Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), καθώς η γαλλική Nexans προετοιμάζει την επανεκκίνηση των ερευνών βυθού, την ώρα που η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει τις θαλάσσιες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το ερευνητικό πλοίο VB Abeille Marengo βρίσκεται στο επίκεντρο ενός σύνθετου διπλωματικού και γεωπολιτικού παρασκηνίου, με την Αθήνα, το Παρίσι, τη Λευκωσία και την Άγκυρα να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Αντίστροφη μέτρηση για το γαλλικό ερευνητικό – Πότε ξεκινούν οι έρευνες
Το γαλλικό πλοίο αναμένεται να πραγματοποιήσει έρευνες από το Ηράκλειο της Κρήτης προς την Κύπρο στα τέλη Οκτωβρίου, με πιθανότητα μετάθεσης στις αρχές Νοεμβρίου.
Η Nexans έχει ήδη ζητήσει από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών και τις αρμόδιες λιμενικές αρχές τις απαραίτητες εγκρίσεις για την πραγματοποίηση των εργασιών.
Παράλληλα, η Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού μπορεί να εκδώσει τη σχετική NAVTEX όταν ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Η έκδοση της NAVTEX θα αποτελέσει σημαντικό επιχειρησιακό βήμα για την επανεκκίνηση των ερευνών, όχι όμως από μόνη της εγγύηση απρόσκοπτης υλοποίησης του έργου.
Γαλλία και Ελλάδα στο επίκεντρο – Το παρασκήνιο με την Τουρκία
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για τον GSI δεν είναι τεχνικό, αλλά γεωπολιτικό.
Η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου έχει ενισχύσει τη γαλλική παρουσία στο έργο.
Αθήνα και Παρίσι υποστηρίζουν επισήμως ότι οι απαραίτητες συνεννοήσεις πραγματοποιούνται με τις ελληνικές και κυπριακές αρχές.
Ωστόσο, τουρκικά δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παρασκηνιακές επαφές μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει μια τεχνική διαδικασία θαλάσσιων ερευνών σε εργαλείο πολιτικής διαπραγμάτευσης.
Οι σχετικές τουρκικές πληροφορίες δεν συνιστούν επιβεβαίωση ότι έχει ζητηθεί τουρκική άδεια.
Νέα τουρκική αντι-NAVTEX – Στο στόχαστρο και δεύτερο καλώδιο
Η ένταση επεκτείνεται πλέον και στο υποθαλάσσιο καλώδιο δεδομένων East to Med Data Corridor (EMC), το οποίο σχεδιάζεται να συνδέσει τη Σαουδική Αραβία με τη Μασσαλία της Γαλλίας.
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει εκδώσει NAVTEX για γεωφυσικές έρευνες εντός της κυπριακής ΑΟΖ, από 21 Οκτωβρίου έως 2 Νοεμβρίου 2026, με το ερευνητικό πλοίο Kobi Ruegg.
Η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας την κυπριακή αρμοδιότητα και υποστηρίζοντας ότι απαιτείται δική της έγκριση.
Πρόκειται για νέα ευθεία αμφισβήτηση των δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς η τουρκική αντι-NAVTEX να ακυρώνει αυτομάτως την κυπριακή αναγγελία.
Το πραγματικό διακύβευμα: Ποιος θα ελέγχει τις ενεργειακές και ψηφιακές διασυνδέσεις;
Η ταυτόχρονη ένταση γύρω από τον GSI και τον EMC αποκαλύπτει μια ευρύτερη σύγκρουση συμφερόντων.
Η Ελλάδα και η Κύπρος επιδιώκουν να εξελιχθούν σε κόμβους ηλεκτρικής ενέργειας και ψηφιακών επικοινωνιών μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής.
Αντίθετα, η Άγκυρα επιχειρεί να κατοχυρώσει ρόλο στις θαλάσσιες δραστηριότητες της περιοχής, αξιοποιώντας τις αμφισβητούμενες διεκδικήσεις της.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η υλοποίηση των δύο έργων δεν αποτελεί μόνο οικονομική επένδυση, αλλά κρίσιμο ζήτημα γεωπολιτικής ισχύος.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι γαλλικές έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς εμπόδια ή εάν η Ανατολική Μεσόγειος θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο ελληνοτουρκικής έντασης.