Στο επίκεντρο της ελληνικής στρατιωτικής προσοχής βρίσκεται ξανά η Σάμος, με την ηγεσία του Στρατού Ξηράς να πραγματοποιεί επιτόπια επιθεώρηση στην 79 ΑΔΤΕ «ΜΥΚΑΛΗ», την ώρα που απέναντι από το νησί έχει μετασταθμεύσει η τουρκική 51η Ταξιαρχία Καταδρομών.
Ο Αρχηγός ΓΕΣ, Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, επισκέφθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου την Περιοχή Ευθύνης της 79 ΑΔΤΕ, συνοδευόμενος από τον Διοικητή της Ανώτατης Στρατιωτικής Διοίκησης Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου «ΑΙΓΕΑΣ», Αντιστράτηγο Δημήτριο Βακεντή.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονική συγκυρία.
Στα μικρασιατικά παράλια, απέναντι από τη Σάμο, η Τουρκία έχει ήδη ενισχύσει τη στρατιωτική της διάταξη με τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στο Σόκε του Αϊδινίου, εξέλιξη που έχει προκαλέσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην Αθήνα και έχει προβληθεί έντονα από τον τουρκικό Τύπο.
Η Σάμος στο μικροσκόπιο της στρατιωτικής ηγεσίας
Η παρουσία του Αρχηγού ΓΕΣ στο νησί δεν είχε εθιμοτυπικό χαρακτήρα.
Ο Αντιστράτηγος Κωστίδης επισκέφθηκε αρχικά το Στρατόπεδο «ΥΠΛΓΟΥ (ΠΖ) ΠΟΘΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ», όπου επιθεώρησε τις εγκαταστάσεις και ενημερώθηκε για την κατάσταση των μονάδων.
Στη συνέχεια μετέβη στο Στρατόπεδο «ΑΝΘΣΤΗ (ΠΖ) ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΙΤΗ ΙΩΑΝΝΗ», όπου μίλησε στο προσωπικό της 79 ΑΔΤΕ, περιηγήθηκε στις εγκαταστάσεις και έδωσε κατευθυντήριες οδηγίες.
Η προσωπική επαφή της ανώτατης στρατιωτικής ηγεσίας με τα στελέχη μιας μονάδας πρώτης γραμμής αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία το Ανατολικό Αιγαίο βρίσκεται στο επίκεντρο στρατιωτικών αναδιατάξεων και εκατέρωθεν επιχειρησιακής επιτήρησης.
Η 51η Ταξιαρχία Καταδρομών απέναντι από τη Σάμο
Η βασική νέα μεταβολή στην τουρκική διάταξη είναι η μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών από το Χοζάτ του Τούντζελι προς το Σόκε του Αϊδινίου.
Η μονάδα διαθέτει μακρά εμπειρία επιχειρήσεων στην ανατολική Τουρκία και έχει χρησιμοποιηθεί επί σειρά ετών σε επιχειρήσεις κατά του PKK.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, σύμφωνα με δημοσιευμένες πληροφορίες, έχει επισημάνει ότι η αλλαγή έδρας της μονάδας είχε εγκριθεί ήδη από τον Ιούνιο και εντάσσεται στον επιχειρησιακό σχεδιασμό των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί τεκμηριωμένα να παρουσιαστεί ως απόφαση που ελήφθη μέσα σε λίγες ημέρες για να απαντήσει σε κάποια συγκεκριμένη ελληνική κίνηση.
Ωστόσο, η νέα γεωγραφική θέση της μονάδας είναι από μόνη της σημαντική.
Το Σόκε βρίσκεται στην επαρχία του Αϊδινίου και σε μικρή απόσταση από τα παράλια που αντικρίζουν τη Σάμο.
Η μεταφορά μιας τέτοιας μονάδας προς το Αιγαίο προσθέτει επομένως ένα ακόμη στοιχείο στρατιωτικής ισχύος στην ήδη ιδιαίτερα πυκνή τουρκική διάταξη των δυτικών παραλίων.
Γιατί η κίνηση δεν μπορεί να αγνοηθεί
Η σημασία της 51ης Ταξιαρχίας δεν πρέπει να εξετάζεται απομονωμένα.
Στην ευρύτερη περιοχή της δυτικής Τουρκίας βρίσκονται ήδη στρατιωτικοί σχηματισμοί με δυνατότητες αμφίβιων και χερσαίων επιχειρήσεων.
Στη Φώκαια, για παράδειγμα, εδρεύουν τουρκικές αμφίβιες δυνάμεις, ενώ τα μικρασιατικά παράλια αποτελούν εδώ και δεκαετίες βασικό χώρο συγκέντρωσης μονάδων που σχετίζονται επιχειρησιακά με το Αιγαίο.
Η προσθήκη μιας ταξιαρχίας καταδρομών αυξάνει την επιχειρησιακή ευελιξία της τουρκικής πλευράς, ιδίως σε σενάρια που απαιτούν ταχεία μετακίνηση, κατάληψη κρίσιμων σημείων ή υποστήριξη ειδικών επιχειρήσεων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει ένδειξη επικείμενης επίθεσης.
Σημαίνει όμως ότι η Ελλάδα οφείλει να παρακολουθεί διαρκώς τη διάταξη, την εκπαίδευση και τη διαθεσιμότητα των τουρκικών μονάδων απέναντι από τα νησιά.
Η 79 ΑΔΤΕ «ΜΥΚΑΛΗ» στον πυρήνα της άμυνας της Σάμου
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα βρίσκεται η 79 ΑΔΤΕ «ΜΥΚΑΛΗ», ο σχηματισμός που έχει την ευθύνη για την άμυνα της Σάμου και της ευρύτερης περιοχής.
Ο ρόλος της είναι κρίσιμος.
Σε οποιοδήποτε σοβαρό σενάριο κρίσης, οι μονάδες των νησιών θα πρέπει να λειτουργήσουν άμεσα, με υψηλό επίπεδο διαθεσιμότητας και χωρίς περιθώριο καθυστέρησης.
Η άμυνα ενός νησιού στο Ανατολικό Αιγαίο δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των στρατιωτών ή των όπλων. Εξαρτάται από την έγκαιρη προειδοποίηση, τη διασπορά, την αντοχή των υποδομών, την ταχύτητα αντίδρασης και τη δυνατότητα διατήρησης της μάχης ακόμη και κάτω από συνθήκες υψηλής πίεσης.
Γι’ αυτό και η επιθεώρηση εγκαταστάσεων και η προσωπική ενημέρωση του Αρχηγού ΓΕΣ έχουν ουσιαστική επιχειρησιακή σημασία.
Το Ανατολικό Αιγαίο σε νέα φάση
Οι ισορροπίες στο Αιγαίο αλλάζουν γρήγορα.
Η Τουρκία επενδύει σε drones, βαλλιστικά συστήματα, αμφίβιες δυνατότητες και ειδικές δυνάμεις.
Η Ελλάδα από την πλευρά της ενισχύει την αεράμυνα, τα μη επανδρωμένα συστήματα, τις δυνατότητες επιτήρησης και το δικτυοκεντρικό περιβάλλον των Ενόπλων Δυνάμεων.
Το αποτέλεσμα είναι ότι το Ανατολικό Αιγαίο μετατρέπεται σε χώρο ολοένα πιο πυκνής στρατιωτικής τεχνολογίας και αυξημένης επιτήρησης.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Σάμος έχει ξεχωριστή σημασία λόγω γεωγραφίας.
Βρίσκεται εξαιρετικά κοντά στα μικρασιατικά παράλια και απέναντι από μια περιοχή όπου η Τουρκία διαθέτει οδικές, στρατιωτικές και άλλες υποδομές που επιτρέπουν γρήγορη μετακίνηση δυνάμεων.
Το μήνυμα Κωστίδη προς τα στελέχη
Το πιο σημαντικό στοιχείο της επίσκεψης ήταν ίσως η ίδια η παρουσία του Αρχηγού ΓΕΣ ανάμεσα στα στελέχη.
Σε ακριτικές μονάδες, το ηθικό και η αίσθηση επιχειρησιακής ετοιμότητας αποτελούν κρίσιμο μέρος της αποτροπής.
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι η στρατιωτική ηγεσία παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και απαιτεί από τις μονάδες πρώτης γραμμής διαρκή ετοιμότητα.
Η πραγματική αποτροπή, άλλωστε, δεν βασίζεται σε δηλώσεις.
Βασίζεται στο να γνωρίζει η άλλη πλευρά ότι μια δύναμη είναι οργανωμένη, εκπαιδευμένη και έτοιμη να αντιδράσει άμεσα.
Δεν χρειάζεται πανικός – χρειάζεται συνεχής επιτήρηση
Η παρουσία της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών απέναντι από τη Σάμο δεν πρέπει ούτε να υποτιμάται ούτε να παρουσιάζεται ως απόδειξη ότι επίκειται στρατιωτική σύγκρουση.
Αυτό θα ήταν επιχειρησιακά λανθασμένο.
Η σωστή ανάγνωση είναι ότι η Τουρκία αναδιατάσσει και ενισχύει συγκεκριμένες δυνατότητες στα δυτικά της χώρας, γεγονός που η Αθήνα οφείλει να ενσωματώνει στη δική της αμυντική σχεδίαση.
Η ίδια η ελληνική πλευρά έχει κάθε λόγο να παρακολουθεί όχι μόνο την τοποθεσία των μονάδων, αλλά και τις ασκήσεις τους, τη σύνθεση, τα μεταφορικά μέσα, τα συστήματα υποστήριξης και τον πραγματικό χρόνο ανάπτυξής τους.
Η Σάμος ως κρίκος της ελληνικής αποτροπής
Η επίσκεψη Κωστίδη στην 79 ΑΔΤΕ δείχνει ακριβώς αυτή τη λογική.
Η Σάμος βρίσκεται στην πρώτη γραμμή και η άμυνά της αποτελεί κρίσιμο μέρος της συνολικής ελληνικής αποτρεπτικής διάταξης στο Ανατολικό Αιγαίο.
Απέναντι υπάρχει πλέον μια νέα τουρκική στρατιωτική πραγματικότητα.
Στο νησί, όμως, υπάρχει ένας σχηματισμός που έχει ως μοναδικό σκοπό να είναι έτοιμος όταν απαιτηθεί.
Και αυτό είναι το ουσιαστικό μήνυμα της επίσκεψης:
η Ελλάδα παρακολουθεί τις κινήσεις απέναντι, προσαρμόζει τη δική της επιχειρησιακή εικόνα και κρατά τις δυνάμεις των ακριτικών νησιών σε διαρκή ετοιμότητα.
Στο Ανατολικό Αιγαίο, όπου οι αποστάσεις είναι μικρές και οι χρόνοι αντίδρασης ακόμη μικρότεροι, η αποτροπή κρίνεται πριν ξεκινήσει οποιαδήποτε κρίση.
Κρίνεται στην προετοιμασία.