Ο πανίσχυρος επικεφαλής της τουρκικής ΜΙΤ φέρεται να βρέθηκε στην ελληνική πρωτεύουσα υπό συνθήκες άκρας μυστικότητας – Συνάντηση με Θεμιστοκλή Δεμίρη και συζητήσεις για εκατοντάδες Τούρκους κακοποιούς που έχουν περάσει στην Ελλάδα
Μία επίσκεψη με έντονο παρασκήνιο και εξαιρετικά υψηλή σημασία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ασφαλείας φέρεται να πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, μακριά από κάμερες, επίσημες ανακοινώσεις και δημόσια ατζέντα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα», ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, βρέθηκε στην Ελλάδα υπό συνθήκες αυξημένης μυστικότητας και είχε επαφές με τον διοικητή της ΕΥΠ, Θεμιστοκλή Δεμίρη, καθώς και με άλλα πρόσωπα.
Η πληροφορία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς ο Καλίν δεν είναι ένας απλός υπηρεσιακός παράγοντας.
Πρόκειται για έναν από τους πιο έμπιστους και στενούς συνεργάτες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με άμεση πρόσβαση στον πυρήνα των αποφάσεων της Άγκυρας και με κομβικό ρόλο στο τουρκικό σύστημα εθνικής ασφαλείας.
Η παρουσία του στην Αθήνα, εφόσον επιβεβαιώνεται στο εύρος που περιγράφεται, δείχνει ότι Ελλάδα και Τουρκία διατηρούν ανοιχτό έναν πολύ πιο βαθύ δίαυλο επαφής σε ζητήματα ασφαλείας από αυτόν που φαίνεται δημοσίως.
Η συνάντηση Καλίν–Δεμίρη
Στο επίκεντρο του δημοσιεύματος βρίσκεται η επαφή μεταξύ του επικεφαλής της ΜΙΤ και του διοικητή της ΕΥΠ.
Μία τέτοια συνάντηση έχει ιδιαίτερο βάρος, καθώς οι επικεφαλής των δύο υπηρεσιών βρίσκονται στην πρώτη γραμμή θεμάτων που αφορούν:
τρομοκρατία, οργανωμένο έγκλημα, παράνομη μετανάστευση, λαθρεμπόριο, διακίνηση προσώπων και δραστηριότητα δικτύων με διασυνοριακή παρουσία.
Σε αντίθεση με τις επίσημες διπλωματικές επαφές, οι δίαυλοι μεταξύ υπηρεσιών πληροφοριών συχνά λειτουργούν σε περιόδους έντασης ακριβώς επειδή μπορούν να χειριστούν ζητήματα που δεν μπορούν εύκολα να μπουν σε δημόσια ατζέντα.
Και αυτή είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες διαστάσεις της συγκεκριμένης επίσκεψης.
Οι περίπου 300 Τούρκοι κακοποιοί στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταφέρει το δημοσίευμα, ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που τέθηκαν αφορά την παρουσία στην Ελλάδα περίπου 300 Τούρκων κακοποιών, οι οποίοι φέρονται να συνδέονται με περίπου 15 εγκληματικές οργανώσεις από την Τουρκία.
Το ζήτημα δεν είναι νέο.
Τα τελευταία χρόνια, οι ελληνικές αρχές ασφαλείας έχουν έρθει αντιμέτωπες με σειρά περιστατικών που συνδέονται με τουρκικά εγκληματικά δίκτυα, ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, εκβιασμούς, διακίνηση ναρκωτικών και παράνομη κατοχή όπλων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ανησυχητική:
ένα μέρος του οργανωμένου εγκλήματος της Τουρκίας φαίνεται να έχει μεταφέρει δραστηριότητα και ανταγωνισμούς στο ελληνικό έδαφος.
Αυτό δημιουργεί πλέον πρόβλημα όχι μόνο δημόσιας τάξης αλλά και εθνικής ασφάλειας.
Γιατί το θέμα της τουρκικής μαφίας ανησυχεί Αθήνα και Άγκυρα
Η παρουσία οργανωμένων εγκληματικών ομάδων άλλης χώρας στο ελληνικό έδαφος δημιουργεί πολλαπλά επίπεδα κινδύνου.
Πρώτον, υπάρχει ο κίνδυνος ένοπλων συγκρούσεων μεταξύ αντιπάλων ομάδων.
Δεύτερον, υπάρχουν οι διασυνδέσεις με δίκτυα διακίνησης όπλων και ναρκωτικών.
Τρίτον, υπάρχει η πιθανότητα εγκληματικές οργανώσεις να χρησιμοποιούν την Ελλάδα ως χώρο προσωρινής εγκατάστασης, μετακίνησης ή οικονομικής δραστηριότητας.
Και τέταρτον, το οργανωμένο έγκλημα μπορεί να διασταυρώνεται με άλλες απειλές ασφαλείας.
Όταν εκατοντάδες πρόσωπα που φέρονται να συνδέονται με οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα κινούνται σε μία γειτονική χώρα, το ζήτημα παύει να είναι καθαρά αστυνομικό.
Γίνεται αντικείμενο ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ κρατικών υπηρεσιών.
Το δεύτερο μέτωπο: Οι λαθροδιακινητές
Το άλλο μεγάλο θέμα που φέρεται να συζητήθηκε αφορά τα δίκτυα λαθροδιακινητών που μεταφέρουν παράνομα μετανάστες από τα τουρκικά παράλια προς την Ελλάδα.
Η συγκεκριμένη δραστηριότητα αποτελεί εδώ και χρόνια μία από τις μεγαλύτερες πηγές πίεσης για την ελληνική συνοριακή και μεταναστευτική πολιτική.
Τα δίκτυα αυτά δεν λειτουργούν αποσπασματικά.
Σε πολλές περιπτώσεις διαθέτουν:
οργανωμένη στρατολόγηση, μεταφορικά μέσα, χρηματοδοτικά κυκλώματα, καθοδηγητές, ενδιάμεσους και δίκτυα διακίνησης σε πολλές χώρες.
Η αντιμετώπισή τους επομένως απαιτεί πολύ περισσότερα από επιχειρήσεις του Λιμενικού ή συλλήψεις διακινητών επί ελληνικού εδάφους.
Χρειάζεται ανταλλαγή πληροφοριών στην πηγή.
Και η Τουρκία είναι η βασική χώρα αναχώρησης για μεγάλο μέρος αυτών των ροών προς τα ελληνικά νησιά.
Το πραγματικό μήνυμα πίσω από τη μυστική επίσκεψη
Η σημασία της παρουσίας Καλίν στην Αθήνα ξεπερνά το ίδιο το περιεχόμενο των συζητήσεων.
Εάν οι πληροφορίες αποτυπώνουν το πραγματικό εύρος της επίσκεψης, τότε αποδεικνύεται ότι πίσω από τις δημόσιες αντιπαραθέσεις Ελλάδας και Τουρκίας λειτουργεί και ένας παράλληλος μηχανισμός συνεννόησης.
Οι δύο χώρες μπορεί να συγκρούονται πολιτικά για:
Αιγαίο, θαλάσσιες ζώνες, εξοπλισμούς, Κύπρο και μεταναστευτικό.
Όμως υπάρχουν ορισμένες απειλές που δεν αναγνωρίζουν σύνορα.
Η οργανωμένη εγκληματικότητα είναι μία από αυτές.
Η διακίνηση ανθρώπων είναι μία δεύτερη.
Και σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και δύο χώρες με βαριές γεωπολιτικές διαφορές είναι υποχρεωμένες να διατηρούν δίαυλο επικοινωνίας.
Ποιος είναι ο Ιμπραήμ Καλίν
Η ταυτότητα του Τούρκου αξιωματούχου κάνει την επίσκεψη ακόμη πιο σημαντική.
Ο Ιμπραήμ Καλίν έχει υπάρξει για χρόνια ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Ερντογάν.
Έχει διατελέσει εκπρόσωπος της τουρκικής προεδρίας και κορυφαίος σύμβουλος ασφαλείας, πριν αναλάβει την ηγεσία της ΜΙΤ.
Δεν πρόκειται λοιπόν για τεχνοκράτη δεύτερης γραμμής.
Είναι άνθρωπος του απόλυτου πυρήνα εξουσίας της Άγκυρας.
Οποιαδήποτε αποστολή του σε τρίτη χώρα έχει υψηλή πολιτική βαρύτητα, ακόμη και όταν επισήμως αφορά υπηρεσιακά θέματα.
Η MIT και η νέα ισχύς της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών
Η ΜΙΤ έχει αναβαθμιστεί δραματικά τα τελευταία χρόνια.
Η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών έχει αποκτήσει ισχυρό ρόλο σε:
Συρία,
Ιράκ,
Λιβύη,
Καύκασο,
Βαλκάνια,
και Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα βασικά εργαλεία άσκησης εξωτερικής πολιτικής του καθεστώτος Ερντογάν.
Η ανάληψη της ηγεσίας της από τον Καλίν επιβεβαίωσε ακόμη περισσότερο τη στενή σύνδεση της υπηρεσίας με το προεδρικό παλάτι.
Γι’ αυτό και μία μυστική μετάβαση του επικεφαλής της ΜΙΤ στην Αθήνα δεν μπορεί να θεωρηθεί απλώς μια τυπική υπηρεσιακή συνάντηση.
Ο παράλληλος δίαυλος Αθήνας–Άγκυρας
Το σημαντικότερο πολιτικό συμπέρασμα είναι ότι Ελλάδα και Τουρκία φαίνεται να διατηρούν πολλαπλά κανάλια επικοινωνίας.
Υπάρχει το επίσημο διπλωματικό επίπεδο.
Υπάρχει το στρατιωτικό επίπεδο.
Υπάρχει όμως και το επίπεδο των υπηρεσιών πληροφοριών.
Αυτός ο τελευταίος δίαυλος μπορεί να αποκτήσει καθοριστική σημασία σε περιόδους κρίσης.
Όταν η πολιτική επικοινωνία παγώνει, οι υπηρεσίες μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμός αποτροπής παρανοήσεων ή ως γραμμή επείγουσας συνεννόησης.
Στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, όπου μία λάθος εκτίμηση μπορεί να αποκτήσει πολύ γρήγορα στρατιωτική διάσταση, η ύπαρξη τέτοιων καναλιών δεν είναι καθόλου αμελητέα.
Γιατί τώρα;
Το ερώτημα είναι γιατί μία τέτοια επαφή πραγματοποιείται αυτή την περίοδο.
Η απάντηση πιθανότατα δεν βρίσκεται σε έναν μόνο παράγοντα.
Το οργανωμένο έγκλημα από την Τουρκία έχει αποκτήσει μεγαλύτερη παρουσία στην Ελλάδα.
Οι μεταναστευτικές ροές παραμένουν ζήτημα ασφαλείας.
Παράλληλα, Αθήνα και Άγκυρα βρίσκονται σε μία περίοδο όπου οι εντάσεις για το Αιγαίο και τις θαλάσσιες ζώνες μπορούν να επιστρέψουν ανά πάσα στιγμή.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι απευθείας επαφές των επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών αποτελούν και μηχανισμό διαχείρισης κινδύνων.
Η δύσκολη ισορροπία για την Ελλάδα
Για την Αθήνα, μία συνεργασία με τη ΜΙΤ σε θέματα εγκληματικότητας και λαθροδιακίνησης έχει προφανή επιχειρησιακή αξία.
Ταυτόχρονα όμως απαιτεί εξαιρετικά αυστηρές δικλίδες.
Οι ελληνικές υπηρεσίες οφείλουν να διαχωρίζουν απολύτως τη συνεργασία σε κοινές απειλές από τις ευρύτερες ελληνοτουρκικές διαφορές.
Συνεργασία κατά της μαφίας δεν σημαίνει πολιτική σύγκλιση στο Αιγαίο.
Συνεργασία κατά των διακινητών δεν σημαίνει υποχώρηση σε ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Αυτός ο διαχωρισμός είναι κρίσιμος.
Η επίσκεψη που δείχνει ότι το πραγματικό παιχνίδι παίζεται μακριά από τις κάμερες
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις συχνά αξιολογούνται μέσα από δηλώσεις υπουργών, NAVTEX, στρατιωτικές ασκήσεις και διπλωματικές αντιπαραθέσεις.
Όμως ένα σημαντικό μέρος της πραγματικής διαχείρισης της σχέσης γίνεται μακριά από τη δημοσιότητα.
Η φερόμενη επίσκεψη του Ιμπραήμ Καλίν στην Αθήνα είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Ο άνθρωπος που βρίσκεται στην κορυφή της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών φέρεται να ήρθε στην Ελλάδα για απευθείας συνομιλίες με τον επικεφαλής της ΕΥΠ.
Και στο τραπέζι δεν υπήρχαν θεωρητικά ζητήματα.
Υπήρχαν εκατοντάδες πρόσωπα που συνδέονται με εγκληματικές οργανώσεις, δίκτυα διακίνησης μεταναστών και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας.
Αυτό δείχνει ότι κάτω από την επιφάνεια της πολιτικής έντασης, Αθήνα και Άγκυρα γνωρίζουν ότι υπάρχουν προβλήματα που μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με άμεση επικοινωνία.
Το ερώτημα είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει αυτή η συνεργασία.
Και κυρίως αν ο μυστικός δίαυλος ΕΥΠ–ΜΙΤ θα περιοριστεί στην αντιμετώπιση κοινών απειλών ή αν εξελίσσεται σταδιακά σε ένα από τα σημαντικότερα παρασκηνιακά κανάλια μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.