Νέα συζήτηση προκαλεί στην Αθήνα η δημοσιοποίηση τουρκικού βίντεο, στο οποίο προσομοίωση επιχειρησιακής λειτουργίας του αντιαεροπορικού συστήματος Hisar-O εμφανίζει ως εικονικό στόχο ένα Mirage 2000-5, τύπο μαχητικού που βρίσκεται σε υπηρεσία με την Ελληνική Πολεμική Αεροπορία.
Η εικόνα αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό και επικοινωνιακό βάρος εξαιτίας της χρονικής συγκυρίας. Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, στις 24 Σεπτεμβρίου, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε δηλώσει από τη Νέα Υόρκη ότι «η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας», χαρακτηρίζοντας τις δύο χώρες γείτονες και συμμάχους υπό την ομπρέλα του ΝΑΤΟ. Παράλληλα είχε υποστηρίξει ότι στόχος της Άγκυρας είναι η διατήρηση της ειρήνης και της ηρεμίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, ένα ελληνικό μαχητικό εμφανίζεται μέσα σε τουρκική στρατιωτική προσομοίωση ως ο στόχος που πρέπει να εντοπιστεί, να εγκλωβιστεί και τελικά να «καταρριφθεί».
Το βίντεο που άναψε φωτιές
Το υλικό δημοσιοποιήθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 από το τουρκικό αμυντικό μέσο Defence Turk, στο πλαίσιο εκτενούς παρουσίασης των τουρκικών συστημάτων αεράμυνας και της αρχιτεκτονικής του αποκαλούμενου «Çelik Kubbe» – «Ατσάλινου Θόλου».
Στην παρουσίαση εμφανίζονται συστήματα όπως τα Korkut, Sungur, Hisar-A και Hisar-O, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην εκπαίδευση του προσωπικού στο Κέντρο Εκπαίδευσης και Προσομοίωσης Αεροπορικής Άμυνας στην Κόνια.
Το σημείο, ωστόσο, που προκάλεσε τις περισσότερες αντιδράσεις ήταν η επιχειρησιακή προσομοίωση του Hisar-O.
Στο σενάριο παρουσιάζεται η αλληλουχία μιας αντιαεροπορικής εμπλοκής: εντοπισμός στόχου, παρακολούθηση, εγκλωβισμός και αναχαίτιση. Στο τέλος της διαδικασίας ο εικονικός στόχος εμφανίζεται ως Mirage 2000-5, αεροσκάφος που χρησιμοποιεί η ελληνική Πολεμική Αεροπορία.
Πρέπει να σημειωθεί ότι πρόκειται για προσομοίωση και όχι για πραγματική δοκιμή κατά ελληνικού αεροσκάφους. Αυτό όμως δεν αναιρεί το πολιτικό και επικοινωνιακό ερώτημα που δημιουργεί η επιλογή του συγκεκριμένου τύπου μαχητικού ως «εχθρικού στόχου».
Γιατί το Mirage 2000-5 δεν περνά απαρατήρητο
Η επιλογή ενός Mirage 2000-5 έχει ιδιαίτερο συμβολισμό.
Δεν πρόκειται για ένα γενικό, ανώνυμο γραφικό αεροσκάφους που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί απλώς για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Το Mirage 2000-5 είναι άμεσα συνδεδεμένο με την ελληνική Πολεμική Αεροπορία και την αεράμυνα του Αιγαίου.
Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που το συγκεκριμένο στιγμιότυπο απέκτησε πολύ μεγαλύτερη δημοσιότητα από την καθαρά τεχνική παρουσίαση του Hisar-O.
Όταν μια χώρα του ΝΑΤΟ παρουσιάζει σε δημοσιογραφικό αφιέρωμα ένα οπλικό σύστημα να αντιμετωπίζει ως απειλή μαχητικό ενός άλλου κράτους-μέλους της Συμμαχίας, η εικόνα αναπόφευκτα αποκτά πολιτική διάσταση.
Δεν αποδεικνύει από μόνη της επίσημη τουρκική πρόθεση ούτε αποτελεί επιχειρησιακό σχέδιο κατά της Ελλάδας. Αποτελεί όμως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο στρατιωτική τεχνολογία, επικοινωνία και γεωπολιτικός συμβολισμός μπορούν να συμπέσουν στην ίδια εικόνα.
Από τα περί «συμμάχων» στο ελληνικό μαχητικό ως στόχο
Η μεγαλύτερη αντίφαση βρίσκεται στη χρονική ακολουθία των γεγονότων.
Στις 24 Σεπτεμβρίου, ο Ερντογάν δήλωνε ότι η Τουρκία δεν αντιμετωπίζει την Ελλάδα ως εχθρό, ενώ τόνιζε πως οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι υπερβολικά ευαίσθητες και σημαντικές για να χρησιμοποιούνται για εσωτερική πολιτική κατανάλωση.
Στις 29 Σεπτεμβρίου, πέντε ημέρες αργότερα, το Defence Turk δημοσιοποιεί την προσομοίωση με ελληνικό Mirage.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το βίντεο εκφράζει προσωπικά τον Ερντογάν ή ότι υπάρχει αποδεδειγμένη πολιτική εντολή για την επιλογή του ελληνικού μαχητικού.
Δείχνει όμως πόσο μεγάλη μπορεί να είναι η απόσταση ανάμεσα στη διπλωματική ρητορική και στην εικόνα που εκπέμπεται από τμήματα του τουρκικού αμυντικού οικοσυστήματος.
Τι είναι το Hisar-O
Το Hisar-O αποτελεί βασικό κρίκο στην προσπάθεια της Τουρκίας να δημιουργήσει πολυεπίπεδη εγχώρια αεράμυνα.
Εντάσσεται στη μεγαλύτερη αρχιτεκτονική που η Άγκυρα ονομάζει «Ατσάλινο Θόλο» και έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση διαφορετικών εναέριων απειλών, όπως μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα, UAV και άλλα εναέρια μέσα.
Για την Τουρκία, η ανάπτυξη εγχώριων συστημάτων όπως τα Hisar και Siper αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής μείωσης της εξάρτησης από ξένους προμηθευτές και δημιουργίας εθνικού δικτύου αεράμυνας.
Γι’ αυτό και η Άγκυρα επενδύει σημαντικά όχι μόνο στο ίδιο το υλικό αλλά και στην επικοινωνιακή προβολή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Το άλλο ερώτημα: τι θα γινόταν αν οι ρόλοι αντιστρέφονταν;
Υπάρχει όμως και ένα ενδιαφέρον υποθετικό ερώτημα.
Πώς θα αντιμετωπιζόταν στην Τουρκία μια αντίστοιχη ελληνική παρουσίαση;
Τι θα συνέβαινε, για παράδειγμα, εάν σε βίντεο προσομοίωσης της ελληνικής αεράμυνας παρουσιαζόταν ένα τουρκικό F-16 ως εχθρικός στόχος, τον οποίο θα εγκλώβιζε και θα κατέρριπτε εικονικά ένα ισραηλινής κατασκευής σύστημα;
Η εικόνα πιθανότατα θα αποκτούσε αμέσως σημαντική θέση στον τουρκικό δημόσιο διάλογο και θα ερμηνευόταν από τουρκικά μέσα μέσα στο ήδη φορτισμένο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Ακριβώς γι’ αυτό τέτοιες εικόνες έχουν σημασία.
Στον χώρο της στρατηγικής επικοινωνίας, ακόμη και μια προσομοίωση μπορεί να λειτουργήσει ως μήνυμα, ανεξάρτητα από το αν αυτό ήταν εξαρχής ο επίσημος σκοπός της.
Η μάχη των δύο «θόλων» στην Ανατολική Μεσόγειο
Η εξέλιξη αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον σε μια περίοδο κατά την οποία Ελλάδα και Τουρκία επενδύουν έντονα σε νέα συστήματα αεράμυνας, πυραύλους, αισθητήρες, μη επανδρωμένα μέσα και δικτυοκεντρικές δυνατότητες.
Η Τουρκία οικοδομεί τον «Çelik Kubbe», ενώ η Ελλάδα κινείται προς μια βαθιά αναδιάρθρωση της αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής της άμυνας.
Έτσι, πίσω από ένα βίντεο προσομοίωσης διακρίνεται μια πολύ μεγαλύτερη εικόνα:
ο ανταγωνισμός για τον έλεγχο του εναέριου χώρου, την έγκαιρη προειδοποίηση, την αντιαεροπορική προστασία και την αποτροπή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο περνά πλέον σε μια νέα τεχνολογική εποχή.
Το μήνυμα που μένει
Η περίπτωση του Mirage 2000-5 δεν πρέπει να διογκωθεί σε κάτι που δεν είναι: δεν πρόκειται για πραγματική κατάρριψη, ούτε το συγκεκριμένο βίντεο αρκεί για να αποδείξει επίσημο σχέδιο στρατιωτικής ενέργειας κατά της Ελλάδας.
Είναι όμως ένα ισχυρό επικοινωνιακό στιγμιότυπο.
Πέντε ημέρες μετά τις δηλώσεις του Τούρκου προέδρου ότι Ελλάδα και Τουρκία είναι σύμμαχοι και όχι εχθροί, ένα ελληνικό μαχητικό εμφανίζεται ως «εχθρικός στόχος» σε τουρκική προσομοίωση αεράμυνας.
Και αυτή η αντίφαση είναι από μόνη της αρκετή για να προκαλέσει ερωτήματα.
Γιατί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, όπως έχει αποδειχθεί πολλές φορές, άλλο βάρος έχουν οι δηλώσεις μπροστά στις κάμερες και άλλο οι εικόνες που επιλέγονται όταν παρουσιάζονται οι πραγματικές στρατιωτικές δυνατότητες της κάθε πλευράς.
ΠΗΓΗ🇹🇷Defence Turk'ten bir ilk: Envantere giren SİPER Hava Savunma Sistemini görüntüledik | ÇELİK KUBBE bileşenlerinde eğitimler nasıl yapılıyor?
— Defence Turk (@Defence_Turk) September 29, 2026
🔸Defence Turk olarak Türk Hava Kuvvetleri envanterine giren SİPER Hava Savunma Sistemini görüntüledik.
🔸Ayrıca Konya Hava Savunma… pic.twitter.com/0DvEEMvcP7