Νέα, ιδιαίτερα σκληρή επίθεση κατά της Τουρκίας εξαπέλυσε ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουγκάντας, Μουχούζι Καϊνερουγκάμπα, συνδέοντας αυτή τη φορά την αντιτουρκική ρητορική του με ανοιχτή στήριξη προς το Ισραήλ και ακόμη και με το ενδεχόμενο ανάπτυξης ουγκαντικών στρατευμάτων στη Λωρίδα της Γάζας.
Μέσα σε διάστημα λίγων ωρών, ο Ουγκαντέζος στρατιωτικός ηγέτης δημοσίευσε σειρά αναρτήσεων στο X, στις οποίες:
δήλωσε έτοιμος να υπερασπιστεί το Ισραήλ,
έθεσε δημόσια το ερώτημα εάν η Ουγκάντα πρέπει να στείλει στρατεύματα στη Γάζα,
κάλεσε τους Τούρκους που βρίσκονται στην Ουγκάντα να «μαζέψουν τα πράγματά τους και να φύγουν»,
και προανήγγειλε διαδήλωση μπροστά από την τουρκική πρεσβεία στην Καμπάλα στις 18 Σεπτεμβρίου.
«Να στείλουμε στρατεύματα στη Γάζα ή όχι;»
Σε μία από τις πιο εντυπωσιακές αναρτήσεις του, ο Καϊνερουγκάμπα έγραψε:
«Μήπως αυτή τη φορά είμαι εγώ ο δειλός; Να αναπτυχθούμε στη Γάζα ή όχι;»
Στη συνέχεια απευθύνθηκε στους ακολούθους του και ζήτησε ουσιαστικά… ψηφοφορία μέσω κοινωνικών δικτύων:
«Κάντε αναδημοσίευση αν θέλετε να πάμε και like αν δεν θέλετε να πάμε».
Η διατύπωση από μόνη της προκαλεί εντύπωση, καθώς αφορά ένα ζήτημα τεράστιας στρατιωτικής και διπλωματικής βαρύτητας.
Η ανάπτυξη στρατευμάτων σε μία από τις πιο εύφλεκτες περιοχές του πλανήτη δεν αποτελεί απλή πολιτική δήλωση.
Θα συνιστούσε επιλογή με σοβαρότατες γεωπολιτικές συνέπειες για την Ουγκάντα και τις σχέσεις της με ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
«Είμαι πάντα έτοιμος να υπερασπιστώ το Ισραήλ»
Ακόμη πιο ξεκάθαρη ήταν η επόμενη τοποθέτησή του.
Ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουγκάντας δήλωσε:
«Είμαι πάντα έτοιμος να υπερασπιστώ το Ισραήλ, τη χώρα του Θεού μας, του Ιησού Χριστού».
Πρόκειται για μία εξαιρετικά ασυνήθιστη δημόσια δήλωση από εν ενεργεία αρχηγό στρατεύματος.
Δεν περιορίζεται σε διπλωματική υποστήριξη προς το Ισραήλ.
Χρησιμοποιεί στρατιωτική γλώσσα και συνδέει τη θέση του με θρησκευτικό συμβολισμό.
Θέλει ισραηλινή πρεσβεία στην Καμπάλα
Ο Καϊνερουγκάμπα αναφέρθηκε ακόμη στην απουσία ισραηλινής πρεσβείας στην πρωτεύουσα της Ουγκάντας.
Έγραψε χαρακτηριστικά:
«Ωστόσο, οι Εβραίοι αδελφοί μας δεν έχουν ανοίξει ποτέ πρεσβεία στην Καμπάλα. Θα ανοίξουν – και σύντομα».
Με τη φράση αυτή επιχειρεί να δείξει ότι θέλει μία πολύ βαθύτερη σχέση Ουγκάντας–Ισραήλ.
Όχι μόνο σε επίπεδο πολιτικών δηλώσεων.
Αλλά και σε επίπεδο μόνιμης διπλωματικής και ενδεχομένως στρατηγικής παρουσίας.
Νέα μετωπική επίθεση στην Τουρκία
Το σημαντικότερο όμως στοιχείο αφορά την Τουρκία.
Ο Καϊνερουγκάμπα κλιμάκωσε ξανά τη ρητορική του απέναντι στην Άγκυρα, γράφοντας:
«Έχω ήδη διακόψει οτιδήποτε έχει σχέση με τους Τούρκους στην Ουγκάντα. Πρέπει να μαζέψουν τα πράγματά τους το συντομότερο δυνατό και να φύγουν από τη χώρα μας».
Η φράση αυτή είναι εξαιρετικά βαριά.
Εάν αποτυπώνει επίσημη πολιτική και όχι απλώς προσωπική τοποθέτηση, θα μπορούσε να σηματοδοτήσει σοβαρή κρίση στις σχέσεις Καμπάλας–Άγκυρας.
Ωστόσο, με βάση το κείμενο που παρατέθηκε, δεν προκύπτει ότι έχει ανακοινωθεί επίσημη διακοπή διπλωματικών σχέσεων από την κυβέρνηση της Ουγκάντας.
«Διαδήλωση με πλήρη δύναμη» έξω από την τουρκική πρεσβεία
Ο Ουγκαντέζος αρχηγός προχώρησε και ένα βήμα παραπέρα.
Ανακοίνωσε ότι στις 18 Σεπτεμβρίου σχεδιάζεται συγκέντρωση μπροστά από την τουρκική πρεσβεία.
Έγραψε:
«Θα διαδηλώσουμε με πλήρη δύναμη μπροστά από την τουρκική πρεσβεία στις 18 Σεπτεμβρίου».
Παράλληλα έδωσε συγκεκριμένες οδηγίες για την οργάνωση της κινητοποίησης, επιμένοντας ότι αυτή τη φορά η εντολή του δεν πρόκειται να αλλάξει.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή δεν μιλά ένας απλός πολιτικός ακτιβιστής.
Μιλά ο ανώτατος στρατιωτικός αξιωματούχος της χώρας.
Ακόμη σκληρότερη απειλή: «Θα συλλάβουμε Τούρκους πράκτορες»
Σε μία ακόμη ανάρτηση, ο Καϊνερουγκάμπα φέρεται να χρησιμοποίησε ακόμη πιο επιθετική γλώσσα, γράφοντας:
«Θα συλλάβουμε οποιονδήποτε Τούρκο πράκτορα πει κάτι διαφορετικό».
Πρόκειται για φράση που ανεβάζει ακόμη περισσότερο τους τόνους.
Και αποτυπώνει ότι η αντιπαράθεση δεν παρουσιάζεται πλέον απλώς ως διπλωματική διαφωνία.
Η Τουρκία εμφανίζεται στη ρητορική του ως δύναμη που διαθέτει “πράκτορες” μέσα στην Ουγκάντα.
Πρόκειται για ισχυρισμό που, σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, δεν συνοδεύεται από δημόσια στοιχεία ή αποδείξεις.
Και μέσα σε όλα αυτά… αναφορά στην Ελλάδα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Αθήνα προκαλεί μία ακόμη ανάρτηση.
Ο Καϊνερουγκάμπα ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να ταξιδέψει στην Ελλάδα, την οποία το αρχικό δημοσίευμα περιγράφει ως μεγάλο περιφερειακό αντίπαλο της Τουρκίας.
Έγραψε χαρακτηριστικά:
«Σύντομα θα ταξιδέψω στην Ελλάδα για να επισκεφθώ τον τάφο του προγόνου μου, Μεγάλου Αλεξάνδρου».
Η συγκεκριμένη φράση έχει περισσότερο προσωπικό και συμβολικό χαρακτήρα.
Όμως μέσα στη συγκυρία των οξύτατων δηλώσεών του κατά της Τουρκίας, η αναφορά στην Ελλάδα αποκτά αναπόφευκτα γεωπολιτικό ενδιαφέρον.
Γιατί η Ελλάδα μπαίνει στην εξίσωση
Δεν πρέπει φυσικά να συμπεράνει κανείς αυτομάτως ότι υπάρχει κάποιος νέος στρατιωτικός άξονας Ελλάδας–Ουγκάντας.
Κάτι τέτοιο δεν προκύπτει από το συγκεκριμένο υλικό.
Ωστόσο, η επιλογή του αρχηγού των ουγκαντικών Ενόπλων Δυνάμεων να αναφερθεί δημόσια στην Ελλάδα την ίδια περίοδο που συγκρούεται ρητορικά με την Τουρκία και εκφράζει έντονη υποστήριξη προς το Ισραήλ δημιουργεί ενδιαφέρον συμβολισμό.
Η εικόνα που σχηματίζεται είναι:
Ισραήλ – ανοιχτή στήριξη.
Τουρκία – μετωπική σύγκρουση.
Ελλάδα – δημόσια αναφορά και σχεδιαζόμενη επίσκεψη.
Δεν είναι η πρώτη φορά που μιλά για Γάζα
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πριν από περίπου δύο εβδομάδες ο Καϊνερουγκάμπα είχε αναφερθεί ξανά στο ενδεχόμενο αποστολής Ουγκαντέζων στρατιωτών στη Γάζα, στο πλαίσιο μιας πιθανής πολυεθνικής δύναμης.
Στις προηγούμενες δηλώσεις του φέρεται να είχε ξεκαθαρίσει ότι η Ουγκάντα ήταν θετική σε μία τέτοια αποστολή, αλλά είχε θέσει συγκεκριμένη προϋπόθεση πριν αναπτύξει στρατεύματα.
Άρα η τελευταία τοποθέτηση δεν αποτελεί μεμονωμένη αναφορά.
Φαίνεται να υπάρχει επαναλαμβανόμενο ενδιαφέρον από την πλευρά του για πιθανό ουγκαντικό ρόλο στη μεταπολεμική ή πολυεθνική αρχιτεκτονική ασφαλείας γύρω από τη Γάζα.
Η Ουγκάντα ως πιθανός παίκτης σε πολυεθνική δύναμη
Η Ουγκάντα διαθέτει σημαντική εμπειρία σε αποστολές εκτός συνόρων και σε πολυεθνικά ειρηνευτικά ή σταθεροποιητικά σχήματα στην Αφρική.
Για αυτό και η ιδέα συμμετοχής της σε διεθνή δύναμη δεν είναι από μόνη της παράλογη.
Η Γάζα όμως αποτελεί εντελώς διαφορετικής κλίμακας και πολιτικής επικινδυνότητας πεδίο.
Μία τέτοια απόφαση θα απαιτούσε πολύ ευρύτερες διεθνείς συμφωνίες και σαφή πολιτική εντολή.
Ο Καϊνερουγκάμπα και η Τουρκία έχουν ανοιχτό μέτωπο
Η νέα επίθεση δεν εμφανίζεται ξαφνικά.
Σύμφωνα με το κείμενο, λίγες ημέρες νωρίτερα είχε ήδη καλέσει τους υποστηρικτές του σε μεγάλη συγκέντρωση κατά της Τουρκίας μπροστά από την πρεσβεία της στην Καμπάλα.
Αυτό σημαίνει ότι η κρίση στη ρητορική του έχει διάρκεια και κλιμακώνεται.
Από τις επικρίσεις περνά τώρα σε:
εκκλήσεις αποχώρησης Τούρκων,
απειλές συλλήψεων,
δημόσιες διαδηλώσεις,
και ταυτόχρονα έντονη φιλοϊσραηλινή τοποθέτηση.
Γιατί αυτή η κόντρα αποκτά γεωπολιτική σημασία
Η Τουρκία έχει επενδύσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια στην επέκταση της επιρροής της στην Αφρική.
Διπλωματία.
Εμπόριο.
Αμυντικές συμφωνίες.
Drones.
Στρατιωτική εκπαίδευση.
Υποδομές.
Η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει βαθύτερο αποτύπωμα από τη Σομαλία έως άλλες περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής.
Γι’ αυτό και μία δημόσια αντιπαράθεση με τόσο υψηλόβαθμο στρατιωτικό παράγοντα αφρικανικού κράτους δεν είναι αμελητέα εξέλιξη.
Το Ισραήλ παρακολουθεί την τουρκική επιρροή στην Αφρική
Υπάρχει όμως και δεύτερη διάσταση.
Το Ισραήλ έχει επίσης μακρά ιστορία σχέσεων με αφρικανικές χώρες.
Ασφάλεια.
Πληροφορίες.
Αγροτική τεχνολογία.
Άμυνα.
Εκπαίδευση.
Σε μία περίοδο κατά την οποία οι σχέσεις Άγκυρας–Ιερουσαλήμ είναι ιδιαίτερα τεταμένες, η τοποθέτηση ενός αρχηγού Ενόπλων Δυνάμεων ανοιχτά υπέρ του Ισραήλ και εναντίον της Τουρκίας αποκτά ευρύτερο στρατηγικό ενδιαφέρον.
Από την Ανατολική Μεσόγειο στην Αφρική
Η αντιπαράθεση Τουρκίας–Ισραήλ δεν περιορίζεται πλέον μόνο:
στη Γάζα,
στη Συρία,
στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ο ανταγωνισμός επιρροής μπορεί να αποκτά αντανάκλαση και στην Αφρική.
Ακριβώς εκεί η Τουρκία έχει επενδύσει τεράστιο πολιτικό κεφάλαιο τα τελευταία χρόνια.
Και εκεί το Ισραήλ έχει ιστορικές σχέσεις και σημαντικά συμφέροντα.
Η αναφορά στην Ελλάδα έχει ιδιαίτερο συμβολισμό
Μέσα σε αυτή την εικόνα, η δημόσια αναφορά στην Ελλάδα δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.
Η Ελλάδα διατηρεί στενή στρατηγική σχέση με το Ισραήλ.
Βρίσκεται σε έντονο ανταγωνισμό με την Τουρκία σε σειρά θεμάτων.
Και τώρα ένας υψηλόβαθμος στρατιωτικός ηγέτης που δηλώνει ανοιχτά:
«Θα υπερασπιστώ το Ισραήλ»
και
«Οι Τούρκοι να φύγουν από τη χώρα μας»
ανακοινώνει ότι θέλει να επισκεφθεί την Ελλάδα.
Ακόμη και εάν πρόκειται απλώς για προσωπικό συμβολισμό, η συγκυρία είναι ιδιαίτερα φορτισμένη.
Directus.gr: Ένα νέο μέτωπο για την Άγκυρα στην Αφρική;
Η πραγματική σημασία των δηλώσεων Καϊνερουγκάμπα δεν βρίσκεται σε μία μόνο ανάρτηση.
Βρίσκεται στη συσσώρευση.
«Είμαι έτοιμος να υπερασπιστώ το Ισραήλ».
«Να στείλουμε στρατεύματα στη Γάζα;»
«Οι Τούρκοι να μαζέψουν τα πράγματά τους και να φύγουν».
«Θα διαδηλώσουμε έξω από την τουρκική πρεσβεία».
«Θα επισκεφθώ την Ελλάδα».
Όταν όλα αυτά προέρχονται από τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων μιας χώρας, η υπόθεση αποκτά σαφώς μεγαλύτερο βάρος.
Το κρίσιμο ερώτημα: Προσωπικές δηλώσεις ή αλλαγή γραμμής της Καμπάλας;
Αυτό είναι πλέον το σημείο-κλειδί.
Εάν πρόκειται αποκλειστικά για προσωπικές και παρορμητικές δηλώσεις του Καϊνερουγκάμπα, η πραγματική κρατική τους βαρύτητα είναι περιορισμένη.
Εάν όμως ακολουθήσουν συγκεκριμένες αποφάσεις από την κυβέρνηση της Ουγκάντας, τότε τα πράγματα αλλάζουν.
Διπλωματικές κινήσεις.
Περιορισμοί σε τουρκικές δραστηριότητες.
Ενίσχυση σχέσεων με το Ισραήλ.
Ή ακόμα και αλλαγές στη στρατιωτική συνεργασία.
Τότε θα μιλάμε για πραγματική μετατόπιση.
Η Τουρκία δεν θέλει να χάσει έδαφος στην Αφρική
Για την Άγκυρα, το αφρικανικό πεδίο είναι κρίσιμο.
Η τουρκική εξωτερική πολιτική έχει επενδύσει επί χρόνια στην εικόνα μιας δύναμης που μπορεί να λειτουργεί χωρίς το αποικιοκρατικό φορτίο των παραδοσιακών ευρωπαϊκών δυνάμεων.
Ένα δημόσιο μέτωπο με τον ανώτατο στρατιωτικό αξιωματούχο της Ουγκάντας χτυπά ακριβώς αυτή την αφήγηση.
Και αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή ο ίδιος συνδέει τη ρήξη με την Τουρκία με μία εμφανώς φιλοϊσραηλινή στάση.
Η μεγάλη εικόνα
Από την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι την υποσαχάρια Αφρική, τα δίκτυα συμμαχιών και επιρροής αλλάζουν.
Η Τουρκία διεκδικεί μεγαλύτερο περιφερειακό ρόλο.
Το Ισραήλ αναζητά ερείσματα και συμμάχους.
Αφρικανικά κράτη αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική αξία.
Και σε αυτή την εξίσωση η Ουγκάντα ξαφνικά βρίσκεται στο επίκεντρο λόγω των εκρηκτικών δηλώσεων του στρατιωτικού της αρχηγού.
Το επόμενο βήμα θα δείξει εάν πρόκειται απλώς για έναν νέο γύρο ακραίας ρητορικής στα social media ή εάν πίσω από τις αναρτήσεις αρχίζει να σχηματίζεται πραγματική κρίση Ουγκάντας–Τουρκίας με παράλληλη προσέγγιση προς το Ισραήλ.
Και η αναφορά του στην Ελλάδα προσθέτει ακόμη μία ενδιαφέρουσα παράμετρο σε μία υπόθεση που πλέον ξεπερνά κατά πολύ τα όρια μιας απλής διαδικτυακής αντιπαράθεσης.