Η Κύπρος ανακοίνωσε την απόκτηση των πρώτων μαχητικών αεροσκαφών στην ιστορία της, ωστόσο παρέλειψε να κατονομάσει τον τύπο της πλατφόρμας
Για δεκαετίες, η Κυπριακή Δημοκρατία βασιζόταν για την αεροπορική της ασφάλεια κυρίως στα αντιαεροπορικά συστήματα μέσης και μικρής εμβέλειας, καθώς και στην αεροπορική συνδρομή της Ελλάδας μέσω του περίφημου δόγματος του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου. Όμως, οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο αλλάζουν με ρυθμούς πολυβόλου, οι προκλήσεις στο FIR Λευκωσίας πληθαίνουν και οι απαιτήσεις για αυτόνομη αποτροπή γίνονται επιτακτικές.
Πρόσφατα, ο Διοικητής της Διοίκησης Αεροπορίας, Ταξίαρχος Γεώργιος Αλεξάνδρου, μιλώντας στην αεροπορική βάση Ανδρέας Παπανδρέου στην Πάφο, άνοιξε επίσημα τα χαρτιά του και έστειλε ένα μήνυμα που συζητήθηκε ευρέως στους αμυντικούς κύκλους. Η Κύπρος ετοιμάζεται για το επόμενο μεγάλο άλμα και είναι έτοιμη να κάνει πράξη την απόκτηση των δικών της μαχητικών αεροσκαφών.
Οι Επιτακτικές Ανάγκες
Για να καταλάβουμε πόσο επαναστατική είναι η δήλωση του Ταξιάρχου Αλεξάνδρου, πρέπει να δούμε πού βρίσκεται σήμερα η Διοίκηση Αεροπορίας της Εθνικής Φρουράς. Τα τελευταία χρόνια, η Λευκωσία επένδυσε έξυπνα και στοχευμένα στον εκσυγχρονισμό της αεράμυνας και της επιτήρησης. Τα ραντάρ μέσης και μεγάλης εμβέλειας που έχουν εγκατασταθεί σε στρατηγικά σημεία του νησιού προσφέρουν εικόνα επιτήρησης σε πραγματικό χρόνο για ολόκληρο το FIR Λευκωσίας, καλύπτοντας κενά που υπήρχαν επί δεκαετίες. Παράλληλα, η ένταξη των επιθετικών ελικοπτέρων Mi-35P παλαιότερα και οι συνεχείς προσπάθειες αναβάθμισης του στόλου, μαζί με την προμήθεια σύγχρονων μη επανδρωμένων αεροχημάτων και συστημάτων αντι-drone, έδωσαν στην Εθνική Φρουρά δυνατότητες κρούσης και αναγνώρισης που δεν είχε ποτέ στο παρελθόν.
Ωστόσο, τα ελικόπτερα και τα UAVs, παρά την τεράστια επιχειρησιακή τους αξία, δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως στρατηγικό εργαλείο αποτροπής υψηλής ταχύτητας και ευελιξίας. Σε έναν σύγχρονο εναέριο χώρο όπου οι παραβιάσεις γίνονται με μαχητικά τέταρτης και πέμπτης γενιάς, η απουσία επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους αφήνει ένα κενό στην ταχεία αντίδραση αναχαίτισης. Ο Ταξίαρχος Αλεξάνδρου το διατύπωσε ξεκάθαρα, τονίζοντας ότι η Εθνική Φρουρά διαθέτει πλέον τη δομή και ωριμότητα να προχωρήσει σε αυτό το βήμα. Η ανάγκη δεν είναι πλέον θεωρητική αλλά επιχειρησιακή επιταγή. Ένα μαχητικό αεροσκάφος με ακτίνα δράσης που καλύπτει την Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος, αναγκάζοντας οποιονδήποτε αντίπαλο να επανεξετάσει τα σχέδιά του, καθώς δεν θα αντιμετωπίζει μόνο επίγειες συστοιχίες πυραύλων αλλά και εναέριες περιπολίες μάχης.
Τα Φαβορί
Ποιο είναι όμως το αεροσκάφος που συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες να φορέσει τα κυπριακά χρώματα της αποτροπής; Η διεθνής αγορά προσφέρει λίγες αλλά εξαιρετικά ενδιαφέρουσες επιλογές για μια χώρα του μεγέθους της Κύπρου, η οποία δεν χρειάζεται έναν τεράστιο αριθμό εκατοντάδων μαχητικών, αλλά μια συμπαγή μοίρα έξι έως δώδεκα αεροσκαφών υψηλής απόδοσης. Η πρώτη και πιο λογική επιλογή που συζητείται στα επιτελεία είναι η απόκτηση γαλλικών μαχητικών, είτε πρόκειται για μεταχειρισμένα Rafale είτε για νεότερες εκδόσεις. Τα Rafale προσφέρουν το τεράστιο πλεονέκτημα της διαλειτουργικότητας με την Πολεμική Αεροπορία της Ελλάδας, η οποία ήδη πετάει με τον τύπο, γεγονός που θα διευκόλυνε απίστευτα τη συντήρηση, την εκπαίδευση των πιλότων και την κοινή τακτική δόμηση.
Εδώ ακριβώς πρέπει να θυμηθούμε ότι παραμένει ανοιχτή και η πιθανότητα να αποκτήσει και μεταχειρισμένα Mirage 2000-5 από την Ελλάδα. Καθώς η ελληνική Πολεμική Αεροπορία προχωρά σε ομογενοποίηση του στόλου της με τα Rafale και τα Viper, τα αποσυρόμενα ή διαθέσιμα Mirage 2000-5 αποτελούν μια εξαιρετική, οικονομική και άμεσα διαθέσιμη λύση κρούσης και αεροπορικής υπεροχής, ικανή να φέρει πυραύλους Exocet και Mica, αλλάζοντας άμεσα τους κανόνες του παιχνιδιού στην περιοχή με ελάχιστο χρόνο προετοιμασίας.
Μια άλλη θεωρητική επιλογή που ακούγεται από αναλυτές είναι τα σουηδικά Gripen, τα οποία διακρίνονται για το χαμηλό κόστος πτήσης και τη δυνατότητα διασποράς τους σε αυτοκινητόδρομους, κάτι ιδανικό για το στενό γεωγραφικό ανάγλυφο της Κύπρου. Ωστόσο, η γαλλική επιλογή παραμένει η επικρατέστερη λόγω της στενής αμυντικής συνεργασίας Παρισιού-Λευκωσίας και της κοινής στρατηγικής αντίληψης στην Ανατολική Μεσόγειο.