Ρωσία και Τουρκία σε κρίσιμες διαβουλεύσεις για το μέλλον των S-400 – Στο τραπέζι Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ακόμη και η επιστροφή των συστημάτων στη Μόσχα.
Μία νέα γεωπολιτική εξέλιξη με σημαντικές προεκτάσεις στις σχέσεις Ρωσίας, Τουρκίας, Ηνωμένων Πολιτειών και ΝΑΤΟ βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς η Μόσχα αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα τις πληροφορίες περί ενδεχόμενης μεταβίβασης των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 Triumf που βρίσκονται στην κατοχή της Τουρκίας.
Οι τελευταίες πληροφορίες φέρνουν την Άγκυρα να εξετάζει όλα τα πιθανά σενάρια προκειμένου να επιλύσει το «αγκάθι» των S-400, το οποίο εδώ και χρόνια αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον και παραμένει το βασικό εμπόδιο στην επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Το Κρεμλίνο επιβεβαιώνει επαφές με την Τουρκία
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, κλήθηκε να σχολιάσει τα δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι η Άγκυρα εξετάζει τη μεταβίβαση των S-400 σε τρίτη χώρα, με επικρατέστερους αποδέκτες το Κατάρ ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Αν και απέφυγε να αποκαλύψει το περιεχόμενο των συνομιλιών, επιβεβαίωσε ότι το ζήτημα έχει ήδη τεθεί στις επαφές μεταξύ των δύο χωρών.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά:
«Μπορώ να πω μόνο ένα πράγμα: το θέμα αυτό εμπίπτει σε έναν εξαιρετικά ευαίσθητο τομέα. Είχαμε επαφές με την τουρκική πλευρά για το ζήτημα και θα συνεχίσουμε αυτές τις επαφές.»
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτελεί την πρώτη ουσιαστική παραδοχή από τη ρωσική πλευρά ότι το μέλλον των S-400 βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο διμερών διαβουλεύσεων.
Πάντως πληροφορίες του Directus.gr, αναφέρουν πως το Κρεμλίνο «παγώνει» τα σχέδια της Άγκυρας για μεταβίβαση των πυραύλων
Η Μόσχα δεν ανοίγει τα χαρτιά της
Ο Πεσκόφ απέφυγε να απαντήσει ευθέως εάν η Τουρκία έχει ζητήσει επίσημη άδεια για πιθανή πώληση ή μεταβίβαση των συστημάτων.
Δεν επιβεβαίωσε, αλλά ούτε και διέψευσε τα σχετικά σενάρια, περιοριζόμενος να χαρακτηρίσει το θέμα «ιδιαίτερα ευαίσθητο».
Η στάση αυτή δείχνει ότι για τη Ρωσία οι S-400 δεν αποτελούν απλώς ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής συνεργασίας με την Τουρκία, η οποία επηρεάζει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μέση Ανατολή.
Bloomberg: Στο τραπέζι πώληση, μεταβίβαση ή ακόμη και επιστροφή των S-400
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, οι συνομιλίες μεταξύ Άγκυρας και Μόσχας βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη εδώ και αρκετές εβδομάδες.
Το διεθνές πρακτορείο αναφέρει ότι εξετάζονται τρία βασικά σενάρια:
- μεταβίβαση των S-400 σε τρίτη χώρα, όπως το Κατάρ ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα,
- πώληση των συστημάτων με τη συγκατάθεση της Ρωσίας,
- επιστροφή των πυραύλων στη Μόσχα, εφόσον υπάρξει κοινά αποδεκτή συμφωνία.
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι το θέμα συζητήθηκε και κατά την πρόσφατη επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν στη ρωσική πρωτεύουσα.
Οι S-400 παραμένουν το μεγαλύτερο «αγκάθι» στις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσιγκτον
Η αγορά των ρωσικών S-400 Triumf από την Τουρκία το 2017 αποτέλεσε σημείο καμπής στις σχέσεις της χώρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η απόφαση της Άγκυρας είχε ως αποτέλεσμα:
- την αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35,
- την επιβολή κυρώσεων CAATSA από τις ΗΠΑ,
- τη δημιουργία έντονων τριβών στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
Παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις της τουρκικής ηγεσίας ότι η αγορά των S-400 αποτελούσε κυριαρχική επιλογή της χώρας, το ρωσικό σύστημα εξελίχθηκε σε διαρκές διπλωματικό και στρατηγικό βάρος για την Άγκυρα.
Το σχέδιο Ερντογάν και ο στόχος της επιστροφής στα F-35
Η κινητικότητα γύρω από τους S-400 συνδέεται άμεσα με τις προσπάθειες της τουρκικής κυβέρνησης να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με αναλυτές, οποιαδήποτε απομάκρυνση των S-400 από το τουρκικό έδαφος θα μπορούσε να διευκολύνει τις συνομιλίες για την επαναπροσέγγιση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς όμως να σημαίνει αυτομάτως ότι θα αρθούν όλες οι αμερικανικές επιφυλάξεις ή ότι θα ανοίξει άμεσα ο δρόμος για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Χωρίς τη συγκατάθεση της Ρωσίας τίποτα δεν μπορεί να προχωρήσει
Παρά τα διάφορα σενάρια που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, ένα στοιχείο θεωρείται δεδομένο:
Καμία μεταβίβαση, πώληση ή επιστροφή των S-400 δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την έγκριση της Μόσχας, καθώς οι σχετικές συμβάσεις περιλαμβάνουν αυστηρούς όρους που αφορούν τη χρήση και τη διάθεση του ρωσικού οπλικού συστήματος.
Η προσεκτική στάση του Κρεμλίνου αποκαλύπτει ότι η υπόθεση δεν αφορά μόνο την τύχη των S-400, αλλά την ευρύτερη στρατηγική σχέση Ρωσίας – Τουρκίας, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες μεταβάλλονται με ταχύτατους ρυθμούς.
Το αν οι S-400 θα παραμείνουν στην Τουρκία, θα επιστρέψουν στη Ρωσία ή θα καταλήξουν σε τρίτη χώρα παραμένει ανοιχτό. Ωστόσο, οι δηλώσεις Πεσκόφ επιβεβαιώνουν ότι οι αποφάσεις δεν θα ληφθούν μονομερώς από την Άγκυρα, αλλά θα αποτελέσουν αντικείμενο σκληρών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών, με σημαντικές συνέπειες για το ΝΑΤΟ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.