Γαλλία και Βρετανία σχεδιάζουν διάδοχο του Meteor και αλλάζουν τα δεδομένα για Ελλάδα και Τουρκία.
Η απόφαση Γαλλίας και Ηνωμένου Βασιλείου να ξεκινήσουν κοινή μελέτη για τον διάδοχο του Meteor δεν είναι απλώς ένα ακόμη εξοπλιστικό πρόγραμμα. Είναι κίνηση που δείχνει πού πηγαίνει η αεροπορική ισχύς της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια και επηρεάζει άμεσα την ισορροπία στο Αιγαίο.
Ο Meteor θεωρείται ήδη ένας από τους πιο αποτελεσματικούς πυραύλους αέρος αέρος μεγάλης εμβέλειας στον κόσμο. Η ικανότητά του να διατηρεί υψηλή ταχύτητα μέχρι το τελικό στάδιο της εμπλοκής δίνει σημαντικό πλεονέκτημα σε όποιον τον χρησιμοποιεί. Στην ελληνική περίπτωση αυτό μεταφράζεται σε ένα ισχυρό εργαλείο για τα Rafale.
Η νέα μελέτη που συμφωνήθηκε προβλέπει έναν πύραυλο επόμενης γενιάς, με έμφαση σε τεχνολογίες όπως προηγμένοι αισθητήρες, διασύνδεση δεδομένων και μεγαλύτερη αντοχή σε ηλεκτρονικό πόλεμο. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο μεγαλύτερο βεληνεκές αλλά και καλύτερη ένταξη σε ένα δίκτυο μάχης που θα λειτουργεί με ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.
Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη αλλαγή. Η αεροπορική μάχη μετακινείται από την απλή σύγκρουση πλατφορμών σε ένα περιβάλλον όπου το ποιος βλέπει πρώτος και ποιος χτυπά πρώτος καθορίζει το αποτέλεσμα. Ο διάδοχος του Meteor σχεδιάζεται ακριβώς για αυτό το περιβάλλον.
Για την Ελλάδα η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα Rafale αποτελούν ήδη το πιο προηγμένο στοιχείο της Πολεμικής Αεροπορίας και ο Meteor είναι βασικό μέρος της υπεροχής τους. Αν ο νέος πύραυλος ενσωματωθεί σε αυτά τα αεροσκάφη, η χώρα διατηρεί πλεονέκτημα ποιότητας για αρκετά χρόνια.
Την ίδια στιγμή η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει την αεροπορία της μέσω της πιθανής απόκτησης Eurofighter. Το κρίσιμο στοιχείο όμως δεν είναι μόνο το αεροσκάφος αλλά και ο οπλισμός. Η πρόσβαση στον Meteor παραμένει αβέβαιη λόγω πολιτικών ισορροπιών στην Ευρώπη. Αν η ίδια λογική συνεχιστεί και στον διάδοχό του, δημιουργείται μια διαφορά που δεν καλύπτεται εύκολα.
H προσπάθεια της Ευρώπης να μειώσει την εξάρτησή της από αμερικανικά συστήματα μπορεί να γυρίσει σε βάρος της Τουρκίας
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ισορροπία αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη. Η Τουρκία επενδύει σε εγχώρια προγράμματα και σε εναλλακτικά όπλα. Ωστόσο, η ποιότητα των ευρωπαϊκών πυραύλων και η διασύνδεσή τους με δυτικά συστήματα παραμένουν κρίσιμος παράγοντας.
Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με κάτι ευρύτερο. Την προσπάθεια της Ευρώπης να μειώσει την εξάρτησή της από αμερικανικά συστήματα. Η ανάπτυξη ενός νέου πυραύλου αέρος αέρος εντάσσεται σε μια στρατηγική αυτονομίας που επεκτείνεται και σε άλλα πεδία.
Για την Ελλάδα αυτό δημιουργεί ένα διπλό αποτέλεσμα. Από τη μία ενισχύεται μέσω της συμμετοχής σε ευρωπαϊκά συστήματα υψηλής τεχνολογίας. Από την άλλη πρέπει να διαχειριστεί τις πολιτικές ισορροπίες που συνοδεύουν αυτές τις συνεργασίες.
Η εικόνα συμπληρώνεται από τις εξελίξεις στο διάστημα. Η χώρα επενδύει σε μικροδορυφόρους και σε δίκτυα παρατήρησης που μπορούν να υποστηρίξουν την αεροπορική δράση. Η σύνδεση αυτών των δύο πεδίων δημιουργεί ένα νέο μοντέλο αποτροπής όπου τα δεδομένα παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο με τα όπλα.
Ο διάδοχος του Meteor δεν είναι απλώς ένα νέο βλήμα. Είναι μέρος ενός συστήματος που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται η αεροπορική μάχη. Και σε αυτό το σύστημα, η θέση της Ελλάδας εξαρτάται από το πόσο γρήγορα θα ενσωματώσει τις νέες δυνατότητες και θα τις συνδέσει με τα υπόλοιπα μέσα της.