Τα όσα συμβαίνουν σήμερα στο απομακρυσμένο, ορεινό και μέχρι πρότινος ήρεμο πακιστανικά διοικούμενο Κασμίρ οδηγούν πολλούς αναλυτές σε αυτό το συμπέρασμα. Η σκληρή καταστολή που εξαπέλυσαν το πολιτικό και στρατιωτικό κατεστημένο του Πακιστάν απέναντι στο ειρηνικό κίνημα διεκδίκησης πολιτικών δικαιωμάτων έχει προκαλέσει ραγδαία αύξηση της δυσαρέσκειας απέναντι στο κράτος.
Η βίαιη αντιμετώπιση των διαδηλώσεων, με την κυβέρνηση του Πακιστάν να φτάνει – σύμφωνα με το κείμενο – ακόμη και στο σημείο να περιορίσει την τροφοδοσία της περιοχής με τρόφιμα, έχει ενισχύσει το αίσθημα αποξένωσης των κατοίκων, οδηγώντας ολοένα περισσότερους σε ανοιχτή εχθρότητα απέναντι στο πακιστανικό πολιτικό σύστημα.
Οι Κασμιριανοί επέλεξαν την ειρηνική διαμαρτυρία – Το Ισλαμαμπάντ απάντησε με καταστολή
Ιστορικά, οι κάτοικοι του Κασμίρ, παρότι διατηρούσαν έντονες επιφυλάξεις για τη βαριά παρέμβαση του Ισλαμαμπάντ και την, όπως τη θεωρούσαν, προσχηματική αυτονομία που τους παρεχόταν, παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό ειρηνικοί και νομοταγείς.
Ακόμη και όταν η κατάσταση έγινε αφόρητη, επέλεξαν να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους μέσω ειρηνικών κινητοποιήσεων.
Ωστόσο, το πακιστανικό κράτος:
- ποινικοποίησε τις διαμαρτυρίες,
- συνέλαβε χιλιάδες Κασμιριανούς,
- χαρακτήρισε την οργάνωσή τους ως τρομοκρατική βάσει της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας,
- διέκοψε τις επικοινωνίες
- και επέβαλε ουσιαστικό αποκλεισμό, περιορίζοντας την πρόσβαση σε τρόφιμα και βασικά αγαθά.
Το Μπαλοχιστάν ως προειδοποιητικό παράδειγμα
Το Πακιστάν έχει μακρά ιστορία περιφερειακής αποξένωσης, καθώς αρκετές επαρχίες είτε επιδίωξαν την απόσχιση είτε εξέφρασαν ανάλογες τάσεις, εξαιτίας της αυξανόμενης δυσαρέσκειας απέναντι στην κυβέρνηση και το στρατιωτικό κατεστημένο.
Το Μπαλοχιστάν βρίσκεται σε κατάσταση αναταραχής σχεδόν από τη δημιουργία του Πακιστάν. Οι κάτοικοί του δεν αισθάνθηκαν ποτέ πραγματικά Πακιστανοί, καθώς θεωρούν ότι υφίστανται διακρίσεις και πολιτική κυριαρχία από την παντζαμπική ελίτ του Ισλαμαμπάντ.
Ο αγώνας των Βαλόχων για τους φυσικούς πόρους
Οι Βαλόχοι αντιστέκονται εδώ και δεκαετίες:
- στην εκμετάλλευση των φυσικών τους πόρων,
- στην υπερβολική παρέμβαση της κεντρικής κυβέρνησης,
- και στις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον τοπικών ακτιβιστών.
Υπάρχει έντονη πεποίθηση ότι το Ισλαμαμπάντ ενδιαφέρεται κυρίως για:
- το φυσικό αέριο,
- τα μεταλλεύματα
- και τα τεράστια οικονομικά οφέλη που μπορεί να αποφέρει το στρατηγικής σημασίας λιμάνι του Γκουαντάρ.
Οι κινητοποιήσεις των κατοίκων αντιμετωπίστηκαν επανειλημμένα με ακραία βία, ενώ, σύμφωνα με τις καταγγελίες, χιλιάδες Βαλόχοι σκοτώθηκαν ή εξαφανίστηκαν από τις πακιστανικές δυνάμεις ασφαλείας.
Μία πλούσια επαρχία με ακραία φτώχεια
Παρότι αποτελεί τη μεγαλύτερη επαρχία του Πακιστάν, το Μπαλοχιστάν παραμένει η λιγότερο ανεπτυγμένη περιοχή της χώρας.
Χαρακτηρίζεται από:
- χαμηλή εκπαίδευση,
- ανεπαρκές σύστημα υγείας,
- έλλειψη βασικών υποδομών
- και υψηλή ανεργία.
Πολλοί κάτοικοι θεωρούν ότι αυτά αποτελούν αποτέλεσμα της συστηματικής αδιαφορίας της κυβέρνησης του Ισλαμαμπάντ, ενώ η τοπική κυβέρνηση διαθέτει περιορισμένες αρμοδιότητες και εμφανίζεται ανήμπορη να αποτρέψει τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τον πακιστανικό στρατό.
Κιμπέρ Παχτούνχβα: Οι Παστούν ζητούν μεγαλύτερη αυτονομία
Στην επαρχία Κιμπέρ Παχτούνχβα, οι διεκδικήσεις επικεντρώνονται στην αναγνώριση της παστούνικης ταυτότητας και στην αντίθεση απέναντι στον συγκεντρωτικό τρόπο διακυβέρνησης του Ισλαμαμπάντ.
Μετά την εμπλοκή του Πακιστάν στον πόλεμο των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, χιλιάδες πολίτες βρέθηκαν στο στόχαστρο τόσο τρομοκρατικών οργανώσεων όσο και αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων.
Οι τοπικοί πληθυσμοί θεωρούν ότι η πραγματική πολιτική και στρατιωτική εξουσία βρίσκεται στα χέρια της παντζαμπικής ελίτ, γεγονός που ενισχύει την καχυποψία απέναντι στο κεντρικό κράτος.
Το αίτημα για το “Παστούνισταν”
Οι κάτοικοι της περιοχής εκφράζουν οργή για:
- αναγκαστικές εξαφανίσεις,
- εξωδικαστικές εκτελέσεις
- και τη συνεχιζόμενη οικονομική υστέρηση της επαρχίας.
Παρότι η πλειονότητα ζητά ευρύτερη αυτονομία, μία μερίδα Παστούν συνεχίζει να υποστηρίζει τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους, του Παστούνισταν.
Άλλωστε, ήδη από το 1947, το ιστορικό κίνημα Khudai Khidmatgar, υπό τον Abdul Ghaffar Khan, επιδίωκε ξεχωριστή πατρίδα για τους Παστούν αντί της ένταξής τους στο Πακιστάν.
Ακόμη και η πλούσια Σιντ διαμαρτύρεται
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ακόμη και η πλουσιότερη επαρχία του Πακιστάν, η Σιντ, έχει επανειλημμένα ζητήσει:
περισσότερα επαρχιακά δικαιώματα
ή ακόμη και τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους με την ονομασία Sindhudesh.
Οι κάτοικοι αποδίδουν τις ανισότητες στην κυριαρχία των Παντζάμπι στον στρατό, στη δημόσια διοίκηση και στους βασικούς κρατικούς θεσμούς.
Παράλληλα, η επαρχία καταγγέλλει ότι, παρότι βρίσκεται στο κατώτερο τμήμα της λεκάνης του Ινδού ποταμού, λαμβάνει σημαντικά λιγότερους υδάτινους πόρους από το Παντζάμπ.
Το Καράτσι παράγει τα περισσότερα έσοδα, αλλά όχι αντίστοιχη χρηματοδότηση
Η Σιντ υποστηρίζει επίσης ότι δεν λαμβάνει δίκαιο μερίδιο από την κρατική χρηματοδότηση, παρά το γεγονός ότι η πρωτεύουσά της, το Καράτσι, συνεισφέρει το μεγαλύτερο ποσοστό των φορολογικών εσόδων της χώρας.
Η συσσώρευση αυτών των παραπόνων έχει οδηγήσει πολλούς κατοίκους στο συμπέρασμα ότι το Ισλαμαμπάντ δεν προστατεύει επαρκώς τα συμφέροντά τους, γεγονός που ενισχύει τις φωνές υπέρ μεγαλύτερης αυτονομίας ή ακόμη και ανεξαρτησίας.
Το έλλειμμα εμπιστοσύνης απέναντι στο ομοσπονδιακό κράτος συνεχίζει να διευρύνεται.
Η κυριαρχία της παντζαμπικής ελίτ στο στόχαστρο
Οι κάτοικοι των παραπάνω επαρχιών υποστηρίζουν διαχρονικά ότι η πακιστανική γραφειοκρατία κυριαρχείται δυσανάλογα από Παντζάμπι.
Κατά την άποψή τους, πολλές κρατικές πολιτικές διαμορφώνονται με εθνοτικά και όχι εθνικά κριτήρια, γεγονός που οδηγεί σε άνιση κατανομή εξουσίας και πόρων.
Ως αποτέλεσμα, έχει αναπτυχθεί έντονο αίσθημα αποξένωσης απέναντι στην παντζαμπικής κυριαρχίας ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Ισλαμαμπάντ.
Η καταστολή αντί του διαλόγου ενισχύει την κρίση
Υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι η κυβέρνηση του Πακιστάν έχει χρησιμοποιήσει καταναγκαστικά μέτρα απέναντι σε κινήματα διαμαρτυρίας στο Μπαλοχιστάν, στο Κιμπέρ Παχτούνχβα και κατά περιόδους στη Σιντ.
Οι κινητοποιήσεις που διεκδικούν:
- πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα,
- μεγαλύτερη αυτονομία
- ή ακόμη και διαμαρτύρονται για κυβερνητικές υπερβολές,
- αντιμετωπίζονται συχνά ως απειλή για την εθνική ασφάλεια.
Η επιλογή της καταστολής αντί του διαλόγου θεωρείται ένας από τους βασικούς λόγους που ενισχύει την αποξένωση των πολιτών στις περιφερειακές επαρχίες του Πακιστάν.
Το Κασμίρ ακολουθεί πλέον το ίδιο μοτίβο
Σήμερα, το πακιστανικά διοικούμενο Κασμίρ φαίνεται να βιώνει το ίδιο μοντέλο κρατικής αντιμετώπισης.
Πολλοί Κασμιριανοί εκφράζουν φόβους ότι το Ισλαμαμπάντ εφαρμόζει πλέον στην περιοχή την ίδια στρατηγική που ακολούθησε στο Μπαλοχιστάν και σε άλλες επαρχίες.
Το αίσθημα αποξένωσης βαθαίνει, καθώς πολλοί θεωρούν ότι η πρόσφατη καταστολή έχει ξεπεράσει κάθε όριο.
Η οργή μετατρέπεται σταδιακά σε απογοήτευση και βαθιά δυσπιστία απέναντι στο πακιστανικό κράτος, διευρύνοντας το συναισθηματικό και πολιτικό χάσμα μεταξύ των κατοίκων του Κασμίρ και της κυβέρνησης του Πακιστάν.