Μια βαθιά αλλαγή στη στρατιωτική αρχιτεκτονική του Αιγαίου βρίσκεται σε εξέλιξη, με το ελληνικό Επιτελείο να σχεδιάζει την ανάπτυξη των νέων Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων PULS στα μεγάλα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Δεν πρόκειται απλώς για ακόμη ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα του Ελληνικού Στρατού.
Η είσοδος των ισραηλινών PULS της Elbit Systems μεταβάλλει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα μπορεί να οργανώσει την άμυνα των νησιών, καθώς για πρώτη φορά το Πυροβολικό αποκτά ένα ευέλικτο πυραυλικό σύστημα με δυνατότητα προσβολής στόχων από μερικές δεκάδες έως και 300 χιλιόμετρα, ενώ εξετάζεται ήδη η προοπτική ακόμη μεγαλύτερου βεληνεκούς.
Με απλά λόγια, τα μεγάλα ελληνικά νησιά δεν θα λειτουργούν πλέον μόνο ως αμυντικές βάσεις.
Μετατρέπονται σε κόμβους πυραυλικών πυρών μεγάλης ακτίνας.
Και αυτό αλλάζει ολόκληρη την επιχειρησιακή εξίσωση στο Αιγαίο.
Το ελληνικό «μακρύ χέρι» στο Ανατολικό Αιγαίο
Η φιλοσοφία πίσω από την ανάπτυξη των PULS είναι σαφής.
Οι νέοι εκτοξευτές δεν προορίζονται απλώς να αντικαταστήσουν παλαιότερα συστήματα πυροβολικού.
Προορίζονται να αποτελέσουν έναν από τους βασικούς πυλώνες πυρός των ελληνικών σχηματισμών στα νησιά.
Αυτό έχει τεράστια σημασία.
Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος της αποτρεπτικής ισχύος στο Αιγαίο βασιζόταν σε μαχητικά αεροσκάφη, ναυτικές μονάδες, παράκτια συστήματα και παραδοσιακό πυροβολικό.
Με τους PULS, όμως, η Ελλάδα αποκτά ένα νέο επίπεδο ισχύος.
Έναν χερσαίο εκτοξευτή που μπορεί να μετακινηθεί, να λάβει δεδομένα στόχου από αισθητήρες ή UAV, να πραγματοποιήσει βολή και να αλλάξει θέση μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Αυτό σημαίνει επιβιωσιμότητα, ταχύτητα και αιφνιδιασμό.
Από τα 35 στα 300 χιλιόμετρα
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του PULS είναι η ευελιξία του.
Ο ίδιος εκτοξευτής μπορεί να χρησιμοποιήσει διαφορετικού τύπου πυρομαχικά ανάλογα με την αποστολή.
Στη βασική διαμόρφωση περιλαμβάνονται οι Accular 122 mm, με εμβέλεια περίπου 35 χιλιομέτρων, και οι Accular 160 mm, που φτάνουν περίπου τα 40 χιλιόμετρα.
Στη συνέχεια έρχεται ο EXTRA, με εμβέλεια που αγγίζει τα 150 χιλιόμετρα.
Και στην κορυφή της σημερινής επιχειρησιακής οικογένειας βρίσκεται ο Predator Hawk, με μέγιστη εμβέλεια έως 300 χιλιόμετρα.
Η σημασία αυτής της δυνατότητας είναι τεράστια.
Ο ίδιος εκτοξευτής μπορεί να αναλάβει τόσο αποστολές υποστήριξης πρώτης γραμμής όσο και προσβολές μεγάλης ακτίνας.
Δεν απαιτείται διαφορετικό σύστημα για κάθε απόσταση.
Αυτό μειώνει την πολυπλοκότητα και αυξάνει δραστικά την επιχειρησιακή ευελιξία.
Predator Hawk ER: Το επόμενο βήμα
Το πραγματικά ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται στο επόμενο στάδιο.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό, η Elbit αναπτύσσει τον Predator Hawk ER – Extra Range, μια έκδοση αυξημένου βεληνεκούς.
Η ακριβής ακτίνα δράσης του δεν έχει δημοσιοποιηθεί.
Οι διαθέσιμες πληροφορίες αναφέρουν πάντως ότι θα ξεπερνά σημαντικά τα 300 χιλιόμετρα.
Ακόμη πιο κρίσιμο είναι ότι το συγκεκριμένο όπλο σχεδιάζεται για να χρησιμοποιείται από την ίδια οικογένεια εκτοξευτών PULS.
Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν θα χρειάζεται να επενδύσει εξαρχής σε νέα πλατφόρμα.
Εφόσον το συγκεκριμένο πυρομαχικό αποδεσμευθεί για την ελληνική πλευρά, το βεληνεκές του συστήματος θα αυξηθεί δραματικά χωρίς αλλαγή της βασικής υποδομής.
36 εκτοξευτές – Ένα νέο οικοσύστημα πυρών
Η συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ προβλέπει την απόκτηση 36 εκτοξευτών PULS, μαζί με ένα πλήρες πακέτο υποστήριξης.
Η σύμβαση, ύψους περίπου 650 εκατομμυρίων ευρώ, περιλαμβάνει συστήματα διοίκησης, εκπαίδευση προσωπικού, τεχνική υποστήριξη και διαφορετικού τύπου πυρομαχικά.
Στο πακέτο προβλέπονται επίσης loitering munitions, γεγονός που δείχνει ότι ο σχεδιασμός δεν αφορά απλώς ένα νέο οπλικό σύστημα.
Αφορά τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου πυρών ακριβείας.
Οι πρώτες παραδόσεις, σύμφωνα με τις πληροφορίες του αρχικού δημοσιεύματος, αναμένονται προς τα τέλη του 2027.
Γιατί τα νησιά είναι το κλειδί
Η γεωγραφία του Αιγαίου είναι αυτή που δίνει στους PULS ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Οι εκτοξευτές δεν χρειάζεται να τοποθετηθούν σε παράκτιες ή σταθερές θέσεις.
Μπορούν να αναπτύσσονται στο εσωτερικό των νησιών, να μετακινούνται συνεχώς και να πραγματοποιούν βολές από διαφορετικά σημεία.
Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη:
shoot and scoot – βολή και άμεση μετακίνηση.
Η Elbit αναφέρει ότι μια αποστολή πυρός μπορεί να εκτελεστεί σε λιγότερο από ένα λεπτό από τη στιγμή που θα δοθεί η σχετική εντολή.
Σε ένα περιβάλλον όπως το Αιγαίο, όπου οι αποστάσεις είναι μικρές και οι χρόνοι αντίδρασης ελάχιστοι, αυτή η δυνατότητα αποκτά τεράστια αξία.
Ο αντίπαλος πρέπει να εντοπίσει τον εκτοξευτή, να υπολογίσει τη θέση του, να οργανώσει αντίδραση και να πραγματοποιήσει προσβολή.
Μέχρι τότε, όμως, ο PULS μπορεί ήδη να έχει αλλάξει θέση.
Drones, αισθητήρες και δικτυοκεντρικός πόλεμος
Το πραγματικό άλμα βρίσκεται στη διασύνδεση.
Οι PULS δεν θα λειτουργούν απομονωμένοι.
Θα μπορούν να συνδέονται με UAV, ραντάρ, ηλεκτρονικά μέσα επιτήρησης, παρατηρητές και κέντρα διοίκησης.
Ένα drone μπορεί να εντοπίζει έναν στόχο, να μεταδίδει τις συντεταγμένες σε πραγματικό χρόνο και ο PULS να εκτελεί την προσβολή.
Μετά το πλήγμα, το ίδιο UAV μπορεί να πραγματοποιεί Battle Damage Assessment, δηλαδή εκτίμηση των αποτελεσμάτων της προσβολής.
Αυτό είναι το πραγματικό μοντέλο των σύγχρονων επιχειρήσεων.
Εντοπισμός – αναγνώριση – στοχοποίηση – προσβολή – αξιολόγηση – μετακίνηση.
Όσο μικρότερος είναι αυτός ο κύκλος, τόσο πιο επικίνδυνο γίνεται το σύστημα.
Το ελληνικό Πυροβολικό περνά σε άλλη εποχή
Για δεκαετίες, το Πυροβολικό ήταν συνδεδεμένο κυρίως με την υποστήριξη χερσαίων μονάδων.
Με τους PULS αυτό αλλάζει.
Οι δυνατότητες των 150 και 300 χιλιομέτρων, και ενδεχομένως ακόμη μεγαλύτερων αποστάσεων στο μέλλον, επιτρέπουν στο Πυροβολικό να συμμετέχει σε αποστολές βαθιάς κρούσης.
Στόχοι υψηλής στρατιωτικής αξίας μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν από επίγεια συστήματα ακριβείας, εφόσον αυτό προβλέπεται από τον επιχειρησιακό σχεδιασμό και τους κανόνες εμπλοκής.
Αυτό ταυτόχρονα αποδεσμεύει άλλες πλατφόρμες.
Δεν χρειάζεται κάθε αποστολή μεγάλης ακτίνας να πραγματοποιείται από επανδρωμένο μαχητικό.
Και αυτό είναι μία από τις μεγαλύτερες επιχειρησιακές αλλαγές.
Η Άγκυρα παρακολουθεί τις εξελίξεις
Η ενίσχυση των ελληνικών νησιών αποτελεί διαχρονικά σημείο τριβής στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Η Τουρκία αμφισβητεί τη στρατιωτική παρουσία σε συγκεκριμένα νησιά, ενώ η Αθήνα επικαλείται το δικαίωμα νόμιμης άμυνας και τη συγκέντρωση ισχυρών τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στα μικρασιατικά παράλια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρουσία της Στρατιάς του Αιγαίου, καθώς και οι συνεχείς ασκήσεις αποβατικού χαρακτήρα που πραγματοποιούνται στην τουρκική πλευρά.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανάπτυξη των PULS αποκτά ξεκάθαρο αποτρεπτικό χαρακτήρα.
Νέα ισορροπία ισχύος στο Αιγαίο
Η ένταξη των PULS δεν αποτελεί απλώς τεχνική αναβάθμιση.
Αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η άμυνα των νησιών.
Η Ελλάδα αποκτά κινητά συστήματα πυραυλικού πυροβολικού με μεγάλη ακτίνα, ακρίβεια, δυνατότητα γρήγορης μετακίνησης και δικτυοκεντρική λειτουργία.
Το Αιγαίο μετατρέπεται σταδιακά σε ένα πολύ πιο σύνθετο επιχειρησιακό περιβάλλον, στο οποίο αισθητήρες, drones και πυραυλικά συστήματα θα λειτουργούν ως ενιαίο δίκτυο.
Και το κρίσιμο μήνυμα είναι ένα:
Τα ελληνικά νησιά δεν θα αποτελούν απλώς σημεία άμυνας. Θα μπορούν να λειτουργούν ως κινητές βάσεις πυραυλικών πυρών μεγάλης ακτίνας.
Με τους PULS, τον Predator Hawk και τις μελλοντικές εκδόσεις αυξημένου βεληνεκούς, το ελληνικό Πυροβολικό μπαίνει σε μια εντελώς νέα εποχή.
Μια εποχή όπου η αποτροπή δεν θα μετριέται μόνο σε αριθμούς μονάδων.
Θα μετριέται σε ακρίβεια, ταχύτητα, δικτύωση και βεληνεκές.