Αποφασισμένη να αποκτήσει μια προηγμένη επιχειρησιακή ικανότητα που θα καλύψει το κενό το οποίο άφησε η κατάρρευση του επανδρωμένου μαχητικού έκτης γενιάς FCAS (Future Combat Air System), η Γαλλία επιταχύνει πλέον τις εργασίες για την έκδοση Rafale F5.
Η Γαλλική Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών (DGA) ανακοίνωσε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 ότι ανέθεσε τις πρώτες συμβάσεις ανάπτυξης των επιμέρους τεχνολογιών του Rafale F5 στις Dassault Aviation, στην κατασκευάστρια πυραύλων MBDA, στην προμηθεύτρια αισθητήρων Thales και στην κατασκευάστρια κινητήρων M88 Safran.
Πρόκειται για συμβάσεις μείωσης τεχνολογικού ρίσκου και όχι για την επίσημη έναρξη ανάπτυξης του αεροσκάφους.
Στόχος τους είναι να περιοριστούν οι κίνδυνοι που συνδέονται με τεχνολογίες οι οποίες απαιτούν μεγάλο χρόνο ανάπτυξης, πριν από την πλήρη σύμβαση ανάπτυξης, η οποία αναμένεται έως το τέλος του 2026, και πριν από την πιστοποίηση του προτύπου F5 γύρω στο 2033.
Οι συμβάσεις καλύπτουν, μεταξύ άλλων, την αδρανειακή μονάδα, τον κινητήρα, το ραντάρ, το σύστημα αυτοπροστασίας του αεροσκάφους και τις δυνατότητες διασύνδεσης για συνεργατικό αεροπορικό αγώνα.
Η DGA ανέφερε ότι το πρότυπο F5 θα πιστοποιηθεί περίπου το 2033 και στη συνέχεια θα τεθεί πρώτα σε υπηρεσία στη Γαλλική Αεροπορική και Διαστημική Δύναμη και αργότερα στο Πολεμικό Ναυτικό. Η πιστοποίηση το 2033 δεν θα πρέπει να ερμηνεύεται ως πλήρης επιχειρησιακή ένταξη σε υπηρεσία την ίδια χρονιά.
«Με αποφασιστική δέσμευση στον συνεργατικό αγώνα και με την ικανότητα να πλήττει πρώτη, το πρότυπο F5 αντιπροσωπεύει μια βαθιά αναβάθμιση μέσης ζωής του Rafale, απαραίτητη για την προετοιμασία του ώστε να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας και πέρα από αυτήν», ανέφερε η DGA στην ανακοίνωσή της.
«Ενσωματώνει βελτιώσεις για την αντιμετώπιση της εξέλιξης των απειλών: ταχύτητα ανταπόκρισης στην προσαρμογή στο επιχειρησιακό περιβάλλον χάρη στο μεγαλύτερο άνοιγμα της αρχιτεκτονικής του και, ειδικότερα, του συστήματος αποστολής του, παρέχοντας μεγαλύτερη αυτονομία στις ένοπλες δυνάμεις.»
Το Rafale F5, μια σημαντική αναβάθμιση μέσης ζωής του μαχητικού πολλαπλών ρόλων Rafale της Dassault Aviation, είχε αρχικά σχεδιαστεί ως τεχνολογική γέφυρα προς το Next Generation Fighter (NGF), το επανδρωμένο αεροσκάφος έκτης γενιάς που βρισκόταν στην καρδιά του γαλλογερμανικού-ισπανικού προγράμματος FCAS (Future Combat Air System).
Παράλληλα, το NGF επρόκειτο σταδιακά να αντικαταστήσει τα Rafale.
Ωστόσο, το FCAS κατέρρευσε τον Ιούνιο του 2026, εν μέσω αγεφύρωτων διαφορών μεταξύ της Dassault και της Airbus σχετικά με ζητήματα που κυμαίνονταν από την κατανομή του έργου έως τον σχεδιασμό και την επιλογή προμηθευτών.
Τον Ιούλιο του 2026, ο επικεφαλής της Dassault, Éric Trappier, δήλωσε ότι η Γαλλία θα μπορούσε να αναπτύξει μόνη της ένα μαχητικό επόμενης γενιάς ή σε συνεργασία με άλλους εταίρους, υποδεικνύοντας ότι σχεδιάζει να πραγματοποιήσει την πρώτη πτήση ενός επιδεικτικού αεροσκάφους έως το 2031.
Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι το Παρίσι θα χρειαστεί χρόνο για να ανακάμψει από την πρόσφατη αποτυχία του FCAS και ότι το NGF θα μπορούσε να καθυστερήσει για χρόνια — καθιστώντας το F5 σημαντικότερο από ποτέ.
Χωρίς ένα νέο μαχητικό αεροσκάφος, η Γαλλία αντιμετωπίζει ένα σημαντικό κενό, καθώς τα υφιστάμενα Rafale θα αρχίσουν να θεωρούνται παρωχημένα κατά τη δεκαετία του 2030, ακόμη και με την αναβάθμιση F4.
Ως εκ τούτου, η Γαλλία επιταχύνει τις εργασίες για μια έκδοση του Rafale, το Rafale F5, η οποία θα διατηρήσει μεγάλο μέρος της προηγμένης μαχητικής αεροπορικής ικανότητας της χώρας και μέσα στην επόμενη δεκαετία και πιθανώς ακόμη περισσότερο, αντί να αντιμετωπίζεται απλώς ως μια τεχνολογική γέφυρα προς μια εντελώς διαφορετική γενιά αεροσκαφών.
Αντί να αντιμετωπίζει το F5 ως μια απλή αναβάθμιση μέσης ζωής, η Γαλλία το μετατρέπει σε ένα σημαντικό επιχειρησιακό «άλογο εργασίας» του μέλλοντος, εξοπλίζοντάς το με ισχυρότερους κινητήρες, καλύτερο ραντάρ και βελτιωμένες δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου, προηγμένα data links ώστε να μπορεί να συνεργάζεται με drones, δυνατότητα μεταφοράς του νέου πυρηνικού πυραύλου, καθώς και άλλα σύγχρονα χαρακτηριστικά μάχης.
Στην πραγματικότητα, η Γαλλία επιδιώκει να ενσωματώσει στο επερχόμενο F5 ορισμένες από τις τεχνολογικές και επιχειρησιακές ιδέες που είχαν προβλεφθεί για το NGF.
Το Rafale F5 έρχεται
Η έκδοση Rafale F5, η οποία έχει την ονομασία Super Rafale, «θα διαθέτει ισχυρότερους κινητήρες, βελτιωμένη επιβιωσιμότητα και ζεύξεις δεδομένων και θα συνοδεύεται από ένα μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος (UCAV) βάρους άνω των 10 τόνων», δήλωσε ο Eric Trappier σε συνέντευξή του.
Καταρχάς, το Rafale F5 θα κινείται από τον κινητήρα M88 T-REX, έναν προηγμένο στρατιωτικό στροβιλοανεμιστήρα υψηλότερης ώσης που έχει αναπτυχθεί από τη Safran.
Ο κινητήρας παρουσιάστηκε επίσημα στην Αεροπορική Έκθεση του Παρισιού τον Ιούνιο του 2025 και αναμένεται να αποδίδει περίπου 20% μεγαλύτερη ώση από τον τυπικό κινητήρα M88 που εξοπλίζει τα υπάρχοντα Rafale.
Επιπλέον, το αεροσκάφος θα εξοπλιστεί με το ραντάρ Thales RBE2-XG, το οποίο αναμένεται να ενσωματώνει ημιαγωγούς νιτριδίου του γαλλίου (GaN). Αυτό θα πρέπει να αυξήσει την ισχύ εκπομπής του ραντάρ χωρίς να απαιτείται αύξηση των διαστάσεών του.
«Αυτό το νέο ραντάρ θα επωφεληθεί από σημαντική αύξηση της ισχύος και, κατά συνέπεια, της εμβέλειας εντοπισμού, καθώς και από βελτιώσεις στην αναγνώριση στόχων με εξαιρετικά χαμηλή διατομή ραντάρ (RCS).
Οι υπολογιστικές του δυνατότητες θα ενισχυθούν επίσης, ώστε να διευκολυνθεί η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης», είχε αναφέρει η DGA.
Το Rafale F5 προορίζεται να επιχειρεί σε διαμόρφωση συνεργασίας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (manned-unmanned teaming) με ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου loyal wingman, μια ιδέα που υιοθετείται και από άλλα προγράμματα μαχητικών επόμενης γενιάς.
Ο Trappier έχει δηλώσει ότι το μη επανδρωμένο μαχητικό αεροσκάφος θα ζυγίζει πάνω από 10 τόνους και θα βασίζεται στο πρόγραμμα nEUROn, το οποίο δημιούργησε το πρώτο ευρωπαϊκό stealth UCAV, αλλά θα έχει μέγεθος μεγαλύτερο από το διπλάσιο εκείνου του αεροσκάφους.
«Θα πάμε σε μέγεθος μεγαλύτερο από το διπλάσιο, ώστε να μεταφέρει όπλα και να αποκτήσει μια συγκεκριμένη εμβέλεια. Θα είναι μεγάλο», είχε δηλώσει νωρίτερα.
Επιπλέον, το stealth μη επανδρωμένο αεροσκάφος loyal wingman θα διαθέτει αυτόνομο έλεγχο, με δυνατότητα ανθρώπου στον βρόχο ελέγχου (man-in-the-loop), καθώς και εσωτερικό χώρο μεταφοράς όπλων.
Το γαλλικό Υπουργείο Ενόπλων Δυνάμεων έχει δηλώσει ότι το μαχητικό drone «θα του επιτρέψει να επιχειρεί διακριτικά ως προέκταση του Rafale F5, δημιουργώντας αποφασιστικής σημασίας δικτυοκεντρικά αποτελέσματα» και ότι, «με αυτά τα χαρακτηριστικά», «θα πρέπει να αποτελέσει βασικό στοιχείο στην αντιμετώπιση σύγχρονων συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς».
Η συγκεκριμένη δυνατότητα συνεργασίας επανδρωμένων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών αποτελεί βασικό στοιχείο της συνεργατικής μάχης (collaborative combat) που βρίσκεται στον πυρήνα του προτύπου F5.
Επιπρόσθετα, το αεροσκάφος θα διαθέτει ένα πολύ πιο προηγμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου, με εξελιγμένες δυνατότητες Καταστολής ή Καταστροφής της Εχθρικής Αεράμυνας (SEAD/DEAD), συμπεριλαμβανομένων των πιο σύγχρονων συστημάτων παρεμβολών (jamming) και όπλων κατά ακτινοβολούντων στόχων (anti-radiation weapons).
Εκτός από τη δημιουργία μιας «αμυντικής φυσαλίδας» γύρω από το αεροσκάφος, το νέο σύστημα θα αποτελεί σημαντική αναβάθμιση του υφιστάμενου συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών SPECTRA.
Η DGA ανέφερε ότι το σύστημα αυτοπροστασίας SPECTRA θα ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες εντοπισμού και παρεμβολών «μέσω μιας πλήρως ψηφιακής προσέγγισης, επιτρέποντας μια ολοκληρωτική αναβάθμιση του βασικού συστήματος ηλεκτρονικού πολέμου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη πυκνότητα και το διευρυνόμενο φάσμα απειλών, καθώς και η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κυματομορφών των απειλών που αναμένεται έως το 2035».
Επιπλέον, το F5 θα εισαγάγει καλωδίωση οπτικών ινών.
Σε ένα περιβάλλον έντονα αμφισβητούμενου εναέριου χώρου, αυτές οι αναβαθμίσεις θα ενισχύσουν σημαντικά την ικανότητά του να διεισδύει σε προστατευμένο εναέριο χώρο.
Παράλληλα, χάρη στις προηγμένες δυνατότητες σύντηξης και επεξεργασίας δεδομένων, οι οποίες θα του επιτρέπουν να λειτουργεί ως εναέριο τακτικό κέντρο διοίκησης, το Rafale F5 θα μπορεί επίσης να λειτουργεί ως πλατφόρμα αισθητήρων.
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι η γαλλική αεροπορική πυρηνική αποτροπή αποτελεί βασικό παράγοντα που καθορίζει το χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης του F5.
Τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους, στις 2 Ιουνίου 2026, η DGA ενημέρωσε την MBDA σχετικά με τη συμφωνία-πλαίσιο για την υλοποίηση και την ανάπτυξη του ASN4G.
Η DGA έθεσε ως στόχο το 2035 για την ένταξη του πυραύλου σε υπηρεσία, προσθέτοντας ότι θα μεταφέρεται από το Rafale F5 και θα ενσωματωθεί τόσο στις Στρατηγικές Αεροπορικές Δυνάμεις (FAS) της Γαλλικής Αεροπορικής και Διαστημικής Δύναμης όσο και στο αεροπορικό σκέλος των πυρηνικών δυνάμεων του Γαλλικού Ναυτικού, όπως είχε αναφέρει τότε το EurAsian Times.
Το Rafale F5 αποτελεί ουσιαστικά έναν ριζικό εκσυγχρονισμό, μετατρέποντας την υπάρχουσα αεροπορική πλατφόρμα σε ένα ισχυρότερο, καλύτερα διασυνδεδεμένο και πιο επιβιώσιμο σύστημα μάχης, βελτιστοποιημένο για πολεμικές επιχειρήσεις υψηλής έντασης και πυρηνική αποτροπή.
Ωστόσο, όπως και στην περίπτωση του NGF, η Γαλλία θα πρέπει να αναπτύξει το Rafale F5 χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Νωρίτερα φέτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξέταζαν το ενδεχόμενο να συνεισφέρουν περίπου 3,5 δισ. ευρώ στο πρόγραμμα F5, συνολικού ύψους 5 δισ. ευρώ, προτού αποχωρήσουν αιφνιδίως τον Απρίλιο του 2026, λόγω της απροθυμίας της Γαλλίας να μοιραστεί τεχνολογίες, ιδιαίτερα εκείνες που αφορούν τα οπτρονικά συστήματα (optronics), δηλαδή τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για την ανίχνευση και τον έλεγχο του φωτός.
Ινδοί ειδικοί στον τομέα της άμυνας έχουν υποστηρίξει την απόκτηση της έκδοσης F5 από την Ινδία, στο πλαίσιο της επικείμενης παραγγελίας 114 Rafale.
Επιπλέον, σύμφωνα με αναφορές, η Ινδία εξετάζει το ενδεχόμενο να συμμετάσχει στο πρόγραμμα FCAS ως εταίρος μαζί με τη Γαλλία.
Παρά ταύτα, το Rafale F5, έχοντας επιταχυνθεί από την αποτυχία του ευρωπαϊκού προγράμματος μαχητικού έκτης γενιάς, λειτουργεί ως βασική μεταβατική επιχειρησιακή ικανότητα της Γαλλίας για την επόμενη μιάμιση δεκαετία, διατηρώντας παράλληλα τη βιομηχανική της κυριαρχία και θέτοντας τις βάσεις για ένα μελλοντικό εθνικό μαχητικό αεροσκάφος.
www.bankingnews.gr