο στρατιώτης θα αποτελεί κόμβο του δικτύου.
Δεν θα είναι απλώς ο τελευταίος κρίκος μιας αλυσίδας διοίκησης.
Θα μπορεί να λαμβάνει πληροφορίες.
Να στέλνει συντεταγμένες.
Να χειρίζεται μικρά UAV.
Να αξιοποιεί ψηφιακούς χάρτες.
Να αναγνωρίζει εναέριες απειλές.
Ο «Νέος Μαχητής» δεν θα είναι απλώς καλύτερα εξοπλισμένος. Θα είναι περισσότερο συνδεδεμένος.
Από την ανανέωση οπλικών συστημάτων στη συνολική αλλαγή δόγματος
Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη πρόκληση για το ΓΕΣ.
Το PULS από μόνο του δεν αρκεί.
Ο SPIKE NLOS από μόνος του δεν αρκεί.
Το Switchblade από μόνο του δεν αρκεί.
Το Black Hawk και το Apache επίσης δεν αρκούν.
Η πραγματική ισχύς θα προκύψει μόνο όταν όλα αυτά λειτουργήσουν ως τμήματα ενός ενιαίου επιχειρησιακού οικοσυστήματος.
Εκεί βρίσκεται το μεγάλο στοίχημα του Αντιστράτηγου Γεωργίου Κωστίδη και του Επιτελείου.
Να μετατραπεί ένας Στρατός που ιστορικά βασιζόταν κυρίως στη μάζα, στην ισχύ πυρός και στις κλασικές δομές σε μία δύναμη:
ταχεία, δικτυωμένη, τεχνολογικά προηγμένη και ικανή να πολεμά με αποκεντρωμένη ισχύ.
Τι σημαίνει αυτό για Έβρο και νησιά
Η νέα φιλοσοφία έχει και σαφή ελληνική επιχειρησιακή διάσταση.
Στον Έβρο, η δυνατότητα εντοπισμού και προσβολής συγκεντρώσεων δυνάμεων σε μεγάλο βάθος μπορεί να αλλάξει δραστικά τη λογική μιας χερσαίας σύγκρουσης.
Στα νησιά, τα UAV, τα loitering munitions και οι κατευθυνόμενοι πύραυλοι μεγάλης εμβέλειας μπορούν να επιτρέψουν σε μικρότερες μονάδες να ελέγχουν πολύ μεγαλύτερη περιοχή.
Η αποτροπή δεν στηρίζεται πλέον μόνο στο πόσες μονάδες βρίσκονται σε ένα σημείο, αλλά στο πόσο γρήγορα μπορούν να δουν και να πλήξουν τον αντίπαλο.
Ο Ελληνικός Στρατός μπαίνει στη μάχη του 2030
Ο μετασχηματισμός που βρίσκεται σε εξέλιξη δεν μπορεί να ολοκληρωθεί από τη μία ημέρα στην άλλη.
Απαιτεί νέα όπλα.
Νέο προσωπικό.
Νέα εκπαίδευση.
Νέα δίκτυα.
Νέες υποδομές.
Και κυρίως νέα νοοτροπία.
Όμως η κατεύθυνση είναι σαφής.
Από τον στρατιώτη που θα χειρίζεται ένα μικρό drone μέχρι το Apache που θα εκτοξεύει SPIKE NLOS και το Πυροβολικό που θα πραγματοποιεί πλήγματα ακριβείας σε μεγάλο βάθος, ο Στρατός Ξηράς επιχειρεί να αλλάξει εποχή.
Δεν πρόκειται απλώς για περισσότερα όπλα.
Πρόκειται για έναν νέο τρόπο πολέμου.
Έναν Στρατό που βλέπει νωρίτερα, αποφασίζει ταχύτερα και χτυπά βαθύτερα.
Και αυτό ακριβώς μπορεί να αποτελέσει το μεγαλύτερο άλμα στην επιχειρησιακή φιλοσοφία των ελληνικών χερσαίων δυνάμεων εδώ και δεκαετίες.