Η Τουρκία επαναφέρει το αφήγημα της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο
Η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται ξανά σε περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, καθώς τουρκικά μέσα ενημέρωσης επαναφέρουν τη γνωστή ρητορική περί «προκλήσεων» από την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, με αφορμή τις τελευταίες ενεργειακές εξελίξεις στην κυπριακή ΑΟΖ.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η απόφαση των ενεργειακών κολοσσών Eni και TotalEnergies, σε συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία, να προχωρήσουν στην ανάπτυξη του Οικοπέδου 6, μια εξέλιξη που θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τον ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Ωστόσο, στην Άγκυρα η συγκεκριμένη εξέλιξη αντιμετωπίζεται ως μια ακόμη κίνηση που – κατά την τουρκική αφήγηση – επιχειρεί να περιορίσει τον ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή.
aHaber: «Τα νερά θερμαίνονται» – Η Άγκυρα σε κατάσταση επιφυλακής
Το φιλοκυβερνητικό τουρκικό δίκτυο aHaber κάνει λόγο για «κλιμάκωση της έντασης» στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία έχει τεθεί σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής για την προστασία όσων χαρακτηρίζει ως «δικαιώματά της» αλλά και των Τουρκοκυπρίων.
Ο ανταποκριτής του καναλιού, Ιλχάν Ταχσίν, υποστήριξε ότι η έναρξη των ενεργειακών εργασιών στο Οικόπεδο 6 επαναφέρει στο προσκήνιο μια νέα περίοδο αντιπαράθεσης.
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, η Τουρκία εξακολουθεί να θεωρεί ότι τα οικόπεδα 4, 5, 6 και 7 εμπίπτουν σε περιοχές όπου προβάλλει διεκδικήσεις, επαναλαμβάνοντας τις γνωστές θέσεις της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου.
Η ενεργειακή εξίσωση που ανησυχεί την Τουρκία
Το τουρκικό δημοσίευμα επιχειρεί να παρουσιάσει την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και ευρωπαϊκών ενεργειακών εταιρειών ως μια προσπάθεια δημιουργίας ενός νέου περιφερειακού ενεργειακού άξονα χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου της κυπριακής ΑΟΖ, τα οποία σύμφωνα με το δημοσίευμα σχεδιάζεται να μεταφέρονται μέσω υποθαλάσσιου αγωγού προς την Αίγυπτο, όπου θα υγροποιούνται σε εγκαταστάσεις LNG πριν εξαχθούν προς την Ευρώπη και τις διεθνείς αγορές.
Η συγκεκριμένη προοπτική ενισχύει τον στρατηγικό ρόλο της Κύπρου και της Αιγύπτου στον ενεργειακό χάρτη, περιορίζοντας τις δυνατότητες της Άγκυρας να εξελιχθεί στον αποκλειστικό ενεργειακό διάδρομο της περιοχής.
Σενάρια για ανάπτυξη πολεμικών πλοίων
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο του τουρκικού ρεπορτάζ αφορά τη στρατιωτική διάσταση των εξελίξεων.
Ο Ιλχάν Ταχσίν υποστήριξε ότι με την έναρξη των εργασιών ενδέχεται να υπάρξει παρουσία ιταλικών και γαλλικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή, με σκοπό την προστασία των ενεργειακών δραστηριοτήτων.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα πάντα με το τουρκικό μέσο, το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό βρίσκεται σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα, ενώ γίνεται ειδική αναφορά στη ναυτική βάση του Ακσάζ, από όπου – όπως υποστηρίζεται – μονάδες μπορούν να αναπτυχθούν άμεσα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι συγκεκριμένες αναφορές εντάσσονται στη διαχρονική στρατηγική της Άγκυρας να συνδέει τις ενεργειακές εξελίξεις με την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος, διατηρώντας υψηλό επίπεδο πίεσης στην περιοχή.
Το αφήγημα περί «περικύκλωσης» της Τουρκίας
Το aHaber επαναφέρει επίσης τον ισχυρισμό ότι έχει δημιουργηθεί μια ευρεία γεωπολιτική συμμαχία με στόχο τον αποκλεισμό της Τουρκίας από τις ενεργειακές εξελίξεις.
Στο πλαίσιο αυτό κατονομάζονται η Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία, το Ισραήλ, καθώς και δυτικοί σύμμαχοι, οι οποίοι – σύμφωνα με την τουρκική προσέγγιση – επιδιώκουν να διαμορφώσουν έναν νέο ενεργειακό και γεωπολιτικό συσχετισμό στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συγκεκριμένη επιχειρηματολογία αποτελεί πάγιο στοιχείο της τουρκικής ρητορικής τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά την εμβάθυνση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου στους τομείς της ενέργειας και της ασφάλειας.
Τι προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο
Παρά τις τουρκικές αιτιάσεις, η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί το μοναδικό διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος στο νησί και πλήρες κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Λευκωσία υποστηρίζει ότι οι έρευνες και οι γεωτρήσεις πραγματοποιούνται εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), όπως αυτή έχει οριοθετηθεί μέσω διεθνών συμφωνιών και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Αντίθετα, οι τουρκικές διεκδικήσεις δεν έχουν αναγνωριστεί διεθνώς και αποτελούν μέρος των πάγιων θέσεων της Άγκυρας, οι οποίες αμφισβητούνται από την Κυπριακή Δημοκρατία, την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η πραγματική εικόνα πίσω από τις τουρκικές δηλώσεις
Η νέα ρητορική που αναπτύσσεται στα τουρκικά μέσα δεν είναι τυχαία. Συμπίπτει χρονικά με την επιτάχυνση των ενεργειακών σχεδίων στην κυπριακή ΑΟΖ και με την αυξανόμενη συμμετοχή μεγάλων δυτικών ενεργειακών εταιρειών στην περιοχή.
Η Άγκυρα επιχειρεί να διατηρήσει την πολιτική και στρατηγική της παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο, αξιοποιώντας τόσο τη διπλωματική όσο και τη στρατιωτική ρητορική, σε μια περίοδο όπου οι ενεργειακές εξελίξεις αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς η πρόοδος των εργασιών στο Οικόπεδο 6, η παρουσία μεγάλων ενεργειακών ομίλων και η αυξημένη ναυτική δραστηριότητα στην περιοχή ενδέχεται να αποτελέσουν νέες εστίες έντασης, σε ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά μέτωπα της Ανατολικής Μεσογείου.