Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αποκάλυψη για την τύχη των τουρκικών μαχητικών F-35A Lightning II έρχεται από το ισραηλινό αμυντικό μέσο Nziv, το οποίο δημοσίευσε στις 10 Οκτωβρίου 2026 πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό για έξι αεροσκάφη πέμπτης γενιάς που είχαν κατασκευαστεί για την Τουρκική Πολεμική Αεροπορία, αλλά φέρονται να παραμένουν αποθηκευμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο το μεγάλο εξοπλιστικό αδιέξοδο της Άγκυρας, τις αμερικανικές κυρώσεις για τους ρωσικούς S-400 και τα σενάρια επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα προχωρά στην απόκτηση 20 αμερικανικών μαχητικών stealth, ενισχύοντας τη θέση της στον αεροπορικό ανταγωνισμό του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Ισραηλινό Nziv: Έξι τουρκικά F-35 εντοπίστηκαν σε αποθηκευτικούς χώρους των ΗΠΑ
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Nziv, το οποίο αναπαράγει πληροφορίες του τουρκικού αμυντικού μέσου SavunmaSanayiST, επανεμφανίστηκαν φωτογραφίες των έξι F-35A που είχαν ολοκληρωθεί για λογαριασμό της Τουρκίας.
Τα αεροσκάφη φέρονται να βρίσκονται υπό καθεστώς μακροχρόνιας αποθήκευσης, με ειδικές διαδικασίες προστασίας των συστημάτων τους.
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι ευαίσθητα εξαρτήματα έχουν σφραγιστεί και ότι χρησιμοποιούνται αντιδιαβρωτικά υλικά για τη διατήρηση της κατάστασής τους.
Παράλληλα, αναφέρει πως πραγματοποιούνται περιοδικές εργασίες συντήρησης.
Η ακριβής σημερινή κατάσταση και ταυτότητα των έξι αεροσκαφών δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από επίσημη αμερικανική πηγή.
Τα F-35 που πλήρωσε η Τουρκία, αλλά δεν παρέλαβε ποτέ στο έδαφός της
Η ιστορία ξεκινά αρκετά χρόνια πριν.
Η Τουρκία συμμετείχε στο διεθνές πρόγραμμα Joint Strike Fighter, με σχέδιο απόκτησης συνολικά 100 F-35A.
Το 2018 πραγματοποιήθηκε στο Φορτ Γουόρθ του Τέξας η τελετή παράδοσης του πρώτου τουρκικού αεροσκάφους.
Η συγκεκριμένη παράδοση πραγματοποιήθηκε επί αμερικανικού εδάφους. Τα μαχητικά παρέμειναν στις ΗΠΑ, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για την εκπαίδευση Τούρκων χειριστών.
Σύμφωνα με το ισραηλινό δημοσίευμα, έξι αεροσκάφη είχαν ολοκληρωθεί και λάβει αριθμούς ουράς.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι είχε καταβάλει περίπου 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια στο πρόγραμμα.
Ωστόσο, η επόμενη εξέλιξη ανέτρεψε πλήρως τον τουρκικό σχεδιασμό.
Το μεγάλο λάθος της Άγκυρας: Οι ρωσικοί S-400 έκλεισαν την πόρτα των F-35
Η αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 αποτέλεσε την αιτία της αμερικανικής απόφασης αποκλεισμού της Τουρκίας.
Το 2019 η Ουάσιγκτον απέκλεισε την Άγκυρα από το πρόγραμμα F-35, υποστηρίζοντας ότι η συνύπαρξη ρωσικών συστημάτων αεράμυνας με αμερικανικά stealth μαχητικά δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους ασφαλείας.
Το βασικό αμερικανικό επιχείρημα αφορά την πιθανότητα συλλογής ευαίσθητων τεχνικών δεδομένων σχετικά με τα χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας του αεροσκάφους.
Ακολούθησαν κυρώσεις βάσει του νόμου CAATSA.
Παρά τις επανειλημμένες τουρκικές προσπάθειες, η υπόθεση παραμένει ανοιχτή.
Το σχέδιο τεσσάρων σταδίων που παρουσιάζουν τα τουρκικά μέσα
Το δημοσίευμα του Nziv περιγράφει ένα πιθανό σχέδιο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
Το φερόμενο σχέδιο περιλαμβάνει τέσσερα στάδια:
- Παράδοση των έξι αποθηκευμένων F-35A στην Τουρκία.
- Κατάρτιση χρονοδιαγράμματος για νέα παραγγελία 30 αεροσκαφών.
- Επανένταξη τουρκικών αμυντικών εταιρειών στην παραγωγική αλυσίδα.
- Ενσωμάτωση τουρκικών πυρομαχικών, με αιχμή τον πύραυλο cruise SOM-J, στο διεθνές πρόγραμμα F-35.
Πρόκειται για σενάριο που παρουσιάζεται από δημοσιογραφικές πηγές και όχι για επίσημα εγκεκριμένο αμερικανοτουρκικό χρονοδιάγραμμα.
Η εφαρμογή του προϋποθέτει την άρση σοβαρών νομικών και πολιτικών εμποδίων.
Παρέμβαση Ρούμπιο από την Αθήνα: «Δεν μπορούν να παραδοθούν F-35 στην Τουρκία»
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα.
Στις 8 Οκτωβρίου, ο Ρούμπιο ξεκαθάρισε ότι το ζήτημα των S-400 εξακολουθεί να αποτελεί το καθοριστικό εμπόδιο.
Σύμφωνα με την αμερικανική θέση, όσο δεν επιλύεται το πρόβλημα των ρωσικών συστημάτων, η μεταφορά F-35 στην Τουρκία δεν επιτρέπεται από το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Η τοποθέτηση αυτή επιβεβαιώνει ότι η προσωπική σχέση Τραμπ–Ερντογάν δεν αρκεί για να ανατρέψει αυτομάτως τους περιορισμούς.
Το Κογκρέσο εξακολουθεί να έχει καθοριστικό ρόλο.
Η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και οι επαφές Τραμπ–Ερντογάν
Οι συζητήσεις για πιθανή τουρκική επιστροφή ενισχύθηκαν μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7–8 Ιουλίου 2026.
Εκεί πραγματοποιήθηκαν επαφές μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η αμερικανική κυβέρνηση εμφανίζεται διατεθειμένη να εξετάσει λύσεις, χωρίς ωστόσο να έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία για την επανένταξη της Τουρκίας.
Ένα από τα σενάρια αφορά τη μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα.
Ωστόσο, μια τέτοια εξέλιξη θα απαιτούσε σύνθετες διαπραγματεύσεις, μεταξύ άλλων και με τη Ρωσία.
Μια σημαντική λεπτομέρεια: Τι είχε αποφασίσει το Πεντάγωνο το 2020
Η σημερινή συζήτηση για τα έξι F-35 χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Τον Ιούλιο του 2020, το Πεντάγωνο είχε ανακοινώσει ξεχωριστή σύμβαση για την ανακατεύθυνση οκτώ F-35A που είχαν αρχικά προγραμματιστεί για την Τουρκία προς την Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία.
Τα συγκεκριμένα οκτώ αεροσκάφη αφορούσαν μεταγενέστερη παρτίδα παραγωγής.
Επομένως, η συγκεκριμένη σύμβαση δεν αποδεικνύει ότι τα έξι αρχικά ολοκληρωμένα μαχητικά έχουν επίσης μεταβιβαστεί στην USAF.
Αποδεικνύει όμως ότι η τύχη των τουρκικών F-35 δεν μπορεί να περιγραφεί απλουστευτικά χωρίς επίσημη καταγραφή του καθεστώτος κάθε αεροσκάφους.
Η Ελλάδα προχωρά με τα δικά της F-35 – Τι σημαίνει για το Αιγαίο
Την ώρα που η Τουρκία αναζητεί λύση στο πρόβλημα των S-400, η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει στη διαδικασία απόκτησης 20 αμερικανικών F-35A.
Οι πρώτες παραδόσεις αναμένονται προς τα τέλη του 2028.
Η ένταξη μαχητικών πέμπτης γενιάς στην Πολεμική Αεροπορία θα ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες συλλογής πληροφοριών, επιβιωσιμότητας και επιχειρήσεων σε περιβάλλον υψηλής απειλής.
Παράλληλα, η αναβάθμιση των F-16 σε διαμόρφωση Viper και η παρουσία των Rafale αποτελούν βασικούς πυλώνες του ελληνικού σχεδιασμού.
Η πιθανή επάνοδος της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 θα επηρέαζε τη μακροπρόθεσμη ισορροπία αεροπορικής ισχύος, χωρίς να σημαίνει αυτόματη ανατροπή των δεδομένων.
Το μεγάλο ερώτημα για τον Ερντογάν
Η δημοσιοποίηση των φωτογραφιών επαναφέρει ένα σημαντικό πολιτικό ερώτημα.
Θα καταφέρει η Τουρκία να επιλύσει το ζήτημα των S-400 και να επιστρέψει στο πρόγραμμα F-35 ή θα παραμείνει αποκλεισμένη από ένα από τα σημαντικότερα δυτικά εξοπλιστικά προγράμματα;
Το ισραηλινό Nziv επανέφερε στο προσκήνιο την υπόθεση των έξι αεροσκαφών, όμως οι εικόνες δεν συνιστούν από μόνες τους ένδειξη επικείμενης παράδοσης.
Μέχρι να υπάρξει επίσημη απόφαση της Ουάσιγκτον, οι S-400 παραμένουν το μεγάλο εμπόδιο της Άγκυρας, ενώ η Ελλάδα συνεχίζει τον σχεδιασμό ένταξης των δικών της F-35 στην Πολεμική Αεροπορία.